Nhận biết sớm cơn hen phế quản nguy kịch

3 giờ trướcBài gốc

Một bệnh nhân hen phế quản nguy kịch, suy hô hấp nặng, nguy cơ ngừng tim, ngừng thở vừa được Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam (Đà Nẵng) cấp cứu thành công. Điều này cho thấy việc phát hiện sớm rất quan trọng.

Theo người nhà, trong lúc làm việc, bệnh nhân N. (38 tuổi, trú tại TP Hồ Chí Minh) đột ngột lên cơn khó thở dữ dội. Dù đã dùng thuốc xịt giãn phế quản nhưng tình trạng không cải thiện, khó thở tăng nhanh nên được đưa đến cơ sở y tế gần nhất cấp cứu. Bệnh nhân có tiền sử hen phế quản nhiều năm và hút thuốc lá.

NỘI DUNG:

Yếu tố lên cơn hen phế quản

Một số dị nguyên thường gặp gồm:

Dấu hiệu nhận biết sớm cơn hen phế quản

Khi nào cơn hen trở nên nguy hiểm?

Tại đây, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào suy hô hấp nặng, tím tái, buộc phải đặt nội khí quản thở máy và chuyển đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Quảng Nam trong tình trạng nguy kịch.

Khi nhập viện, bệnh nhân bị toan hô hấp nặng, phổi gần như không thông khí hiệu quả vì co thắt phế quản nghiêm trọng. Nếu không xử trí kịp thời, nguy cơ ngừng tuần hoàn và tổn thương não do thiếu oxy rất cao.

Ngay lập tức, các bác sĩ Khoa Cấp cứu và Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc triển khai hồi sức tích cực. Bệnh nhân được tối ưu chiến lược thở máy nhằm hạn chế bẫy khí, điều chỉnh tần số và thì thở ra phù hợp để giải phóng CO2, đồng thời sử dụng thuốc giãn phế quản liều cao, corticoid tĩnh mạch và điều chỉnh rối loạn toan kiềm.

Sau 3 ngày điều trị, bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, tự thở tốt, các chỉ số khí máu gần trở về bình thường và không ghi nhận di chứng thần kinh.

Yếu tố lên cơn hen phế quản

Các bác sĩ khuyến cáo, hút thuốc lá là yếu tố làm tăng viêm và co thắt đường thở, khiến cơn hen dễ bùng phát dữ dội và giảm đáp ứng điều trị.

Ngay cả khi đang dùng thuốc kiểm soát, hen phế quản vẫn có thể đột ngột diễn biến nặng. Khi xuất hiện khó thở tăng nhanh, tím tái hoặc đáp ứng kém với thuốc xịt, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện sớm để tránh nguy cơ suy hô hấp và biến chứng nguy hiểm.

Việc nhận biết sớm các yếu tố khởi phát cơn hen cũng như các dấu hiệu cảnh báo ban đầu sẽ giúp xử trí kịp thời

Phần lớn các cơn hen phế quản đều có liên quan đến các yếu tố kích thích từ môi trường hoặc thói quen sinh hoạt. Việc nhận biết sớm các yếu tố khởi phát cơn hen cũng như các dấu hiệu cảnh báo ban đầu sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm.

Ở người mắc hen phế quản, đường thở thường nhạy cảm hơn bình thường. Khi tiếp xúc với các yếu tố kích thích, niêm mạc phế quản sẽ bị viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, dẫn đến hẹp đường thở và gây ra cơn hen.

Dị nguyên là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây khởi phát cơn hen phế quản. Những chất này có thể tồn tại trong không khí hoặc trong môi trường sống hằng ngày.

Một số dị nguyên thường gặp gồm:

Bụi nhà và mạt bụi: Đây là tác nhân gây dị ứng phổ biến, thường tồn tại trong chăn, ga, gối, nệm, thảm hoặc đồ vải trong nhà.
Phấn hoa: Vào mùa xuân hoặc mùa cây cối ra hoa, phấn hoa phát tán trong không khí có thể kích thích cơn hen ở người nhạy cảm.
Lông động vật: Lông chó, mèo, chim hoặc các vật nuôi khác có thể gây phản ứng dị ứng ở nhiều người.
Nấm mốc: Nấm mốc thường phát triển ở môi trường ẩm thấp như phòng tắm, tường ẩm hoặc khu vực ít thông gió.

