Nhân lực là yếu tố then chốt chương trình điện hạt nhân tại Việt Nam

2 giờ trướcBài gốc

"Một trong những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn trước đây cho thấy việc chuẩn bị nguồn nhân lực là yếu tố then chốt với chương trình điện hạt nhân tại Việt Nam và phải đi trước một bước", đại diện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Việt Nam cho biết tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Mỹ: Phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược, ngày 8/5.

Ông Nguyễn Hoàng Linh, Cục trưởng An toàn bức xạ và hạt nhân, Bộ Khoa học và Công nghệ, phát biểu tại diễn đàn.

Theo đại diện Cục, hiện Chính phủ đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng lại đề án đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.

Mục tiêu không chỉ là đào tạo đội ngũ vận hành trực tiếp tại các nhà máy điện hạt nhân mà còn phát triển đội ngũ chuyên gia cho các cơ quan quản lý Nhà nước, cơ quan pháp quy và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật.

Việt Nam cũng đang mở rộng hợp tác với nhiều quốc gia có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển như Nga, Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc và Mỹ để đưa cán bộ, sinh viên đi đào tạo chuyên sâu.

Đồng thời, Việt Nam định hướng xây dựng các trung tâm đào tạo thực hành và phòng thí nghiệm trọng điểm trong nước nhằm chủ động nguồn nhân lực lâu dài cho ngành điện hạt nhân.

Đại diện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cho biết nhu cầu năng lượng của Việt Nam đang gia tăng nhanh trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, chuyển đổi số và nâng cao mức sống của người dân.

Bên cạnh đó, cam kết đưa phát thải ròng về mức Net Zero vào năm 2050 tại COP26 cũng đặt ra yêu cầu giảm dần phụ thuộc vào các nguồn năng lượng hóa thạch như than và khí đốt.

"Việt Nam cần tìm ra giải pháp phát triển nguồn năng lượng ổn định, lâu dài và có phát thải carbon thấp hơn", đại diện Cục cho hay.

Theo đánh giá từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia trên thế giới đã quay trở lại phát triển điện hạt nhân, thậm chí mở rộng chương trình điện hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu chuyển đổi năng lượng. Trong bối cảnh đó, Việt Nam xem xét tái khởi động chương trình điện hạt nhân.

"Đối với Việt Nam, việc tái khởi động dự án điện hạt nhân không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là quyết sách chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, bảo vệ môi trường và nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ", đại diện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, nhấn mạnh.

Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Mỹ: Phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược.

Theo Quyết định 768/QĐ-TTg ban hành tháng 4/2025, giai đoạn 2030-2035, các nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn đầu tiên dự kiến đi vào vận hành, đóng góp từ 4.000 đến 6.400 MW điện. Đến năm 2050, công suất điện hạt nhân dự kiến tăng lên khoảng 10.000-14.000 MW.

Trong khi đó, Nghị quyết 70 ban hành năm 2025 yêu cầu khẩn trương tái khởi động dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời nghiên cứu phát triển điện hạt nhân theo hướng linh hoạt, bao gồm các nhà máy điện hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR).

Công nghệ SMR cũng được đưa vào nhóm 11 công nghệ chiến lược quốc gia theo Quyết định 1131/QĐ-TTg ban hành tháng 6/2025. Song song đó, Nghị quyết 253 mở đường cho khu vực tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư và phát triển điện hạt nhân mô-đun nhỏ.

Theo kế hoạch quốc gia, đến năm 2050, năng lượng hạt nhân dự kiến đóng góp khoảng 6-8% tổng sản lượng điện của Việt Nam.

Để phục vụ mục tiêu này, Quốc hội đã ban hành Luật Năng lượng nguyên tử 2025 thay thế hoàn toàn luật cũ năm 2008.

Đại diện Cục An toàn bức xạ và hạt nhân cho biết luật mới được xây dựng trên cơ sở tham khảo các hướng dẫn, tiêu chuẩn của IAEA cùng các thông lệ quốc tế tốt, đồng thời bảo đảm hài hòa với hệ thống pháp luật Việt Nam.

Luật cũng bổ sung nhiều điểm mới, trong đó nhấn mạnh vai trò của Bộ Khoa học và Công nghệ trong công tác thẩm định và quản lý an toàn nhà máy điện hạt nhân theo toàn bộ vòng đời dự án, từ lựa chọn địa điểm, thiết kế, xây dựng đến vận hành và chấm dứt hoạt động.

Bên cạnh đó, vai trò của cơ quan quản lý an toàn bức xạ và hạt nhân trong việc giám sát độc lập, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm cũng được làm rõ hơn trong luật mới.

Theo đại diện Cục, bên cạnh công tác nhân lực và pháp lý, vấn đề truyền thông và tạo đồng thuận xã hội cũng là nhiệm vụ trọng tâm. "Để chương trình điện hạt nhân thành công, sự tin tưởng và ủng hộ của người dân là điều kiện tiên quyết", đại diện này nhấn mạnh.

Việt Nam cũng khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với IAEA để bảo đảm chương trình điện hạt nhân được phát triển theo hướng an toàn, an ninh và vì mục đích hòa bình.

Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Hoa Kỳ: Phát triển năng lượng tiên tiến phục vụ các ngành công nghệ chiến lược được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy triển khai các định hướng lớn tại Nghị quyết 57-NQ/TW và Quyết định 21/2026/QĐ-TTg.

Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp với EXCEL Services Corporation tổ chức.

Hoa Vũ

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nhan-luc-la-yeu-to-then-chot-chuong-trinh-dien-hat-nhan-tai-viet-nam-ar1017020.html