Vừa qua, vượt qua nhiều tác giả trên cả nước, nhạc sĩ trẻ Đoàn Long đã ghi dấu ấn mạnh mẽ khi giành giải Ba tại cuộc vận động sáng tác quy mô toàn quốc do Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) tổ chức.
Dấu ấn "Mạch nguồn" và tư duy âm nhạc từ hiện trường
Đoàn Long, tên thật là Đoàn Nhật Long, sinh năm 1995 tại xã Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị (trước đây là huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình).
Ở tuổi ngoài 30, anh không đóng khung mình trong một danh xưng duy nhất. Khán giả và giới chuyên môn biết đến Đoàn Long với một chân dung đa năng: vừa là nhạc sĩ sáng tác, ca sĩ trực tiếp cầm micro biểu diễn, một nhạc công thực thụ, đồng thời là một người thầy truyền lửa nghề.
Đoàn Nhật Long (chính giữa) nhận giải Ba tại cuộc vận động sáng tác quy mô toàn quốc do VOV tổ chức năm 2025. Ảnh: NVCC
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc rực rỡ trong sự nghiệp của Đoàn Long khi anh bước lên bục nhận giải Ba tại lễ tổng kết cuộc vận động sáng tác với chủ đề "Vì Đảng vẹn tròn niềm tin yêu" do VOV tổ chức.
Tác phẩm đạt giải mang tên Mạch nguồn là dự án được nhạc sĩ 9X ấp ủ trong một thời gian dài, lấy chất liệu trực tiếp từ dòng sông Gianh và khu vực Khe Nước Rụng quê hương.
Thay vì dùng những câu từ hô hào vĩ mô, Long chọn cách tiếp cận mềm mại: bắt đầu bài hát bằng sự di chuyển của nước. Từ một giọt sương đầu non e ấp trượt đi, gom lại thành suối, suối chảy ra sông, và sông cuộn mình đổ ra biển lớn. Chuyển động vật lý này được anh dùng làm phép ẩn dụ sâu sắc cho sức mạnh của sự đoàn kết: Nhiều cá nhân nhỏ bé khi kết nối lại, cùng chung một khát vọng sẽ tạo ra sức mạnh to lớn của một tập thể, một dân tộc.
Đăng ký tham gia một sân chơi chuyên nghiệp quy tụ hàng chục tên tuổi gạo cội, giải thưởng từ VOV dội vào Long như một cú hích lớn. Cột mốc này cộng dồn với giải thưởng Khán giả yêu thích tại cuộc thi Tiếng hát Quảng Bình năm 2024, tạo thành sự công nhận quý giá cho những nỗ lực làm nghề nghiêm túc của chàng trai đất nắng gió.
Thay vì ngồi phòng thu, Đoàn Long chọn dấn thân vào những chuyến đi thực địa đầy thử thách để tìm chất liệu thật cho âm nhạc. Ảnh: NVCC
Mới đây nhất, Đoàn Long tiếp tục thu hút sự chú ý khi quyết định thực hiện hành trình chinh phục đỉnh Voi Mẹp - nơi cao 1.700 m, được mệnh danh là nóc nhà Quảng Trị để tìm cảm hứng sáng tác.
Thuộc thế hệ giao thoa, Long quan niệm sáng tác về quê hương không thể lặp lại lối mòn hay ngồi gõ phím trong phòng thu. Anh dồn hành trang vào balo, buộc thêm cây đàn guitar sau lưng và dấn thân vào con đường rừng dốc dựng ngược.
Đêm xuống trên đỉnh Voi Mẹp, giữa bãi cỏ rộng và cái lạnh buốt giá chỉ khoảng 7 độ C, tiếng gió rít qua những ngọn núi đá vôi đã giúp Long nhẩm ra những giai điệu đầu tiên. Ca khúc Voi Mẹp - Giấc mơ đại ngàn mang đậm nhiệt huyết tuổi trẻ và khát khao chinh phục thiên nhiên đã ra đời ngay tại tọa độ khắc nghiệt ấy.
Cấu trúc của tác phẩm như tái hiện chính xác con đường nghệ thuật Long đi qua: Mở đầu dàn trải lãng mạn như ảo vọng thuở ban đầu; thân bài dồn dập, gập ghềnh như những tháng ngày chật vật tìm chỗ đứng; và đoạn điệp khúc bung xõa toàn bộ năng lượng - khoảnh khắc tay chạm vào đỉnh núi để khẳng định bản thân.
