Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tới thăm Trung Nam Hải trong khuôn viên Hoàng Thành Bắc Kinh, ngày 15/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Theo hãng tin Reuters, cam kết này được đưa ra trong các cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tuần trước. Nhà Trắng cho biết con số trên chưa bao gồm các cam kết mua đậu tương mà Bắc Kinh đã đưa ra từ tháng 10/2025.
Thời điểm đó, Trung Quốc đã thực hiện cam kết nhập khẩu ban đầu 12 triệu tấn đậu tương của Mỹ sau cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo năm ngoái. Washington khi đó cho biết Bắc Kinh sẽ mua khoảng 25 triệu tấn đậu tương mỗi năm trong vòng ba năm.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ, xuất khẩu nông sản của nước này sang Trung Quốc đã giảm mạnh sau các đợt áp thuế trả đũa lẫn nhau hồi năm ngoái. Kim ngạch thương mại nông sản song phương năm 2025 giảm 65,7% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 8,4 tỷ USD.
Trong thông báo mới nhất, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc cũng sẽ phối hợp với các cơ quan quản lý Mỹ để dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với các cơ sở chế biến thịt bò của Mỹ, đồng thời nối lại nhập khẩu gia cầm từ những bang của Mỹ được xác nhận không có dịch cúm gia cầm.
Nhà Trắng đồng thời xác nhận thông tin trước đó từ phía Trung Quốc rằng hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ-Trung và Hội đồng Đầu tư Mỹ-Trung nhằm thúc đẩy hợp tác song phương.
Theo tuyên bố của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuần trước, các cơ chế mới sẽ tập trung giải quyết những vướng mắc về tiếp cận thị trường đối với hàng nông sản, đồng thời mở rộng thương mại trong khuôn khổ giảm thuế quan song phương.
Trước đó một ngày, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố bản tóm tắt cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước, trong đó cho biết Washington và Bắc Kinh đã nhất trí triển khai một loạt biện pháp, bao gồm cùng cắt giảm thuế quan đối với một số mặt hàng nhất định.
Tuy nhiên, phía Trung Quốc không nêu chi tiết cụ thể, đồng thời cho biết các nhóm đàm phán vẫn đang tiếp tục thảo luận. Thông cáo của Nhà Trắng cũng không đề cập trực tiếp tới vấn đề thuế quan.
Nhiều chuyên gia nhận định vẫn còn câu hỏi lớn về khả năng thực hiện các cam kết mới của Trung Quốc, trong bối cảnh những thỏa thuận tương tự trước đây từng không đạt được kết quả như kỳ vọng.
Trong thỏa thuận thương mại “Giai đoạn Một” được ký năm 2020 dưới thời ông Trump, Trung Quốc từng cam kết tăng thêm 200 tỷ USD nhập khẩu hàng hóa Mỹ, bao gồm nông sản, năng lượng và sản phẩm chế tạo trong vòng hai năm. Tuy nhiên, Bắc Kinh sau đó không hoàn thành các mục tiêu mua hàng đã đề ra.
Đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng đáng kể tới tiến trình thực hiện thỏa thuận, song nhiều nhà phân tích nhận định các mục tiêu khi đó vốn đã quá tham vọng.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng chuyển sang tăng cường nhập khẩu đậu tương từ Brazil với giá cạnh tranh hơn, đặc biệt sau khi hoàn thành các nghĩa vụ mua hàng ban đầu với Mỹ trong thỏa thuận đình chiến thương mại trước đó.
Thông tin mới từ Nhà Trắng được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với nông dân Mỹ. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng quy mô cam kết hiện nay có thể vẫn chưa đủ để cải thiện đáng kể tình hình tài chính khó khăn của ngành nông nghiệp Mỹ.
Nông dân Mỹ đã phải đối mặt với nhiều năm giá nông sản ở mức thấp trong khi chi phí sản xuất liên tục gia tăng. Áp lực càng lớn hơn do căng thẳng địa chính trị, các biện pháp thuế quan và gần đây là giá phân bón tăng mạnh liên quan tới xung đột tại Iran.
Bà Susan Stroud, chuyên gia phân tích của No Bull Ag, nhận định cam kết mua nông sản ngoài đậu tương trị giá 17 tỷ USD có thể giúp đưa thương mại nông sản Mỹ-Trung quay trở lại mức gần tương đương giai đoạn sau thỏa thuận “Giai đoạn Một”.
Theo bà Stroud, thông tin này phần nào hỗ trợ tâm lý thị trường sau khi giới giao dịch thất vọng vì hội nghị tuần trước không đưa ra được các cam kết cụ thể hơn.
“Thị trường đang rất cần những tín hiệu cho thấy Trung Quốc có thể nối lại hoạt động mua hàng quy mô lớn, dù là ngô, lúa miến, bông, thịt bò hay đậu tương”, bà nói với trang tin Bloomberg.
Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc