Nhân khẩu nào trong hộ gia đình không được hưởng hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp?

2 giờ trướcBài gốc

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp nếu đủ điều kiện được bồi thường về đất thì được hỗ trợ ổn định đời sống

Việc Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp để phục vụ phát triển kinh tế – xã hội thời gian qua đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Trong đó, cách xác định số nhân khẩu được hưởng hỗ trợ ổn định đời sống là nội dung được người dân đặc biệt quan tâm, bởi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của từng hộ gia đình có đất bị thu hồi.

Liên quan đến nội dung này, ông Nguyễn Chí Sinh, thành phố Huế đã gửi câu hỏi đến cơ quan chức năng về trường hợp cụ thể, ông A và bà B được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp và đủ điều kiện được hỗ trợ ổn định đời sống theo quy định tại Điều 19 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP của Chính phủ khi Nhà nước thu hồi đất. Vấn đề ông Sinh băn khoăn là: khi xác định nhân khẩu để tính hỗ trợ thì chỉ tính cho ông A, bà B hay tính cho toàn bộ nhân khẩu trong hộ gia đình của ông A và bà B?

Đây cũng là thắc mắc phổ biến của nhiều hộ dân, nhất là trong bối cảnh quy định pháp luật về đất đai và chính sách hỗ trợ liên tục được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người sử dụng đất.

Trả lời vấn đề trên, Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, căn cứ pháp lý để xác định đối tượng và mức hỗ trợ ổn định đời sống khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp được quy định tại khoản 1 Điều 19 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 của Chính phủ, quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Điều khoản này đã được bổ sung, hoàn thiện tại Nghị định số 226/2025/NĐ-CP ngày 15/8/2025.

Theo quy định, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất nông nghiệp nếu đủ điều kiện được bồi thường về đất thì được hỗ trợ ổn định đời sống, tùy theo mức độ thu hồi đất.

Cụ thể, trường hợp thu hồi từ 30 - 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng, người dân được hỗ trợ trong thời gian 6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và 12 tháng nếu phải di chuyển. Nếu phải di chuyển đến vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, thời gian hỗ trợ có thể kéo dài tối đa 24 tháng.

Đối với trường hợp thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp, thời gian hỗ trợ tăng lên 12 tháng (không di chuyển chỗ ở) hoặc 24 tháng (phải di chuyển chỗ ở). Riêng trường hợp di chuyển đến vùng khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, thời gian hỗ trợ tối đa có thể lên tới 36 tháng.

Một điểm quan trọng khác được quy định rõ là diện tích đất nông nghiệp thu hồi để tính hỗ trợ ổn định đời sống chỉ tính trong phạm vi xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi, tại thời điểm có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Diện tích này được xác định theo từng dự án cụ thể, do Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền quyết định, và không được cộng dồn với diện tích đất đã bị thu hồi ở các dự án trước đó. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch, tránh tình trạng hiểu sai hoặc yêu cầu hỗ trợ chồng chéo.

Về mức hỗ trợ, Nghị định quy định rõ, mức hỗ trợ cho một nhân khẩu được tính bằng tiền tương đương 30 kg gạo trong một tháng, theo thời giá trung bình tại thời điểm hỗ trợ của địa phương. Như vậy, số tiền hỗ trợ cụ thể sẽ phụ thuộc vào giá gạo tại từng địa phương và thời gian hỗ trợ tương ứng với tỷ lệ diện tích đất bị thu hồi.

Chính vì mức hỗ trợ được tính theo nhân khẩu, nên việc xác định ai là nhân khẩu được hưởng hỗ trợ trở thành vấn đề mấu chốt.

Theo điểm d khoản 1 Điều 19 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP, số nhân khẩu trong hộ gia đình được hỗ trợ bao gồm:

Những người có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; và nhân khẩu là thành viên hộ gia đình phát sinh sau thời điểm giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình đó (nếu có).

Đáng chú ý, việc xác định số nhân khẩu có chung quyền sử dụng đất do các thành viên trong hộ gia đình tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Như vậy, không phải toàn bộ nhân khẩu đang sinh sống trong hộ gia đình đều mặc nhiên được tính để hưởng hỗ trợ. Chỉ những người có chung quyền sử dụng đất hoặc thuộc diện phát sinh hợp pháp theo quy định mới được đưa vào danh sách tính hỗ trợ.

Đối chiếu với trường hợp ông A và bà B, Cục Quản lý đất đai khẳng định, số nhân khẩu được hỗ trợ không chỉ mặc định là ông A và bà B, nhưng cũng không đương nhiên là toàn bộ nhân khẩu trong hộ gia đình. Việc xác định phải căn cứ vào những người có chung quyền sử dụng đất tại thời điểm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cũng như các thành viên phát sinh hợp pháp sau khi giao đất.

Quy định này góp phần bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, đúng quyền lợi, đồng thời hạn chế tranh chấp, khiếu nại phát sinh trong quá trình thu hồi đất nông nghiệp.

Lý Anh

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/nhan-khau-nao-trong-ho-gia-dinh-khong-duoc-huong-ho-tro-khi-thu-hoi-dat-nong-nghiep-post567743.html