'Nhất thốn quyền' nổi tiếng của Lý Tiểu Long dưới lăng kính khoa học

3 giờ trướcBài gốc

Video: Lý Tiểu Long thực hiện nhất thốn quyền.

Trong thế giới võ thuật, ít có kỹ thuật nào gây kinh ngạc như “nhất thốn quyền” (hay còn gọi là "cú đấm một inch") của Lý Tiểu Long, được thực hiện ở khoảng cách chỉ vài cm nhưng đủ sức khiến đối phương bật ngửa.

Nghe có vẻ khó tin, thậm chí trái với logic thông thường. Nhưng nếu nhìn dưới góc độ khoa học, đây không phải điều phi lý mà là đòn đánh tận dụng cơ thể một cách tối ưu nhất.

Cú đấm “phi logic” chỉ từ 1 inch

Cú đấm này lần đầu được ghi lại vào năm 1964, trong khuôn khổ Giải vô địch Karate quốc tế tại Long Beach. Trong đoạn phim, Lý Tiểu Long đứng thẳng, nắm đấm đặt cách đối thủ chỉ khoảng 2,5 cm. Chỉ với một động tác ngắn và dứt khoát, ông tung cú đấm vào ngực đối phương, khiến người này bật ngửa và ngã xuống ghế phía sau. Điều đáng chú ý là trong suốt quá trình đó, Lý Tiểu Long vẫn giữ thăng bằng gần như hoàn hảo.

Nhất thốn quyền từng được coi là trái với logic thông thường.

Trên thực tế, nhất thốn quyền là kết quả của quá trình nghiên cứu sâu sắc và cải tiến kỹ thuật võ truyền thống, đặc biệt là từ Vịnh Xuân Quyền - môn võ mà Lý Tiểu Long từng học từ sư phụ Diệp Vấn. Vịnh Xuân vốn chú trọng cận chiến và phát lực ở khoảng cách ngắn, nên đã cung cấp nền tảng quan trọng cho kỹ thuật này. Đáng chú ý, Vịnh Xuân cũng có cú đấm tương tự, gọi là “thốn quyền” với sức mạnh “thốn kình”.

Lý Tiểu Long đã nâng cấp nhất thốn quyền vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống. Kỹ thuật này không chỉ giữ lại ưu điểm của Vịnh Xuân mà còn táo bạo tích hợp thêm các yếu tố của nội gia quyền, biến cú đấm thành một kỹ năng tấn công tổng hợp, dễ luyện, dễ áp dụng và mang sức mạnh phá hủy vượt trội.

Cú đấm của cả cơ thể

Thoạt nhìn, khi Lý Tiểu Long thực hiện nhất thốn quyền, ông gần như đứng yên. Nhưng thực chất, đó là kết quả của một chuỗi chuyển động toàn thân diễn ra cực nhanh. Theo Jessica Rose, một nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford, cú đấm nhanh như chớp của Lý Tiểu Long thực chất bắt đầu từ đôi chân.

“Khi quan sát nhất thốn quyền, có thể thấy cả chân trước lẫn chân sau đều duỗi thẳng, đi kèm động tác duỗi gối nhanh và dứt khoát”, Rose cho biết. Chính cú đạp mạnh từ chân tạo ra lực đẩy ban đầu, làm hông xoay nhanh hơn, từ đó kéo vai của Bruce Lee lao về phía trước.

Khi vai vọt lên, cánh tay lập tức vào guồng. Khuỷu tay duỗi nhanh, đẩy nắm đấm lao tới mục tiêu. Để hoàn tất cú đấm, một cú vẩy cổ tay ngay trước khi chạm đích giúp tăng thêm tốc độ. Và gần như ngay khi chạm mục tiêu, Lý Tiểu Long lập tức rút tay về.

Theo Rose, việc này làm thời gian va chạm ngắn lại, giúp lực được dồn nén, khiến cú đấm trở nên mạnh hơn.

Nhất thốn quyền là kết quả của quá trình nghiên cứu sâu sắc và cải tiến kỹ thuật võ truyền thống.

Vì vậy, điều quyết định không nằm ở việc vung tay mạnh đến đâu, mà ở việc toàn bộ cơ thể phối hợp chuẩn xác đến mức nào. Do đó, nhất thốn quyền không phải cú đấm của riêng cánh tay, mà là kết quả của cả cơ thể vận hành như một thể thống nhất.

Dù đòn đánh này dựa trên sự kết hợp của nhiều nhóm cơ, Rose cho rằng yếu tố quyết định sức mạnh của nó lại không nằm ở cơ bắp. Theo bà, khoa học thần kinh có thể giải thích vì sao không phải ai cũng làm được như vậy.

Trong một nghiên cứu năm 2012, Ed Roberts (Đại học Hoàng gia London) về võ sĩ karate, người ta nhận thấy những người được huấn luyện võ có thể tạo ra lực đấm lớn hơn hẳn so với người có thể lực tương đương nhưng không tập võ.

Khi dùng camera theo dõi chuyển động các khớp, Roberts nhận ra rằng những cú đấm mạnh nhất là những cú đấm có sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều pha tăng tốc trong cùng một động tác phức tạp. Điều này giống như cách Bruce Lee thực hiện nhất thốn quyền.

Không dừng lại ở đó, khi chụp não những người tham gia, ông phát hiện lực và độ chính xác của cú đấm có liên quan trực tiếp đến chất trắng trong não - phần chịu trách nhiệm truyền tín hiệu giữa các tế bào thần kinh. Những thay đổi ở chất trắng giúp các kết nối thần kinh trở nên dày đặc và hiệu quả hơn, từ đó cải thiện khả năng đồng bộ chuyển động - yếu tố then chốt tạo nên những cú đấm mạnh ở cự ly gần.

Vì vậy, nhất thốn quyền của Lý Tiểu Long không chỉ đến từ cơ bắp mà còn từ một hệ thần kinh được rèn luyện ở mức rất cao. Cũng giống như cơ thể, não bộ của ông đã được “tập luyện” qua nhiều năm để đạt tới độ phối hợp gần như hoàn hảo.

Hiện tượng này liên quan đến khả năng não bộ tự thay đổi và thích nghi theo quá trình luyện tập. Càng rèn luyện các động tác phối hợp, hệ thần kinh càng tối ưu, giúp chuyển động trở nên chính xác và mạnh mẽ hơn.

Khánh Ly

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nhat-thon-quyen-noi-tieng-cua-ly-tieu-long-duoi-lang-kinh-khoa-hoc-ar1011174.html