Nhiều doanh nghiệp điện gió, điện mặt trời rơi vào vòng xoáy thua lỗ kéo dài

3 giờ trướcBài gốc

Lợi nhuận lao dốc, gánh nặng nợ tăng cao

Mới đây, CTCP Năng lượng Hồng Phong 1 (HP1C) gây chú ý khi báo lỗ sau thuế 180,7 tỷ đồng trong năm 2025, trái ngược hoàn toàn với mức lãi 71,3 tỷ đồng của năm trước đó. Đây cũng là khoản lỗ lớn nhất kể từ khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính, chính thức chấm dứt chuỗi kinh doanh có lãi kéo dài từ 2021 đến 2024.

Bức tranh tài chính của nhóm doanh nghiệp năng lượng tái tạo trong năm 2025 cho thấy gam màu kém tích cực.

Hệ quả là vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp giảm mạnh xuống còn 1.073 tỷ đồng. Trong khi đó, tổng nợ phải trả tăng lên gần 3.439 tỷ đồng, đẩy hệ số nợ/vốn chủ sở hữu từ 2,83 lên 3,2 lần. Đáng chú ý, dư nợ trái phiếu chiếm hơn 2.100 tỷ đồng, tạo áp lực lớn về chi phí lãi vay và nghĩa vụ tài chính dài hạn.

Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại CTCP Năng lượng Hồng Phong 2 khi doanh nghiệp này lỗ hơn 97 tỷ đồng trong năm 2025, trong khi năm 2024 vẫn có lãi hơn 55 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu theo đó giảm xuống còn hơn 922 tỷ đồng, trong khi tổng nợ tăng lên hơn 1.671 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực điện gió, Công ty TNHH Điện gió Hòa Đông 2 tiếp tục chìm trong thua lỗ. Chỉ riêng nửa đầu năm 2025, doanh nghiệp đã lỗ hơn 114 tỷ đồng, nối tiếp khoản lỗ hơn 120 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lũy kế, tổng mức lỗ đã vượt 493 tỷ đồng. Trước đó, năm 2024 doanh nghiệp lỗ 229 tỷ đồng và năm 2023 lỗ 159 tỷ đồng.

Tính đến giữa năm 2025, vốn chủ sở hữu của Hòa Đông 2 chỉ còn hơn 144,8 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả lên tới gần 2.813 tỷ đồng, phần lớn là nợ vay ngân hàng (hơn 2.713 tỷ đồng), tăng mạnh so với mức 817 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, doanh nghiệp đã tất toán toàn bộ trái phiếu, sau khi thanh toán trước hạn khoảng 1.730 tỷ đồng trong tháng 3/2025.

Dù bức tranh chung khá ảm đạm, vẫn có một số doanh nghiệp duy trì được lợi nhuận, tuy nhiên mức sinh lời không cao.

CTCP Ea Súp 1 ghi nhận lợi nhuận năm 2025 đạt gần 66,4 tỷ đồng, nhích nhẹ so với năm trước. Doanh thu tăng lên 946 tỷ đồng, trong khi tổng nợ giảm xuống còn gần 2.041 tỷ đồng. Dư nợ vay ngân hàng cũng được thu hẹp về khoảng 1.636 tỷ đồng.

Trong khi đó, CTCP Ea Súp 3 – đơn vị vận hành nhà máy điện mặt trời Xuân Thiện Ea Súp – đạt lợi nhuận sau thuế hơn 278 tỷ đồng, nhưng vẫn giảm mạnh so với mức hơn 459 tỷ đồng của năm 2024.

Công ty TNHH Điện gió Hòa Đông 2 tiếp tục chìm trong thua lỗ.

Nhìn tổng thể, phần lớn doanh nghiệp điện tái tạo hiện có biên lợi nhuận thấp, khi lợi nhuận bị “ăn mòn” đáng kể bởi chi phí lãi vay và khấu hao. Dù vậy, vẫn có một số trường hợp hoạt động hiệu quả hơn, như CTCP Điện Gia Lai (GEG).

Áp lực tài chính tiếp tục gia tăng trong giai đoạn tới

Triển vọng giai đoạn 2026 – 2027 được đánh giá là còn nhiều thách thức đối với các doanh nghiệp năng lượng tái tạo. Dù giá năng lượng toàn cầu có xu hướng tăng, phần lớn các dự án điện gió và điện mặt trời tại Việt Nam vẫn áp dụng cơ chế giá bán điện cố định (FIT) với EVN, khiến doanh thu gần như không thay đổi trong suốt vòng đời dự án.

Trong khi đó, chi phí tài chính vẫn ở mức cao do ảnh hưởng của lãi suất vay vốn và trái phiếu trước đây, phổ biến trong khoảng 9 – 12%/năm. Cộng thêm chi phí khấu hao lớn từ các dự án đầu tư quy mô hàng nghìn tỷ đồng, lợi nhuận tiếp tục bị thu hẹp. Thực tế, nhiều khoản lỗ không đến từ hoạt động vận hành mà chủ yếu phát sinh từ chi phí tài chính.

Gần đây, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng tăng lên 8–9%/năm, làm gia tăng rủi ro chi phí nếu doanh nghiệp phải tái cấp vốn hoặc vay mới.

Một áp lực lớn khác nằm ở các lô trái phiếu đến hạn trong giai đoạn 2026–2027. Doanh nghiệp sẽ phải lựa chọn giữa việc tái cấp vốn trong điều kiện tín dụng thắt chặt hoặc sử dụng dòng tiền để mua lại trái phiếu trước hạn – cả hai đều gây sức ép đáng kể lên tài chính, đặc biệt với những đơn vị có biên lợi nhuận mỏng.

CTCP Năng lượng Hồng Phong 1 (HP1C) gây chú ý khi báo lỗ sau thuế 180,7 tỷ đồng trong năm 2025.

Ngoài ra, các vướng mắc pháp lý kéo dài, hạn chế về hạ tầng truyền tải và cơ chế giá điện chuyển tiếp chưa hấp dẫn cũng làm suy giảm khả năng cải thiện hiệu quả hoạt động. Khi doanh thu không tăng nhưng chi phí vốn vẫn cao, nhiều doanh nghiệp có nguy cơ rơi vào tình trạng dòng tiền chỉ đủ duy trì vận hành mà không đủ để trả nợ.

Trong bối cảnh đó, ngành năng lượng tái tạo có thể bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt. Một số ít doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững sẽ duy trì được đà tăng trưởng. Điển hình như CTCP Điện Gia Lai (GEG), khi doanh thu tài chính năm 2025 đạt gần 306 tỷ đồng và chi phí lãi vay giảm mạnh, giúp lợi nhuận tăng vọt lên gần 513 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức hơn 76 tỷ đồng của năm 2024.

Ngược lại, nhiều doanh nghiệp khác sẽ buộc phải tái cơ cấu nợ, giãn hoãn nghĩa vụ tài chính, thậm chí chấp nhận kéo dài tình trạng thua lỗ. Giai đoạn tới không chỉ là bài toán về hiệu quả kinh doanh, mà còn là phép thử đối với sức chịu đựng tài chính của toàn ngành năng lượng tái tạo.

Quốc Lâm

Nguồn TCDN : https://taichinhdoanhnghiep.net.vn/nhieu-doanh-nghiep-dien-gio-dien-mat-troi-roi-vao-vong-xoay-thua-lo-keo-dai-d65828.html