Nhật Bản thúc đẩy đối thoại với Iran trước hạn chót của Tổng thống Trump về Eo biển Hormuz

4 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi phát biểu trong cuộc họp báo tại Tokyo. Ảnh: THX/TTXVN

Theo Nikkei Asia, ngày Chính phủ Nhật Bản đang xúc tiến kế hoạch tổ chức hội đàm cấp cao với Iran trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang và thời hạn do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra về việc mở lại Eo biển Hormuz đang đến gần.

Phát biểu trước quốc hội ngày 6/4, Thủ tướng Sanae Takaichi cho biết Tokyo đang chuẩn bị đối thoại ở cấp lãnh đạo vào thời điểm phù hợp. Bà khẳng định Nhật Bản sẽ nỗ lực tối đa nhằm khôi phục hòa bình, song không nêu cụ thể lãnh đạo Iran mà bà có thể gặp.

Động thái này diễn ra khi Nhật Bản chịu tác động mạnh từ xung đột Mỹ - Israel với Iran. Là quốc gia nghèo tài nguyên, Nhật Bản phụ thuộc hơn 90% lượng dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông, phần lớn đi qua Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng then chốt đang bị Iran kiểm soát trên thực tế.

Giá dầu tăng mạnh trong những tuần gần đây đã gây áp lực lớn lên nền kinh tế Nhật Bản, đồng thời làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng. Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã lùi thời hạn yêu cầu Iran mở lại Eo biển Hormuz từ ngày 6/4 sang ngày 7/4, đồng thời cảnh báo sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của Tehran nếu yêu cầu không được đáp ứng.

Nhật Bản, đồng minh thân cận của Mỹ nhưng duy trì quan hệ tương đối ổn định với Iran, đã lên án việc Tehran phong tỏa tuyến hàng hải này cũng như các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia Trung Đông khác. Tuy nhiên, chính phủ của bà Takaichi vẫn chưa đưa ra đánh giá pháp lý về các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Trong nước, áp lực chính trị đối với chính phủ đang gia tăng. Theo khảo sát của Kyodo News, tỷ lệ ủng hộ nội các của bà Takaichi giảm nhẹ xuống 63,8%, trong khi gần một nửa số người được hỏi cho rằng phản ứng của chính phủ đối với tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu là chưa đủ.

Trước nguy cơ thiếu hụt năng lượng, Nhật Bản đã bắt đầu xả khoảng 80 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, tương đương khoảng 45 ngày tiêu thụ. Chính phủ cũng đang cân nhắc khả năng tiếp tục giải phóng thêm nguồn dự trữ trong tháng 5, đồng thời ủng hộ phương án phối hợp xả kho chung với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Bên cạnh đó, Tokyo có thể triển khai các biện pháp kiểm soát nhu cầu tiêu thụ năng lượng. Bộ trưởng Công nghiệp Nhật Bản cho biết chính phủ đang xem xét các giải pháp hạn chế sử dụng dầu, trong khi Thủ tướng Takaichi để ngỏ khả năng kêu gọi người dân giảm tiêu thụ xăng.

Tác động của khủng hoảng năng lượng đã lan rộng trong đời sống người dân. Giá xăng bán lẻ tại Nhật Bản từng tăng lên mức kỷ lục 190,8 yen/lít vào giữa tháng 3 trước khi giảm về khoảng 170 yen nhờ trợ cấp của chính phủ. Lo ngại vẫn ở mức cao khi gần 90% người được khảo sát cho biết bị ảnh hưởng bởi xung đột Trung Đông và gần 70% muốn chính phủ tiếp tục duy trì trợ giá nhiên liệu.

Khảo sát cũng cho thấy dư luận Nhật Bản thận trọng với xung đột. Khoảng 80% người được hỏi cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran là quyết định sai lầm, trong khi một nửa ủng hộ việc chính phủ Nhật giữ im lặng về đánh giá chính thức.

Trong khi đó, các tranh luận về vai trò quân sự của Nhật Bản cũng nổi lên. Khoảng 30% ủng hộ sửa đổi hiến pháp để cho phép Lực lượng Phòng vệ triển khai tới Eo biển Hormuz, nhưng đa số vẫn phản đối thay đổi này.

Trong bối cảnh đó, nỗ lực ngoại giao của Tokyo với Tehran được xem là một bước đi nhằm giảm căng thẳng, đồng thời bảo vệ lợi ích năng lượng sống còn của nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/nhat-ban-thuc-day-doi-thoai-voi-iran-truoc-han-chot-cua-tong-thong-trump-ve-eo-bien-hormuz-20260406152246176.htm