Nhận diện sớm để ngăn chặn 'tín dụng đen' ở làng quê

2 giờ trướcBài gốc

Công an xã Thọ Phú làm việc với người dân tại nhà, nắm tình hình, kịp thời tuyên truyền, phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.

Sau giờ tan ca, anh L.V.H., công nhân của một công ty trên địa bàn xã Thọ Phú ngồi trước dãy phòng trọ kể lại khoản vay của mình: “Ban đầu tôi chỉ vay 10 triệu đồng để xoay tiền sinh hoạt, hẹn trả trong 10 ngày. Khoản vay không giấy tờ gì, chỉ qua người quen giới thiệu”.

Đáng nói hơn, người cho vay không ghi, không nói đến lãi suất, nhưng cách trả được ấn định ngay từ đầu. Với khoản vay 10 triệu đồng, mỗi ngày anh L.V.H. phải trả 1,2 triệu đồng, đóng trong 10 ngày, tổng cộng là 12 triệu đồng. Phần lãi được chia nhỏ theo ngày, khiến khoản vay trông như một khoản chi đều đặn. Những ngày đầu, việc trả tiền của anh L.V.H. diễn ra bình thường, tuy nhiên chỉ cần chậm một ngày, cách tính lập tức thay đổi. “Chậm một ngày, họ cộng thêm từ 200 - 300 nghìn đồng vào khoản phải trả ngày hôm sau.

Có lần tôi phải trả gần 2 triệu đồng mới đủ theo cách tính của người cho vay”, anh L.V.H. nói.

Khoản tiền chưa trả được dồn sang ngày sau, kèm tiền phạt, khiến số tiền phải trả tăng lên theo từng lần anh L.V.H. chậm. Sau hơn nửa tháng xoay xở, tổng số tiền anh phải trả đã lên gần 15 triệu đồng, dù khoản vay gốc chỉ là 10 triệu. “Mỗi lần chậm, người cho vay lại tính tăng thêm. Họ không nói rõ bao nhiêu phần trăm nhưng cứ thấy tiền đội lên. Không trả thì họ gọi liên tục, gọi cả cho người thân”, anh L.V.H. cho biết.

Với công nhân như anh, thu nhập phụ thuộc vào ca làm và tiền lương hàng tháng. Lương hơn 7 triệu đồng, trừ tiền trọ, tiền ăn, gần như không còn dư. Những khoản vay ngắn ngày vì thế dễ tạo cảm giác có thể “xoay được”, nhưng khi phát sinh chậm trả, áp lực không chỉ nằm ở tiền, mà còn kéo dài theo từng cuộc gọi, từng tin nhắn nhắc nợ.

Câu chuyện của anh L.V.H. không phải cá biệt. Ở những địa bàn như Thọ Phú - nơi tập trung đông công nhân, hoạt động sản xuất, dịch vụ phát triển, nhu cầu vay tiền nhanh luôn hiện hữu. Khi lãi suất được chia nhỏ theo ngày, rủi ro không đến dồn dập mà tích lại từng chút, cho đến khi người vay không còn khả năng xử lý.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, lãi suất trong giao dịch dân sự không được vượt quá 20%/năm. Tuy nhiên, nhiều khoản vay ngoài hệ thống không ghi lãi suất, mà chuyển sang thu tiền theo ngày, khiến người vay khó xác định mức lãi thực tế. Luật sư Vũ Văn Trà, Công ty Luật TNHH Sơn Trà, cho biết: “Việc không ghi lãi suất trong giấy vay không làm thay đổi bản chất. Khi số tiền phải trả vượt mức 20%/năm, phần vượt sẽ không được pháp luật bảo vệ. Trường hợp có dấu hiệu thu lợi bất chính, người cho vay có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự”.

Sau sáp nhập, địa bàn xã Thọ Phú được mở rộng với quy mô dân số tăng, tập trung đông lao động, nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, dịch vụ. Cùng với sự phát triển năng động đó là những yếu tố tiềm ẩn phức tạp về an ninh trật tự, trong đó có tội phạm liên quan đến “tín dụng đen”. Từ thực tế trên, Công an xã chuyển hướng phòng ngừa “tín dụng đen” theo hướng chủ động hơn, lấy phát hiện sớm làm trọng tâm. Công tác nắm địa bàn được duy trì thường xuyên, phân công cán bộ phụ trách từng thôn, từng cụm dân cư. Đồng thời, phối hợp với tổ an ninh trật tự cơ sở rà soát nhân khẩu, nắm các mối quan hệ phát sinh, qua đó nhận diện sớm những dấu hiệu vay tiền qua trung gian, vay không rõ nguồn. Ở không gian công cộng, các hình thức quảng cáo cho vay trái quy định tại tuyến đường, khu dân cư được kiểm tra, bóc gỡ. Những kênh “ngầm” như số điện thoại truyền miệng, nhóm mạng xã hội được thu thập, đối chiếu, phục vụ công tác quản lý, hạn chế khả năng lan rộng. Song song với đó, công tác tuyên truyền được triển khai theo hướng tập trung vào nhóm có nguy cơ cao như công nhân, lao động trẻ...

Tương tự, ở xã ven biển Vạn Lộc, nơi dân cư đông, hoạt động buôn bán, dịch vụ nhỏ lẻ phát triển, “tín dụng đen” không xuất hiện công khai nhưng vẫn tồn tại dưới dạng các giao dịch nhỏ qua quan hệ quen biết. Theo Công an xã, từ đầu năm đến nay chưa ghi nhận trường hợp người dân trình báo vướng vào “tín dụng đen”. Tuy nhiên, qua nắm tình hình, các giao dịch vay vẫn xuất hiện rải rác, đòi hỏi lực lượng Công an xã phải theo sát địa bàn để nhận diện kịp thời.

Tại đây, lực lượng Công an xã xuống từng thôn, phối hợp với trưởng thôn và tổ bảo vệ an ninh trật tự rà soát các mối quan hệ phát sinh, qua đó phát hiện sớm những dấu hiệu “giới thiệu vay”, kết nối vay qua trung gian. Các hình thức quảng cáo cho vay trái quy định tại khu vực chợ được kiểm tra, bóc gỡ; các số điện thoại, mã QR có nội dung cho vay được thu thập, đối chiếu phục vụ quản lý. Đối với những trường hợp có nhu cầu vay gấp, Công an xã phối hợp với hội LHPN, hội nông dân, đoàn thanh niên xã tiếp cận, tuyên truyền về rủi ro, đồng thời hướng dẫn người dân tiếp cận các nguồn vốn hợp pháp ngay từ đầu.

Từ những hình thức công khai, hoạt động cho vay chuyển sang len lỏi trong các giao dịch nhỏ lẻ, dựa trên quan hệ quen biết. Chính ở những giao dịch tưởng chừng đơn giản đó, rủi ro bắt đầu tích tụ. Vì vậy, việc ngăn chặn không chỉ dừng ở triệt xóa, mà phải bắt đầu từ nhận diện sớm và can thiệp ngay tại cơ sở, khi những dấu hiệu đầu tiên vừa xuất hiện.

Bài và ảnh: Tăng Thúy

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/nhan-dien-som-de-ngan-chan-nbsp-tin-dung-den-o-lang-que-286384.htm