CEO IQIYI Cung Vũ thông báo nền tảng AI (Artificial Intelligence - trí tuệ nhân tạo) do công ty tự phát triển đã ký thỏa thuận với hơn 100 nghệ sĩ, trong đó có Trần Triết Viễn, Thừa Lỗi, Tăng Thuấn Hy, Vương Sở Nhiên, Lý Nhất Đồng, Vương Ngọc Văn… Theo thỏa thuận, dữ liệu khuôn mặt của các nghệ sĩ sẽ được cấp quyền để phục vụ việc tạo nội dung bằng AI.
Ngay sau phát biểu của CEO Cung Vũ, nhiều nghệ sĩ như Vu Hòa Vỹ, Trương Nhược Quân, Lý Nhất Đồng, Vương Sở Nhiên... đã thông báo chưa ký kết thỏa thuận ủy quyền nào liên quan đến AI với IQIYI.
Phía IQIYI khẳng định nhiều nghệ sĩ đã ký hợp đồng chuyển hình ảnh vào kho dữ liệu AI. Tuy nhiên, các ngôi sao đồng loạt lên tiếng phản đối hành vi "cướp mặt" này.
Ngoài những nghệ sĩ trên, nhiều khán giả phản đối việc phát triển "kho dữ liệu nghệ sĩ NaDou Pro" của nền tảng này vì còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ về bản quyền hình ảnh. Nhiều người lo ngại xu hướng phát triển nội dung AI sẽ là đòn đánh nặng nề vào môn nghệ thuật thứ 7 của Trung Quốc.
Một số chuyên gia phân tích trong khi các nước có nền điện ảnh phát triển, hiệp hội các nhà sản xuất phim, biên kịch đạo diễn diễn viên đều ra sức phản đối sự xâm nhập của AI thì một số nghệ sĩ của Trung Quốc lại nhanh chóng chấp nhận hướng đi mới này.
Những ngôi sao chấp nhận ký hợp đồng cung cấp dữ liệu khuôn mặt cho IQIYI đều bị khán giả chỉ trích.
Khán giả đặt câu hỏi sau khi các nghệ sĩ đồng ý với dự án thì hình ảnh và biểu cảm của nghệ sĩ sẽ được quét 360 độ để đưa vào kho dữ liệu. Phía IQIYI khẳng định nếu họ dùng dữ liệu của nghệ sĩ nào cũng sẽ có sự bàn bạc và ký kết hợp đồng rõ ràng.
Song vẫn khó tránh khỏi trường hợp các dữ liệu hình ảnh bị chia nhỏ và tái tổ hợp. Ví dụ lấy mũi của người A, mắt của người B, môi của người E và quy luật biến đổi biểu cảm của người E, ghép lại rồi gia công thêm một chút là có thể tạo ra một nhân dạng mới. Như vậy, quyền sử dụng hình ảnh sẽ không thuộc về nghệ sĩ mà nằm trong tay người nắm dữ liệu AI.
Việc sử dụng trái phép hình ảnh nghệ sĩ đang diễn ra thường xuyên. Dương Tử, Tiêu Chiến, Vương Nhất Bác... đều phải gửi thông báo nghiêm cấm việc sử dụng hình ảnh khi trên thị trường phim ngắn xuất hiện hàng loạt bộ phim nhái theo tác phẩm của họ.
Việc phân chia quyền lợi sử dụng hình ảnh sẽ rất khó phân tách. Trong buổi giới thiệu dự án, phía IQIYI đã giới thiệu một đoạn video quảng cáo ngắn lấy dữ liệu từ bộ phim Trục ngọc do hai diễn viên Điền Hi Vi và Trương Lăng Hách thể hiện. Tác phẩm Còn ra thể thống gì nữa (Vương Sở Nhiên, Thừa Lỗi) cũng được iQIYI chuyển thành hoạt cảnh AI. Tuy nhiên, đây là hình ảnh trong phim, vì vậy khán giả đặt câu hỏi liệu 4 nghệ sĩ có được trả thù lao hay không?
Hình ảnh Điền Hi Vi và Trương Lăng Hách bị chuyển thành hoạt cảnh, đặt câu hỏi về việc phân chia quyền lợi cho nghệ sĩ nếu ký hợp đồng "bán mặt" cho IQiYI.
Việc sử dụng hình ảnh AI thay cho diễn viên cũng làm hạn chế cơ hội và giảm thù lao của nghệ sĩ. Diễn viên phụ và quần chúng là những người đầu tiên bị loại bỏ, về lâu dài các diễn viên ngôi sao cũng không nhận được lợi ích.
Các chuyên gia phân tích cho rằng kho dữ liệu nghệ sĩ AI là "nấm mồ" dành cho diễn viên. Nghệ sĩ nào ủng hộ dự án này chẳng khác nào tự hất đổ chén cơm của mình. Không chỉ vậy, họ tiếp tay nhà sản xuất loại bỏ vai trò của nhân viên hậu trường như ánh sáng, trang điểm, quay phim... khi tất cả đều được thực hiện dựa trên thuật toán máy tính.
Theo Sina, quyết định phát triển kho dữ liệu nghệ sĩ của IQIYI cũng vấp phải sự chỉ trích của đông đảo khán giả. Thay vì tập trung trau chuốt kịch bản, hỗ trợ biên kịch phát triển những nội dung gốc chất lượng, trao quyền cho đạo diễn tìm kiếm những gương mặt mới phù hợp với dự án, hay yêu cầu diễn viên mài giũa kỹ năng, họ lại loại bỏ yếu tố con người và phát triển AI. Sau đó, khán giả phải xem những nội dung phim trùng lặp, biểu cảm rập khuôn, giả tạo vô hồn.
Hình ảnh Vương Sở Nhiên trong trang phục phim Còn ra thể thống gì nữa được chuyển thành hoạt cảnh. Phiên bản AI bị đánh giá mất đi nét đẹp đặc trưng của nữ diễn viên, biểu cảm cũng không sinh động bằng.
Hiện tại, khán giả Trung Quốc không ngừng chỉ trích kế hoạch mới của IQIYI, đồng thời còn tức giận những nghệ sĩ đã đồng ý ký hợp đồng bán dữ liệu hình ảnh cho công ty này.
Minh Vũ