Giữa cái lạnh 7 độ C buốt giá trên đỉnh Voi Mẹp, những giai điệu đầu tiên của ca khúc "Voi Mẹp - Giấc mơ đại ngàn" đã ra đời. Ảnh: NVCC
Bền bỉ thắp lửa và mong ước cống hiến cho cộng đồng
Ít ai biết con đường đến với âm nhạc chuyên nghiệp của Đoàn Long không hề trải hoa hồng. Dù sinh ra trong một gia đình có truyền thống giáo dục và sớm bộc lộ năng khiếu văn nghệ từ những năm cấp 1, cấp 2, nhưng phải đến năm lớp 11, Long mới chính thức chạm tay vào cây đàn guitar.
Quyết định theo đuổi con đường nghệ thuật tự do chuyên nghiệp từ năm 2017 từng đặt Long vào những ngày tháng dò dẫm đầy áp lực. Có những ngày tài chính chạm đáy, anh vẫn xách đàn đến các sự kiện, xin hát và đánh nhịp đệm cho ban nhạc trong những quán nhỏ chỉ để quan sát và học hỏi.
Quá trình vượt qua sự hoang mang không có phép màu nào xuất hiện, điểm tựa duy nhất của Long khi đó là sự bền bỉ. Anh lặng lẽ vác đàn đi hát mỗi ngày, lấy sự miệt mài tự soi đường cho mình.
Chính vì từng đi lên từ sự thiếu thốn nền tảng trong những ngày đầu, Đoàn Long hiện tại luôn ý thức sâu sắc về việc đóng góp lại cho cộng đồng. Dù đứng trên nhiều sân khấu lớn nhỏ, anh quyết định không mở rộng bản thân thành một nghệ sĩ giải trí mang tính thương mại thuần túy. Thay vào đó, Long cùng bạn bè mở một trung tâm dạy guitar tại địa phương.
Tại đây, anh đặt tâm huyết vào việc "gõ đầu trẻ", trở thành một người thầy truyền nghề. Nhìn các học viên nhỏ tuổi nhíu mày bấm từng hợp âm vỡ lòng, Long thấy lại chính mình của 10 năm trước.
Ước mong của nam nghệ sĩ là tạo ra một không gian nghệ thuật lành mạnh, nơi anh có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và trực tiếp dẫn dắt những bạn trẻ đam mê âm nhạc nhưng phải bắt đầu từ con số 0. Đối với Đoàn Long, việc dìu dắt thế hệ kế cận cũng quan trọng không kém việc gặt hái các giải thưởng cá nhân.
Ở tuổi ngoài 30, Đoàn Long vừa là nhạc sĩ, ca sĩ, vừa là nhạc công và một người thầy truyền nghề. Ảnh: NVCC
Hiện tại, Đoàn Long tự mô tả cuộc sống của mình bằng từ "tuyệt vời" khi bản thân vừa tự lo được kinh tế bằng âm nhạc, vừa nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ gia đình. Tuy nhiên, anh tự nhận mình vẫn duy trì một điểm yếu: sự tự ti. Rất ít khi Long nghe lại bản thu của mình và gật đầu hài lòng. Sự soi xét, khắt khe với chính mình này thực chất lại là động lực ép anh phải liên tục học hỏi, từ chối việc dậm chân tại chỗ.
Thời gian tới, ngoài việc tiếp tục phát triển trung tâm dạy nhạc cho giới trẻ địa phương, Đoàn Long dự định sẽ đóng gói các sáng tác mới để gửi đến các cuộc thi âm nhạc tại nhiều tỉnh thành khác. Anh muốn ném âm nhạc của mình vào những không gian văn hóa lạ để đo lường phản ứng của khán giả, tiếp tục hành trình làm mới những giai điệu quê hương.
Đi qua những chông gai của ngày đầu rẽ hướng, Đoàn Long mô tả cuộc sống hiện tại là "tuyệt vời" khi vừa được tự do sống với đam mê, vừa nhận được sự ủng hộ trọn vẹn từ gia đình. Ảnh: THANH TÚ
Nhìn lại hành trình gần 10 năm qua, nam nghệ sĩ 9X gói gọn triết lý của mình thành một lời nhắn nhủ chân thành gửi đến những người trẻ đang chập chững vào nghề: "Cứ theo đuổi đam mê, và quan trọng nhất là đừng bao giờ bỏ cuộc."
THANH TÚ