Nhật Bản: Ngay sau 'quyết định vô cùng hệ trọng' của Thủ tướng Takaichi đặt 'số phận chính trị' của mình vào tay cử tri, chính phủ ra một lệnh cấm

3 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Nguồn: Kyodo)

Theo hãng thông tấn Kyodo, nội các Nhật Bản đã thông qua các sửa đổi quy tắc ứng xử của bộ trưởng và thứ trưởng, trong đó nghiêm cấm các thành viên chính phủ tổ chức mọi sự kiện gây quỹ, bất kể quy mô lớn nhỏ.

Đây là biện pháp cứng rắn hơn so với các quy định trước đây, vốn chỉ khuyến cáo các bộ trưởng tránh tổ chức các sự kiện lớn, mà không đặt ra một định mức cụ thể nào.

Ông Kihara nêu rõ, lệnh cấm được đưa ra sau khi xem xét mục đích thực sự của quy tắc ứng xử, mà ông cho là nhằm "duy trì sự liêm chính và đảm bảo niềm tin của công chúng đối với chính trị và hành chính".

Giới chuyên gia nhận định việc điều chỉnh quy định ngay trước thềm cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào ngày 8/2 tới có thể là nỗ lực khẳng định lập trường chủ động của Thủ tướng Takaichi Sanae đối với cải cách chính trị.

Kể từ cuối năm 2023, đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền đã phải đối mặt với chỉ trích sau khi bê bối gây quỹ chính trị bị phanh phui, trong đó một số phe phái trong đảng không báo cáo thu nhập từ các sự kiện này.

Động thái này được đưa ra một ngày sau khi Thủ tướng Takaichi thông báo bà sẽ giải tán Hạ viện gồm 465 thành viên vào ngày 23/1 - ngày khai mạc phiên họp thường kỳ của quốc hội năm nay, để mở đường cho cuộc tổng tuyển cử sớm, với mục tiêu củng cố nền tảng cầm quyền của chính phủ.

Thủ tướng Nhật Bản cho hay, bà muốn xin ý kiến cử tri về những "điều chỉnh chính sách lớn", trong đó có định hướng tài khóa mà bà mô tả là "có trách nhiệm nhưng mang tính chủ động", cũng như thỏa thuận liên minh giữa LDP cầm quyền với đảng Đổi mới Nhật Bản đạt được hồi tháng 10 năm ngoái.

Gọi đây là một "quyết định vô cùng hệ trọng", nữ Thủ tướng nhấn mạnh: "Tôi muốn người dân trực tiếp phán quyết liệu họ có trao cho tôi trách nhiệm điều hành đất nước hay không", đồng thời lưu ý đặc thù của thể chế nghị viện, trong đó cử tri không bầu trực tiếp thủ tướng.

Nhà lãnh đạo thừa nhận, kể từ khi nhậm chức ngày 21/10/2025, nội các của bà vẫn chưa trải qua một cuộc bầu cử mang tính lựa chọn chính phủ và bà mong muốn liên minh cầm quyền giành đa số trong cuộc bầu cử Hạ viện đầu tiên dưới nhiệm kỳ của mình.

Được xem là người có quan điểm nới lỏng tài khóa, bà Takaichi cam kết chấm dứt "thắt lưng buộc bụng quá mức", song khẳng định vẫn đặt trọng tâm vào tính bền vững dài hạn của tài chính quốc gia. Bà cho biết sẽ xây dựng "các tiêu chí rõ ràng, khách quan" nhằm củng cố niềm tin của thị trường.

Đáng chú ý, Thủ tướng Nhật Bản đề xuất miễn thuế tiêu dùng đối với thực phẩm trong hai năm để giảm áp lực chi phí sinh hoạt - một bước điều chỉnh so với lập trường của bà trong cuộc đua chủ tịch LDP hồi tháng 10/2025.

Trong bối cảnh liên minh do LDP dẫn dắt chỉ nắm đa số mong manh tại Hạ viện, bà Takaichi nhấn mạnh nhu cầu "ổn định chính trị" để chính phủ có thể triển khai các cải cách theo đúng lộ trình. Trong khi đó, phe cầm quyền vẫn ở thế thiểu số tại Thượng viện, buộc chính phủ phải tìm kiếm sự hợp tác của các đảng đối lập để thông qua ngân sách và luật quan trọng.

Khoảng thời gian từ khi giải tán Hạ viện đến ngày bỏ phiếu lần này chỉ kéo dài 16 ngày, ngắn nhất trong lịch sử Nhật Bản thời hậu chiến.

Các cuộc bầu cử Hạ viện gần đây đều chứng kiến xu hướng rút ngắn thời gian tranh cử: 24 ngày năm 2017, 17 ngày năm 2021 và 18 ngày năm 2024, cho thấy đà nén mạnh lịch trình bầu cử.

Giới phân tích nhận định, việc tổ chức bầu cử sớm phản ánh tính toán tận dụng mức ủng hộ tương đối cao ngay sau khi nội các được thành lập, đồng thời diễn ra trước khi các đảng đối lập kịp chuẩn bị đầy đủ.

Cuộc bầu cử sắp tới sẽ diễn ra chưa đầy một năm rưỡi sau cuộc bầu cử Hạ viện gần nhất vào tháng 10/2024. Theo Hiến pháp Nhật Bản, nhiệm kỳ của các nghị sĩ Hạ viện là bốn năm nếu không bị giải tán sớm.

Ở phía đối lập, ngày 15/1, đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ) và đảng Công Minh (Komeito) - cựu đồng minh lâu năm của LDP - đã đạt thỏa thuận thành lập Liên minh Cải cách Trung dung, được kỳ vọng trở thành lực lượng đối lập lớn nhất trong cuộc bầu cử tới.

Tuy nhiên, Thủ tướng Takaichi hạ thấp tính bền vững của liên minh đối lập, cho rằng sự hợp tác giữa CDPJ và Komeito chỉ mang tính nhất thời cho bầu cử và đặt dấu hỏi liệu Komeito có thực sự ủng hộ một đảng mà họ từng đối đầu chỉ mới nửa năm trước trong cuộc bầu cử Thượng viện hồi tháng 7.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/nhat-ban-ngay-sau-quyet-dinh-vo-cung-he-trong-cua-thu-tuong-takaichi-dat-so-phan-chinh-tri-cua-minh-vao-tay-cu-tri-chinh-phu-ra-mot-lenh-cam-350129.html