Khi hít phải các dị nguyên này, hệ miễn dịch của người bệnh có thể phản ứng quá mức, dẫn đến co thắt phế quản và xuất hiện cơn hen.

Không khí ô nhiễm là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với bệnh hen phế quản, đặc biệt ở các thành phố đông dân cư.

Các chất ô nhiễm như khói bụi, khí thải giao thông, khói thuốc lá, khói từ bếp than hoặc bếp củi có thể gây kích ứng niêm mạc đường hô hấp. Khi tiếp xúc lâu dài với môi trường ô nhiễm, tình trạng viêm đường thở có thể trở nên nghiêm trọng hơn và làm tăng tần suất cơn hen.

Sự thay đổi đột ngột của thời tiết, đặc biệt là không khí lạnh hoặc độ ẩm cao, có thể làm kích thích cơn hen.

Không khí lạnh khi đi vào đường hô hấp có thể gây co thắt phế quản. Ngoài ra, vào thời điểm giao mùa, lượng phấn hoa và các dị nguyên trong không khí thường tăng lên, làm nguy cơ xuất hiện cơn hen cao hơn.

Một số người bệnh có thể xuất hiện cơn hen khi vận động mạnh, đặc biệt trong môi trường lạnh hoặc khô. Tình trạng này được gọi là hen do gắng sức.

Trong quá trình vận động, nhịp thở tăng nhanh khiến không khí đi vào phổi nhiều hơn, làm khô niêm mạc đường thở và gây co thắt phế quản.

Một số loại thuốc có thể làm nặng thêm triệu chứng hen phế quản ở người nhạy cảm, chẳng hạn như:; Thuốc giảm đau nhóm aspirin hoặc NSAID; Một số thuốc điều trị tim mạch; Thuốc chẹn beta.

Vì vậy, người bệnh hen cần thông báo với bác sĩ về tình trạng bệnh của mình trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Dấu hiệu nhận biết sớm cơn hen phế quản

Nhận biết sớm các dấu hiệu của cơn hen có vai trò rất quan trọng, giúp người bệnh xử trí kịp thời trước khi cơn hen trở nên nghiêm trọng.

Ho kéo dài, đặc biệt về đêm

Ho là một trong những dấu hiệu sớm thường gặp. Người bệnh có thể ho khan hoặc ho có đờm, đặc biệt vào ban đêm hoặc gần sáng. Nhiều trường hợp ho kéo dài mà không rõ nguyên nhân có thể là biểu hiện của hen phế quản.

Khò khè khi thở

Khò khè là âm thanh rít khi không khí đi qua đường thở bị hẹp. Đây là dấu hiệu đặc trưng của hen phế quản. Âm thanh này thường rõ hơn khi người bệnh thở ra và có thể nghe thấy bằng tai thường hoặc khi bác sĩ dùng ống nghe kiểm tra.

Cảm giác nặng ngực

Người bệnh có thể cảm thấy tức ngực hoặc khó chịu ở vùng ngực, giống như có vật đè lên lồng ngực. Triệu chứng này thường xuất hiện trước khi cơn hen bùng phát rõ rệt.

Khó thở

Khó thở là dấu hiệu quan trọng của cơn hen. Người bệnh có thể cảm thấy hụt hơi, phải thở nhanh hoặc thở gấp. Ở giai đoạn sớm, khó thở có thể chỉ xuất hiện khi gắng sức. Tuy nhiên nếu không được kiểm soát, triệu chứng có thể nặng dần ngay cả khi nghỉ ngơi.

Mệt mỏi, giảm khả năng vận động

Một số người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, giảm sức chịu đựng khi hoạt động thể lực. Đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy đường thở đang bị ảnh hưởng.

Khi nào cơn hen trở nên nguy hiểm?

Cơn hen có thể trở nên nguy hiểm nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:

Khó thở tăng nhanh
Không nói được thành câu do hụt hơi
Tím môi hoặc đầu ngón tay
Không đáp ứng với thuốc giãn phế quản

Trong những trường hợp này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được xử trí kịp thời.

Tóm lại: Hen phế quản là bệnh lý mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu người bệnh hiểu rõ các yếu tố kích thích và nhận biết sớm dấu hiệu của cơn hen. Việc chủ động phòng ngừa và điều trị đúng cách sẽ giúp giảm tần suất cơn hen, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

BS Nguyễn Thị Ngọc

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/nhan-biet-som-con-hen-phe-quan-nguy-kich-169260309160531861.htm