Nhạn Môn Quan – cửa ải trấn giữ biên cương và những lớp trầm tích lịch sử Trung Hoa

4 giờ trướcBài gốc

Trải qua hàng nghìn năm tồn tại, cửa ải này vẫn sừng sững giữa núi non Sơn Tây như một biểu tượng bất diệt của nền văn minh Trung Hoa.

Trong dòng chảy lịch sử và văn hóa Trung Quốc, Nhạn Môn Quan gắn liền với những cuộc chiến bảo vệ biên ải khốc liệt, nhưng đồng thời cũng lưu dấu nhiều giai thoại nổi tiếng. Đây là nơi chàng anh hùng Kiều Phong trong Thiên long bát bộ khép lại cuộc đời đầy bi tráng, là nơi nàng A Tử gieo mình trong tuyệt vọng, và cũng là chốn Vương Chiêu Quân – một trong tứ đại mỹ nhân Trung Hoa – gảy khúc đàn ly biệt trước khi rời cố hương sang Hung Nô. Chính những lớp ký ức lịch sử và văn học ấy đã khiến Nhạn Môn Quan vượt ra khỏi ý nghĩa của một công trình quân sự thuần túy, trở thành biểu tượng văn hóa mang đậm chiều sâu tinh thần.

Tên gọi Nhạn Môn Quan bắt nguồn từ vị trí địa lý đặc biệt của cửa ải này. Nằm trong một thung lũng hẹp, kẹp giữa hai vách núi đá dựng đứng thuộc huyện Đại, thành phố Hân Châu, tỉnh Sơn Tây, nơi đây được xem là “cánh cửa” mà chỉ những đàn chim nhạn khỏe khoắn mới có thể vượt qua. Chính hình ảnh ấy đã tạo nên cái tên đầy chất thơ cho một cửa ải vốn khắc nghiệt và hiểm trở.

Cùng với Ninh Vũ Quan và Thiên Quan, Nhạn Môn Quan hợp thành ba cửa ải trọng yếu án ngữ tuyến Vạn Lý Trường Thành đoạn qua Sơn Tây. Theo sử liệu, Nhạn Môn Quan được Tần Thủy Hoàng cho xây dựng nhằm chống lại sự xâm nhập của các bộ lạc phương Bắc, nhưng phải đến thời nhà Đường, công trình này mới được xây dựng và hoàn thiện một cách chính thức. Nhờ vị trí chiến lược, Nhạn Môn Quan từng được mệnh danh là “cửa ải số một Trung Quốc”, giữ vai trò then chốt trong hệ thống phòng thủ quốc gia suốt nhiều triều đại.

Ngày nay, những dấu tích lịch sử vẫn hiện hữu rõ nét trên từng cổng thành, từng khối đá khổng lồ kéo dài hơn 5 km từ Đông sang Tây. Cổng Tây của Nhạn Môn Quan gây ấn tượng mạnh với kiến trúc bề thế, gồm một cửa chính và hai cửa phụ, trên đó khắc dòng chữ “Thiên hiểm địa lợi”, hàm ý về vị trí chiến lược hiểm yếu hiếm có. Trong khi đó, phía Đông là dấu tích của những tháp canh cổ, phần lớn đã bị thiêu hủy trong chiến tranh Trung – Nhật, để lại những khoảng trống gợi nhắc một thời loạn lạc đầy bi thương.

Ngay gần cổng Tây là miếu thờ họ Dương, nơi tưởng niệm Dương Nghiệp – danh tướng khai quốc công thần triều Bắc Tống, người từng lập công lớn trong cuộc chiến chống quân Liêu năm 981. Sự hiện diện của ngôi miếu càng khẳng định vai trò quân sự và tinh thần của Nhạn Môn Quan trong lịch sử Trung Hoa.

Không thể không nhắc đến Ninh Vũ Quan và Pian Tou Quan – hai cửa ải quan trọng trong hệ thống phòng thủ liên hoàn của Nhạn Môn Quan. Ninh Vũ Quan, được mệnh danh là “Phượng Hoàng thành”, sở hữu cấu trúc độc đáo với hình dáng tựa chim phượng hoàng dang cánh. Trong khi đó, Pian Tou Quan nằm sát sông Hoàng Hà, giữ vai trò trấn giữ tuyến phòng thủ phía Tây. Nhìn từ trên cao, ba cửa ải Nhạn Môn – Ninh Vũ – Pian Tou như ba người anh em đứng kề vai sát cánh, tạo thành một thế phòng thủ vững chắc trước các cuộc xâm lăng từ phương Bắc.

Ngày nay, Nhạn Môn Quan đã trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước, đặc biệt là những người yêu lịch sử, văn hóa và kiến trúc cổ. Thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm nơi đây là từ tháng 5 đến tháng 10, khi mùa hè chuyển sang thu, núi rừng Sơn Tây khoác lên mình sắc vàng trầm mặc. Đứng trên thành cổ, phóng tầm mắt ra những dãy núi xa mờ, du khách dễ cảm nhận được nỗi buồn man mác, như hòa mình vào khúc đàn ly biệt của Vương Chiêu Quân năm nào.

Với giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc sắc, Nhạn Môn Quan luôn là một trong những điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình khám phá Trung Quốc. Nơi đây không chỉ lưu giữ dấu chân của kỳ quan cổ đại, mà còn vang vọng âm hưởng của một thời vàng son phong kiến – giai đoạn mà sức mạnh, tầm ảnh hưởng và tinh thần Trung Hoa được khắc ghi rõ nét qua những công trình vĩ đại bậc nhất thế giới.

Linh San

Nguồn PL&XH : https://phapluatxahoi.kinhtedothi.vn/nhan-mon-quan-cua-ai-tran-giu-bien-cuong-va-nhung-lop-tram-tich-lich-su-trung-hoa-441983.html