Nhật Bản gỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương, bước ngoặt chính sách quốc phòng

2 giờ trướcBài gốc

Ngày 21/4, Chính phủ Nhật Bản công bố quyết định sửa đổi các quy định về xuất khẩu quốc phòng, chính thức dỡ bỏ phần lớn rào cản tồn tại suốt nhiều thập kỷ, mở đường cho việc chuyển giao các loại vũ khí sát thương như tàu chiến, xe tăng và tên lửa ra nước ngoài.

Theo thông báo của Thủ tướng Sanae Takaichi, Tokyo đã điều chỉnh “Ba nguyên tắc về chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng” cùng các hướng dẫn liên quan, qua đó cho phép về nguyên tắc có thể xuất khẩu tất cả các loại thiết bị quốc phòng.

Trước đây, Nhật Bản chỉ được phép xuất khẩu các khí tài thuộc 5 nhóm phi sát thương gồm cứu hộ cứu nạn, vận tải, cảnh báo, trinh sát và rà phá thủy lôi.

Những hạn chế này bắt nguồn từ chính sách hòa bình được duy trì sau Thế chiến II, đặc biệt từ các quy định ban hành năm 1967 và lệnh cấm toàn diện sau đó khoảng 10 năm.

Việc nới lỏng lần này đánh dấu bước thay đổi lớn nhất trong chính sách xuất khẩu quốc phòng của Nhật Bản trong nhiều thập kỷ.

Nội các và Hội đồng An ninh Quốc gia Nhật Bản đã thông qua quyết định trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực và toàn cầu biến động nhanh chóng, buộc Tokyo phải điều chỉnh chiến lược để thích ứng.

Theo quy định mới, các trang thiết bị quốc phòng được phân loại thành 2 nhóm gồm “vũ khí” và “phi vũ khí”.

Nhóm vũ khí bao gồm các hệ thống có khả năng gây sát thương như tàu chiến mặt nước, tàu ngầm, xe tăng chủ lực, tên lửa dẫn đường và máy bay chiến đấu.

Trong khi đó, nhóm phi vũ khí bao gồm các thiết bị hỗ trợ như radar cảnh giới, phương tiện vận tải quân sự và trang bị bảo hộ.

Mỗi thương vụ xuất khẩu vũ khí sát thương sẽ được xem xét riêng lẻ bởi Hội đồng An ninh Quốc gia Nhật Bản, với điều kiện đối tác phải là quốc gia có thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Tokyo và cam kết sử dụng khí tài phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Dù mở rộng đáng kể phạm vi xuất khẩu, Nhật Bản vẫn duy trì các nguyên tắc kiểm soát như không bán vũ khí cho quốc gia đang tham chiến, hạn chế chuyển giao cho bên thứ 3 và kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng.

Tuy nhiên, chính phủ để ngỏ khả năng áp dụng ngoại lệ trong trường hợp cần thiết vì lợi ích an ninh quốc gia.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vũ khí toàn cầu gia tăng do các xung đột tại Ukraine và Trung Đông, trong khi năng lực sản xuất của Mỹ và các đồng minh đang chịu áp lực lớn.

Điều này mở ra cơ hội để Nhật Bản tham gia sâu hơn vào thị trường quốc phòng quốc tế, nơi nhiều quốc gia như Ba Lan hay Philippines đang tìm kiếm nguồn cung mới để hiện đại hóa quân đội.

Về mặt kinh tế, việc xuất khẩu vũ khí được kỳ vọng giúp các tập đoàn quốc phòng Nhật Bản như Mitsubishi Heavy Industries mở rộng sản xuất, tăng sản lượng và giảm chi phí trên mỗi hệ thống.

Trong nhiều năm, các doanh nghiệp này chủ yếu phụ thuộc vào đơn hàng trong nước từ Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, khiến quy mô sản xuất bị hạn chế.

Ở góc độ chiến lược, quyết định của Tokyo phản ánh xu hướng điều chỉnh vai trò quốc gia trong bối cảnh an ninh mới.

Nhật Bản đang tăng chi tiêu quốc phòng lên mức khoảng 2% GDP, đồng thời tham gia các dự án phát triển vũ khí hiện đại như máy bay chiến đấu thế hệ mới hợp tác với Anh và Italy.

Tuy vậy, thay đổi này cũng gây tranh cãi trong dư luận Nhật Bản. Một bộ phận cho rằng việc xuất khẩu vũ khí sát thương có thể làm suy yếu hình ảnh quốc gia hòa bình được xây dựng suốt hơn 80 năm qua, trong khi những người ủng hộ nhận định đây là bước đi cần thiết để đảm bảo an ninh và tăng cường vị thế quốc tế của Tokyo.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/nhat-ban-go-bo-rao-can-xuat-khau-vu-khi-sat-thuong-buoc-ngoat-chinh-sach-quoc-phong-post646509.antd