Nhận diện sớm, phòng ngừa từ gốc: Cách tiếp cận mới về tai nạn thương tích trong trường học

2 giờ trướcBài gốc

Thực tiễn triển khai tại các trường Tiểu học Trần Phú, Tiểu học Kiến Hưng và Tiểu học Nguyễn Trãi trên địa bàn Hà Nội cho thấy, sự thay đổi tư duy này đang góp phần hình thành môi trường giáo dục an toàn, chủ động và bền vững.

Cô Phương Thị Thìn (bên trái), Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Phú trao đổi với phóng viên về công tác bảo đảm an toàn học đường.

Chuyển từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa rủi ro

Theo cô giáo Phương Thị Thìn, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Phú (phường Hà Đông), nhận thức về TNTT trong trường học đã có sự chuyển biến rõ rệt. Nếu như trước đây, nhà trường chủ yếu tập trung xử lý khi tai nạn xảy ra, thì nay đã chủ động phòng ngừa và phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu.

Điểm cốt lõi của cách tiếp cận này là coi TNTT không phải là “tai nạn bất ngờ”, mà là nguy cơ có thể dự báo. Trên cơ sở đó, nhà trường tiến hành nhận diện các “điểm nóng” như cầu thang, sân chơi, hành lang; các “giờ cao điểm” như giờ ra chơi, tan học để tăng cường giám sát, bố trí lực lượng phù hợp.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố thể chất, TNTT còn được nhìn nhận ở góc độ rộng hơn, bao gồm cả tổn thương tâm lý do bạo lực học đường, bắt nạt trên mạng hay các rủi ro từ môi trường số. Điều này đòi hỏi nhà trường phải xây dựng hệ thống phòng ngừa toàn diện, gắn với cả môi trường vật chất và môi trường giáo dục.

Từ thực tế triển khai, các trường đều xác định TNTT xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Ở lứa tuổi tiểu học, học sinh hiếu động, tò mò nhưng thiếu kỹ năng nhận diện nguy hiểm. Các hành vi như chạy nhảy, xô đẩy, leo trèo hay bắt chước các trào lưu mạo hiểm trên mạng là những yếu tố làm gia tăng rủi ro.

Học sinh Trường Tiểu học Kiến Hưng tham gia buổi tuyên truyền kỹ năng tham gia giao thông an toàn, được hướng dẫn cách quan sát, chấp hành tín hiệu và đội mũ bảo hiểm đúng quy định khi di chuyển. Ảnh: KH

Tại Trường Tiểu học Kiến Hưng (phường Kiến Hưng), cô giáo Lê Thanh Hương, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, để phòng ngừa TNTT từ gốc, nhà trường thường xuyên rà soát cơ sở vật chất, kiểm tra từng lớp học, hành lang, lan can nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các nguy cơ mất an toàn.

Song song với đó, học sinh được nhắc nhở, hướng dẫn không thực hiện các hành vi nguy hiểm như đu bám lan can, chạy nhảy trên cầu thang, nghịch ổ điện, leo trèo cây cối hay xô xát với bạn bè.

Cô giáo Nguyễn Thị Hương, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, chia sẻ về các giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kỹ năng an toàn cho học sinh. Ảnh: Tuấn Điệp

Ở Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (phường Hà Đông), cô giáo Nguyễn Thị Hương, Phó Hiệu trưởng nhà trường cũng khẳng định, phòng ngừa TNTT phải được thực hiện từ sớm, từ xa và một cách thường xuyên, liên tục. Theo cô Hương, môi trường học tập phải đảm bảo an toàn tuyệt đối, không để tồn tại nguy cơ dù là nhỏ nhất.

Trang bị kỹ năng sống - nền tảng hình thành văn hóa an toàn học đường

Bên cạnh việc kiểm soát môi trường, các nhà trường đều xác định giáo dục kỹ năng sống là yếu tố then chốt giúp học sinh tự bảo vệ bản thân. Nếu cơ sở vật chất an toàn là điều kiện cần thì kỹ năng sống chính là điều kiện đủ giúp trẻ chuyển từ thế bị động “được bảo vệ” sang chủ động tự bảo vệ bản thân một cách có trách nhiệm.

Thông qua việc rèn luyện kỹ năng, các em biết quan sát, đánh giá mức độ an toàn trước khi hành động, tránh những hành vi bốc đồng hoặc bị lôi kéo. Trong trường hợp xảy ra sự cố, kỹ năng sống giúp học sinh bình tĩnh xử lý, biết cách thoát hiểm, sơ cứu hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ kịp thời. Không chỉ bảo vệ bản thân, các em còn biết hỗ trợ, nhắc nhở bạn bè, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn.

Trường Tiểu học Trần Phú mời chuyên gia tập huấn kỹ năng phòng tránh và hướng dẫn sơ cứu tai nạn thương tích cho giáo viên, học sinh. Ảnh: Tuấn Điệp

Những kỹ năng thiết yếu được các trường chú trọng bao gồm: An toàn giao thông; phòng, chống đuối nước; kỹ năng phòng cháy chữa cháy và thoát hiểm; sơ cấp cứu; phòng chống xâm hại; sử dụng mạng xã hội an toàn.

