Nhà thông minh và 'mặt tối' an ninh mạng

4 giờ trướcBài gốc

Nguy cơ lộ dữ liệu cá nhân

Sự bùng nổ thiết bị kết nối đang mở rộng nhanh chóng “bề mặt tấn công”. Theo báo cáo của Bitdefender và Netgear, dựa trên dữ liệu từ 6,1 triệu hộ gia đình tại Mỹ, Úc và châu Âu trong 10 tháng cuối năm 2025, một ngôi nhà thông minh trung bình có 22 thiết bị kết nối và phải đối mặt với ít nhất 29 cuộc tấn công mỗi ngày. Con số này cho thấy càng nhiều thiết bị, nguy cơ bị khai thác càng lớn.

Không chỉ là những con số, các vụ việc thực tế cho thấy mức độ rủi ro ngày càng rõ rệt. Ông Bogdan Botezatu, Giám đốc cấp cao về nghiên cứu và báo cáo mối đe dọa tại Bitdefender, cho biết các cuộc tấn công thường bắt đầu bằng việc quét cổng để tìm thiết bị có bảo mật yếu.

“Bằng cách này, tin tặc có thể xác định các thiết bị và dịch vụ dễ bị tấn công,” ông nói.

Nhà thông minh dễ dàng trở thành "miếng mồi ngon" cho tin tặc nếu không có các biện pháp an ninh mạng. Ảnh: Cnet

Ở cấp độ cá nhân, rủi ro lớn nhất nằm ở dữ liệu. Các thiết bị nhà thông minh liên tục thu thập thông tin về thói quen, hành vi và lịch trình sinh hoạt của người dùng.

Nếu bị khai thác, dữ liệu này có thể bị dùng để xây dựng hồ sơ cá nhân hoặc phục vụ các hành vi xâm phạm khác. Không hiếm trường hợp tin tặc truy cập vào camera giám sát trẻ em hoặc làm lộ video riêng tư. Với loa thông minh, nguy cơ còn âm thầm hơn khi thiết bị có thể bị biến thành công cụ nghe lén trong thời gian dài.

Nguy cơ không chỉ đến từ hacker, mà còn từ chính hệ sinh thái công nghệ. Dữ liệu người dùng thường được lưu trữ trên nền tảng đám mây hoặc chia sẻ với bên thứ ba, khiến việc kiểm soát thông tin cá nhân trở nên khó khăn hơn.

Một nghiên cứu của tổ chức bảo vệ người tiêu dùng Which? (Anh), phối hợp cùng NCC Group và Global Cyber Alliance, cho thấy một mô hình nhà thông minh giả lập ghi nhận tới 12.807 lượt tấn công chỉ trong một tuần. Trong đó có hàng nghìn nỗ lực đăng nhập trái phép bằng phương thức brute force — kỹ thuật dò mật khẩu phổ biến — cho thấy các thiết bị IoT luôn bị quét tìm lỗ hổng trong môi trường mạng.

Trước thực tế đó, vấn đề không còn là “có bị tấn công hay không”, mà là “khi nào và bằng cách nào”.

Nếu hacker chiếm quyền kiểm soát loa thông minh, họ có thể âm thầm nghe lén trong thời gian dài mà chủ nhân không hề hay biết. Ảnh: Cybercrime

“Ổ khóa số” cho nhà thông minh

Các chuyên gia cho rằng bảo mật nhà thông minh cần được tiếp cận giống như việc khóa cửa nhà. Trước hết, người dùng cần sử dụng mật khẩu mạnh, thay đổi định kỳ và tránh các mật khẩu mặc định như “1234” hay “admin”. Việc cập nhật phần mềm thường xuyên cũng là bước quan trọng để vá các lỗ hổng bảo mật.

Ở cấp độ hệ thống, trách nhiệm không thể chỉ đặt lên người dùng. Chính phủ Úc đã ban hành các tiêu chuẩn an ninh tối thiểu, yêu cầu thiết bị không được sử dụng mật khẩu mặc định chung và phải có chính sách cập nhật bảo mật rõ ràng. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, buộc nhà sản xuất phải tham gia trực tiếp vào việc bảo vệ người dùng.

Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến nghị hạn chế kết nối không cần thiết và tách biệt mạng cho thiết bị IoT. Chuyên gia công nghệ Nate Swanner cho rằng doanh nghiệp nên “giảm thiểu” việc kết nối thiết bị vào mạng nội bộ để tránh tạo thêm lỗ hổng.

Khi mọi thiết bị trong nhà đều kết nối, ranh giới giữa tiện nghi và rủi ro trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Và với nhiều người, câu hỏi không còn là liệu nhà thông minh có an toàn hay không, mà là họ sẵn sàng chấp nhận mức độ rủi ro đến đâu.

Theo Cybercrime Magazine, The Conversation, Fox News, Cnet

Đỗ Phú

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nha-thong-minh-va-mat-toi-an-ninh-mang-743767.html