Nhiên liệu sinh học: Hướng đi bền vững cho ngành năng lượng Việt Nam

2 giờ trướcBài gốc

Sử dụng nhiên liệu sinh học là xu thế tất yếu

Xăng sinh học E10, E15, E20 và cao hơn đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới như Mỹ, Brazil, châu Âu, Trung Quốc, Thái Lan, Philippines… từ nhiều năm trước. Thực tiễn này cho thấy, phát triển và mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học đang trở thành xu thế tất yếu trong tiến trình chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải trên toàn cầu.

Sử dụng nhiên liệu sinh học là xu hướng tất yếu. Ảnh: Quỳnh Nga

Đơn cử, tại Mỹ, xăng sinh học đã trở thành một phần quan trọng trong chính sách năng lượng quốc gia suốt nhiều năm qua. Từ năm 2011, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chính thức cấp phép cho phép sử dụng xăng E15 đối với các dòng xe dân dụng (xe con, xe tải nhẹ) có năm sản xuất từ 2001 trở về sau.

Năm 2012, trạm xăng tại bang Kansas đã chính thức mở bán xăng E15 đại trà. Đến nay, xăng E15 đã trở thành loại xăng phổ biến ở khắp các bang dọc nước Mỹ. Trong khi đó, hiện xăng E10 đã trở thành loại nhiên liệu tiêu chuẩn, chiếm hơn 95% lượng xăng bán ra trên thị trường Mỹ, với sản lượng etanol khoảng 60 tỷ lít/năm.

Brazil là một trong những quốc gia đi sớm nhất trong việc xây dựng hệ sinh thái nhiên liệu sinh học. Sau khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nước này đã bắt buộc phối trộn etanol vào xăng với tỷ lệ từ 10-22% trong giai đoạn 1976-1992. Từ năm 2015, các phương tiện tại Brazil đã sử dụng xăng trộn cồn sinh học, với tỷ lệ lên đến 27%, tức xăng E27. Từ tháng 8/2025, Chính phủ quốc gia này đã cập nhật các thủ tục kỹ thuật để nâng tỷ lệ trộn etanol lên mốc 30%.

Đặc biệt, từ năm 2024, Tổng thống Brazil đã ký ban hành Đạo luật mang tên "Nhiên liệu cho tương lai" (Fuel for the Future Law). Theo đạo luật, quy định tỷ lệ etanol trong xăng sẽ dao động từ mức tối thiểu mới là 27% và có thể nâng tối đa lên tới 35% (E35) tùy thuộc vào điều kiện thị trường và quyết định điều chỉnh của Bộ Khí tượng và Năng lượng (Ministry of Mines and Energy).

Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan là quốc gia đi đầu trong việc định hướng sử dụng xăng cồn nồng độ cao nhờ tận dụng tốt nguồn sắn và mía đường nội địa. Ở các trạm nhiên liệu ở Thái Lan, dòng xăng E20 (pha 20% etanol với xăng RON 95) được phân phối phổ biến và dán nhãn rõ ràng tại các vòi bơm.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, hơn 60 quốc gia đã triển khai chính sách pha trộn etanol bắt buộc, trong đó E10 là mức phổ biến nhất. Các yếu tố thúc đẩy chính gồm an ninh năng lượng, giảm phát thải và hỗ trợ nông nghiệp. Xu hướng chung là E10 trở thành tiêu chuẩn nền, không còn là sản phẩm thay thế.

Còn tại Việt Nam đã phân phối xăng E5RON92 trên toàn quốc từ năm 2018 và thí điểm phân phối xăng E10RON95 từ ngày 1/8/2025. Thực tế cho thấy, Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đã phân phối xăng E10 chưa nhận được khiếu nại chính thức nào về chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực đến hiệu suất hoạt động và tuổi thọ của động cơ từ phía người sử dụng xăng.

Cùng theo Bộ Công Thương, sử dụng nhiên liệu sinh học, xăng sinh học là chủ trương đúng đắn của Chính phủ, góp phần ổn định, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Ngay khi Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, được ban hành, Bộ Công Thương đã phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề có liên quan… triển khai ngay các nội dung của Thông tư như: Chuẩn bị nguồn cung xăng khoáng, E100; chuẩn bị cơ sở hạ tầng lưu chứa, phối trộn E10; nâng cấp, chuẩn bị hạ tầng phân phối xăng E10 đến người tiêu dùng…

Ý nghĩa chiến lược về an ninh năng lượng

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Lê Việt Cường, Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương) nhận định, việc tăng cường sử dụng xăng sinh học đã có lộ trình từ giai đoạn trước và mang ý nghĩa chiến lược cả về kinh tế, môi trường và an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh hiện nay.

Ông Lê Việt Cường, Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương)

Trước hết, phát triển nhiên liệu sinh học là giải pháp hết sức quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng quốc gia theo các chủ trương trong Nghị quyết của Đảng và chính sách của Nhà nước trong quy hoạch. Điều này càng đặc biệt cấp thiết khi thị trường năng lượng thế giới biến động do xung đột địa chính trị và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu hóa thạch.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học còn tạo động lực phát triển toàn diện cho ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, từ vùng nguyên liệu như sắn, ngô, mía đến tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, trấu và các nguồn sinh khối từ lâm nghiệp. Quá trình này không chỉ thúc đẩy đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất etanol nhiên liệu (E100), mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao giá trị nông sản và phát triển kinh tế - xã hội tại nhiều địa phương.

Ngoài ra, xăng sinh học góp phần quan trọng trong việc giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế ô nhiễm môi trường so với các nguồn nhiên liệu hóa thạch đang dần suy giảm do khai thác kéo dài.

"Đây được xem là một trong những bước chuyển dịch năng lượng hợp lý trong điều kiện quan hệ cung - cầu năng lượng sơ cấp của Việt Nam cũng như xu hướng phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch trên thế giới hiện nay" - ông Lê Việt Cường nhấn mạnh.

Đồng thời, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học cũng là đóng góp thiết thực của Việt Nam nói chung và mỗi người tiêu dùng nói riêng vào quá trình thực hiện cam kết với cộng đồng quốc tế về mục tiêu giảm phát thải các-bon, qua đó khẳng định trách nhiệm và vai trò của Việt Nam trong tiến trình ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu.

“Trong dài hạn, việc thúc đẩy tiêu thụ xăng sinh học tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng vừa bảo đảm an ninh năng lượng và vừa phát triển kinh tế tuần hoàn” - ông Lê Việt Cường nói.

Theo ông Lê Việt Cường, Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, việc sử dụng xăng sinh học của Việt Nam là phù hợp với xu hướng phát triển, sử dụng nhiên liệu bền vững và ngày càng phổ biến trên thế giới.

Quỳnh Nga

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/nhien-lieu-sinh-hoc-huong-di-ben-vung-cho-nganh-nang-luong-viet-nam-458401.html