Các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp sáng 24-4. Ảnh: Quochoi.vn
Theo Nghị quyết, tại kỳ họp thứ ba, Quốc hộikhóa XVI sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ liên quan đến tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước năm 2026 và những tháng đầu năm 2027; công tác phòng, chống tham nhũng, tội phạm; bảo vệ môi trường; bình đẳng giới; phòng, chống ma túy và thi hành án.
Đáng chú ý, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn tiếp tục nằm trong diện giám sát, như dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh cũng như Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Bên cạnh đó, Quốc hội cũng giám sát việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là chương trình xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Tại các kỳ họp, Quốc hội sẽ tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, đồng thời, xem xét báo cáo về việc giải quyết kiến nghị của cử tri, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Một nội dung quan trọng khác là giám sát việc triển khai thi hành Hiến pháp, luật, pháp lệnh và các nghị quyết của Quốc hội, qua đó đánh giá trách nhiệm của các cơ quan trong tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật. Ngoài ra, Quốc hội cũng xem xét kết quả giải quyết các vấn đề phát sinh khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, góp phần bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả, thông suốt.
Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về Chương trình giám sát năm 2027. Ảnh: Quochoi.vn
Tại kỳ họp thứ tư, Quốc hội sẽ xem xét nhiều báo cáo quan trọng như kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, dự toán ngân sách năm 2028, quyết toán ngân sách nhà nước, quản lý quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và hoạt động đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đồng thời, Quốc hội sẽ tiến hành giám sát chuyên đề về việc quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
Nghị quyết yêu cầu Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan liên quan đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động giám sát; tăng cường chia sẻ dữ liệu, bảo đảm các chủ thể giám sát tiếp cận thông tin kịp thời, đầy đủ.
Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức giám sát theo hướng chủ động, có trọng tâm, trọng điểm, tránh trùng lặp, hình thức. Các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội được yêu cầu tăng cường phối hợp, đồng thời, phát huy tính độc lập trong hoạt động giám sát.
Đặc biệt, việc huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, người làm thực tiễn được coi là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giám sát. Các hoạt động hội thảo, phản biện chính sách sẽ được đẩy mạnh để bảo đảm tính khách quan, khoa học.
Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu cao đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan trong việc cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ giám sát và thực hiện nghiêm túc các kết luận, kiến nghị sau giám sát. Việc xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong trường hợp không thực hiện, hoặc thực hiện chưa đầy đủ kiến nghị giám sát được nhấn mạnh, nhằm nâng cao tính ràng buộc và hiệu lực thực thi.
Với nội dung toàn diện, trọng tâm rõ ràng và yêu cầu đổi mới phương thức, Chương trình giám sát năm 2027 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội, đồng thời, thúc đẩy hoàn thiện chính sách, pháp luật và quản lý nhà nước trong giai đoạn tới.
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày báo cáo tiếp thu giải trình. Ảnh: Quochoi.vn
Trước khi Quốc hội thông qua, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga trình bày báo cáo tiếp thu giải trình. Trong đó, đa số đại biểu Quốc hội thống nhất lựa chọn chuyên đề giám sát về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau sắp xếp bộ máy.
Báo cáo trước Quốc hội, bà Lê Thị Nga cho biết, qua tổng hợp ý kiến đại biểu (tính đến 12h30 ngày 23-4-2026), có 353/398 phiếu (chiếm 88,69%) lựa chọn chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính” để Quốc hội giám sát tối cao.
Theo bà Lê Thị Nga, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao kết quả giám sát năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, với việc triển khai toàn diện, đồng bộ, bảo đảm tiến độ và hoàn thành các nội dung đề ra. Dù diễn ra trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy và khối lượng công việc lập pháp lớn, hoạt động giám sát vẫn được thực hiện quyết liệt, “từ sớm, từ xa”, không gián đoạn, bám sát các vấn đề nổi lên trong đời sống kinh tế - xã hội.
Liên quan đến nội dung Chương trình giám sát năm 2027, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp thu ý kiến đại biểu, trong đó điều chỉnh thời điểm trình một số báo cáo sang kỳ họp thứ tư để bảo đảm thống nhất với quy định pháp luật và phục vụ tốt hơn cho thảo luận về kinh tế - xã hội, ngân sách.
Đối với đề xuất mở rộng phạm vi giám sát chuyên đề tài sản công hoặc gắn với nội dung sắp xếp bộ máy, bà Lê Thị Nga cho biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm lựa chọn nội dung có trọng tâm, tránh trùng lặp với các hoạt động kiểm tra, giám sát khác. Theo đó, nội dung giám sát về mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp sẽ được giao các cơ quan của Quốc hội thực hiện và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong năm 2027.
Đình Hiệp