Mới đây, Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) đã tiếp nhận liên tiếp các ca bệnh liệt mặt.
Trường hợp cháu P.N.C. (11 tuổi, Hà Nội) nhập viện trong tình trạng méo miệng, mắt không nhắm kín. Trước đó, bệnh nhi chỉ mặc áo mỏng suốt cả ngày dưới trời rét.
Trường hợp ông N.V.N. (58 tuổi, Hà Nội) bị đau tai, sưng họng sau khi trời trở lạnh. Sau đó, ông xuất hiện tình trạng nói khó, méo miệng. Kết quả chẩn đoán xác định ông bị liệt dây thần kinh số VII do biến chứng viêm tai giữa cấp tính và hệ miễn dịch suy giảm.
Thời tiết rét đậm kéo dài không chỉ gây bệnh hô hấp mà còn khiến nhiều người nhập viện do liệt dây thần kinh số VII ngoại biên.
Trường hợp bà B.T.T. (83 tuổi, Hà Nội) bị lệch mặt ngay sau khi đi ăn sáng ngoài trời lạnh về.
BSCKI Lê Nguyên Long, Phụ trách Khoa Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng, giải thích: Dây thần kinh số VII nằm trong ống xương hẹp ở thái dương nên rất nhạy cảm. Khi vùng đầu - mặt - cổ tiếp xúc lạnh đột ngột, mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ, dẫn đến phù nề và chèn ép dây thần kinh.
Ngoài ra, nhiệt độ thấp cũng là điều kiện để virus (như Herpes simplex type 1) tái hoạt động, gây viêm và liệt mặt đột ngột.
Nhiều người dễ nhầm liệt mặt với đột quỵ dẫn đến tâm lý hoang mang. Bác sĩ Long lưu ý, liệt mặt ngoại biên chỉ khu trú ở vùng mặt (méo miệng, mắt nhắm không kín, đau sau tai), không kèm yếu tay chân hay nói ngọng. Đột quỵ thường kèm theo tê yếu nửa người, rối loạn ý thức và ngôn ngữ.
Nhiều người dễ nhầm liệt mặt với đột quỵ.
"Thời điểm vàng" để điều trị liệt dây thần kinh số VII là trong 72 giờ đầu. Can thiệp sớm giúp giảm phù nề, bảo vệ bao myelin và tăng khả năng phục hồi hoàn toàn cơ mặt.
Để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh, người dân cần lưu ý:
Giữ ấm: Che chắn kỹ vùng đầu, mặt, cổ khi ra ngoài.
Sinh hoạt: Không tắm khuya; tránh để quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ.
Không tự ý điều trị: Tránh áp dụng các phương pháp dân gian chưa kiểm chứng tại nhà.
Điều trị đúng cách: Nếu có dấu hiệu méo miệng, cần đến ngay cơ sở y tế để loại trừ đột quỵ và dùng thuốc kết hợp vật lý trị liệu (châm cứu, xoa bóp) theo chỉ định.
P.Chinh