Nhiều quy định mới đáng chú ý về xây dựng

2 giờ trướcBài gốc

Công trình xây dựng nhà ở của một hộ dân tại xã Gia Kiệm, tỉnh Đồng Nai. Ảnh minh họa: Đ.P

Đặc biệt, Luật Xây dựng năm 2025 cho phép việc miễn giấy phép một số công trình xây dựng được thực hiện ngay từ ngày 1-1-2026 và sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số điều, khoản, điểm của các luật có liên quan đến hoạt động xây dựng.

Những quy định mới được quan tâm

Kế thừa Điều 5 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung từ năm 2016 đến 2025) quy định áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động đầu tư xây dựng, tuy nhiên lần thay đổi này, tại Điều 7 Luật Xây dựng năm 2025 đã quy định đầy đủ hơn về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng. Đặc biệt, Luật Xây dựng năm 2025 dành hẳn Điều 13 quy định trường hợp bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng nhằm có cơ sở giải quyết tranh chấp. Đây là điều khoản được giới xây dựng, chuyên gia pháp lý quan tâm, đánh giá cao.

Luật sư Nguyễn Thị Hồng, Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai cho biết: Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung từ năm 2016 đến 2025) không quy định cụ thể, rõ ràng trường hợp bất khả kháng và hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng nên thời gian qua khi phát sinh tranh chấp quyền, nghĩa vụ, các bên đều căn cứ theo các văn bản dẫn chiếu dưới luật trong hoạt động xây dựng và pháp luật dân sự để giải quyết vấn đề.

Luật Xây dựng năm 2025 chỉ rõ sự kiện bất khả kháng trong hoạt động xây dựng như: thiên tai, thảm họa môi trường; hỏa hoạn, dịch bệnh; tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và tình trạng khẩn cấp về quốc phòng; đình công, bãi công, cấm vận, bao vây… Điều này rất thuận lợi cho các bên trong việc thương lượng, giải quyết tranh chấp khi phát sinh sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động xây dựng.

Điều 47 Luật Xây dựng năm 2025 quy định, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm. UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh.

Công trình nào được miễn giấy phép xây dựng?

Phần lớn các công trình trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, như giấy phép xây dựng mới hoặc giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời công trình. Tuy vậy, tại khoản 2, Điều 43 Luật Xây dựng năm 2025 đã quy định 8 nhóm trường hợp chủ đầu tư không cần phải có giấy phép xây dựng trước khi khởi công xây dựng công trình, như:

Nhóm công trình bí mật nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt; công trình thuộc dự án đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt; công trình xây dựng tạm theo quy định tại luật này; công trình xây dựng tại khu vực đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật về đất đai. Nhóm công trình thuộc dự án đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ, người đứng đầu cơ quan Trung ương của tổ chức chính trị, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan trung ương của MTTQ Việt Nam và của tổ chức chính trị - xã hội, chủ tịch UBND các cấp quyết định đầu tư xây dựng…

Ông Hà Anh Tần, Phó Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thiết kế và xây dựng Thành Thắng (phường Long Khánh, tỉnh Đồng Nai) chia sẻ: Trong 8 nhóm công trình chủ đầu tư trước khi khởi công xây dựng không cần phải có giấy phép, có nhóm công trình xây dựng cấp IV, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 và không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.

Ông Hà Anh Tần cũng cho biết: Với nhóm công trình này, trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình chỉ cần gửi thông báo khởi công xây dựng, kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng), đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý là được.

Đoàn Phú

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/ban-doc/202601/nhieu-quy-dinh-moi-dang-chu-y-ve-xay-dung-662233a/