Tại Trường Tiểu học Trần Phú, các nội dung này được triển khai theo hướng đổi mới, tăng cường trải nghiệm thực tế. Nhà trường tổ chức các buổi diễn tập phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, sơ cấp cứu với sự tham gia của lực lượng chức năng và nhân viên y tế.

Bên cạnh đó, nội dung an toàn được lồng ghép vào các môn học như Khoa học, Thể chất, Tin học; đồng thời, triển khai các câu lạc bộ kỹ năng sống, sân chơi tương tác, cuộc thi tìm hiểu an toàn giao thông, thiết kế poster, video tuyên truyền.

Học sinh Trường Tiểu học Kiến Hưng tham gia buổi tuyên truyền, thực hành kỹ năng phòng cháy chữa cháy, nâng cao ý thức và khả năng xử lý tình huống khi có sự cố xảy ra. Ảnh: KH

Tại Trường Tiểu học Kiến Hưng, công tác tuyên truyền được thực hiện đa dạng thông qua các buổi phát thanh măng non, hoạt động ngoại khóa, thi vẽ tranh, các chuyên đề về phòng cháy chữa cháy, phòng chống đuối nước, ngộ độc thực phẩm, xâm hại trẻ em.

Nhà trường cũng chú trọng mở rộng giáo dục an toàn ra ngoài phạm vi trường học, hướng dẫn học sinh kỹ năng phòng tránh tai nạn khi ở nhà, khi tham gia giao thông, khi tiếp xúc với nguồn điện, vật sắc nhọn hay khu vực ao hồ.

Nội dung phòng, chống bạo lực học đường và cảnh báo nguy cơ khi sử dụng vật sắc nhọn được lồng ghép trong các tiết học tại Trường Tiểu học Nguyễn Trãi, giúp học sinh nâng cao nhận thức và kỹ năng tự bảo vệ bản thân. Ảnh: NT

Trường Tiểu học Nguyễn Trãi mời chuyên gia về tuyên truyền, hướng dẫn học sinh kỹ năng phòng tránh xâm hại và bạo lực trẻ em, giúp các em nhận diện nguy cơ và biết cách bảo vệ bản thân. Ảnh: NT

Trường Tiểu học Nguyễn Trãi tổ chức hướng dẫn học sinh kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn, giúp các em nắm vững cách xử lý tình huống và di chuyển an toàn. Ảnh: NT

Trong khi đó, Trường Tiểu học Nguyễn Trãi đẩy mạnh lồng ghép nội dung giáo dục an toàn trong các tiết học, hoạt động trải nghiệm và sinh hoạt chuyên đề. Đồng thời, nhà trường tăng cường phối hợp với phụ huynh và các lực lượng chức năng nhằm tạo sự thống nhất trong giáo dục kỹ năng cho học sinh.

Hình thành thói quen, xây dựng văn hóa an toàn

Qua quá trình triển khai đồng bộ các giải pháp, các nhà trường đều ghi nhận những chuyển biến tích cực ở học sinh. Từ chỗ chỉ “biết” về an toàn, các em đã “hành động” đúng trong thực tế.

Học sinh chủ động hơn trong việc nhận diện nguy cơ, không còn xem các hành vi mạo hiểm là thể hiện bản thân. Thay vào đó, sự an toàn và trách nhiệm được đặt lên hàng đầu.

Học sinh tham gia hoạt động học tập ngoài trời tại sân trường tại Trường Tiểu học Trần Phú. Ảnh: Tuấn Điệp

Trong các buổi diễn tập, học sinh đã hình thành phản xạ đúng như di chuyển theo hàng lối, che mũi khi có khói, tìm lối thoát an toàn. Đặc biệt, các em biết nhắc nhở, hỗ trợ nhau và báo cáo với thầy cô khi phát hiện nguy cơ.

Thực tế cho thấy, số vụ tai nạn nhỏ trong trường học đã giảm đáng kể. Quan trọng hơn, một “văn hóa an toàn” đang dần được hình thành trong môi trường học đường – nơi mỗi học sinh không chỉ được bảo vệ, mà còn biết tự bảo vệ mình và quan tâm đến sự an toàn của người khác.

Có thể khẳng định, cách tiếp cận “nhận diện sớm, phòng ngừa từ gốc” không chỉ là giải pháp trước mắt, mà còn là hướng đi lâu dài, bền vững. Khi nhà trường, gia đình và xã hội cùng chung tay, việc xây dựng môi trường học đường an toàn, hạnh phúc sẽ ngày càng đi vào thực chất, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của học sinh.

Hà Phương - Tuấn Điệp

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nhan-dien-som-phong-ngua-tu-goc-cach-tiep-can-moi-ve-tai-nan-thuong-tich-trong-truong-hoc-747423.html