Máy bay của Hãng hàng không quốc gia Italy Alitalia tại sân bay Fiumicimo, Rome. (Ảnh: THX/TTXVN)
Theo phóng viên TTXVN tại Rome, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng leo thang do căng thẳng địa chính trị Trung Đông, các sân bay chiến lược ở miền Bắc Italy đã chính thức áp dụng biện pháp hạn chế cung cấp nhiên liệu hàng không.
Quyết định này được đưa ra sau khi lượng nhiên liệu dự trữ sụt giảm nghiêm trọng, buộc nhà chức trách phải triển khai phương án phân phối ưu tiên. Theo đó, 4 sân bay Milan Linate, Bologna, Venice và Trevis đã bắt đầu siết việc cung cấp nhiên liệu từ ngày 4/4.
Air BP Italia - chi nhánh hàng không của tập đoàn British Petroleum cho biết những hạn chế này sẽ kéo dài ít nhất đến ngày 9/4. Theo thông báo chính thức gửi tới các hãng hàng không, một số chuyến bay sẽ được ưu tiên tiếp nhiên liệu gồm các chuyến bay cứu thương, các chuyến bay công vụ của nhà nước và các chuyến bay có hành trình trên 3 giờ.
Đối với các chặng bay ngắn còn lại, mỗi máy bay chỉ được tiếp tối đa 2.000 lít nhiên liệu. Theo tính toán kỹ thuật, lượng nhiên liệu này chỉ đủ để các dòng máy bay phổ biến như Boeing 737 hoặc Airbus A320 hoạt động trong chưa đầy 1 giờ bay. Hạn mức này có thể gây gián đoạn các tuyến bay nội địa trực tiếp, buộc máy bay phải nạp bổ sung nhiên liệu tại các sân bay trung chuyển.
Nguyên nhân của tình trạng nghẽn logistics này bắt nguồn từ sự mất ổn định nguồn cung quốc tế, đặc biệt là việc eo biển chiến lược Hormuz bị phong tỏa trên thực tế. Đây là tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu thô sang châu Âu.
Dù Save Group - đơn vị quản lý các sân bay Venice và Treviso, nỗ lực trấn an dư luận rằng vấn đề chỉ nằm ở nhà cung cấp đơn lẻ và các hoạt động quốc tế vẫn được đảm bảo, nhưng nhiều chuyên gia vẫn bày tỏ lo ngại về tình hình trong dài hạn.
Hãng hàng không giá rẻ Ryanair cho biết đang theo dõi sát tình hình. Dù nguồn cung hiện tại được đảm bảo đến cuối tháng 5, nhưng Ryanair không loại trừ khả năng phải hủy các chuyến bay trong mùa Hè tới nếu xung đột Iran tiếp tục kéo dài.
Hiện Italy vẫn duy trì mức dự trữ nhiên liệu đủ dùng trong khoảng 7 tháng. Tuy nhiên, sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn châu Âu đang là bài toán hóc búa cho ngành hàng không trong những tháng tới.
Dự kiến, chuyến tàu chở dầu cuối cùng từ Vịnh Persian sẽ cập bến châu Âu vào ngày 9/4, thời điểm được coi là "nút thắt" quyết định mức độ nghiêm trọng của đợt thiếu hụt này.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, trong bối cảnh xung đột Trung Đông có nguy cơ kéo dài, đà tăng trưởng của các nền kinh tế châu Phi có thể chịu tác động tiêu cực rõ rệt trong năm 2026, do gián đoạn thương mại, nguồn cung năng lượng và phân bón.
Báo cáo công bố ngày 2/4 do Liên minh châu Phi (AU) và Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) phối hợp soạn thảo cho biết, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của châu Phi có thể giảm khoảng 0,2 điểm phần trăm trong năm 2026 nếu xung đột kéo dài hơn 6 tháng.
Theo báo cáo, xung đột càng kéo dài, các gián đoạn trong vận chuyển, nguồn cung năng lượng và phân bón càng nghiêm trọng, kéo theo nguy cơ suy giảm tăng trưởng trên diện rộng.
Báo cáo không định lượng tác động có thể xảy ra đối với lạm phát, nhưng cảnh báo rằng xung đột có thể nhanh chóng biến thành một cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt trên khắp châu Phi do giá nhiên liệu và thực phẩm tăng cao.
Đáng chú ý, một số quốc gia châu Phi có thể bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi tình trạng thiếu phân bón so với giá dầu tăng cao. Các tác giả báo cáo nhận định: "Sự gián đoạn nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Vùng Vịnh sẽ ảnh hưởng đến sản xuất amoniac và urê, làm tăng chi phí phân bón và hạn chế nguồn cung trong mùa gieo trồng quan trọng từ tháng 3 đến tháng 5."
Trung Đông chiếm 15,8% kim ngạch nhập khẩu và 10,9% kim ngạch xuất khẩu của châu Phi. Một vài quốc gia, chẳng hạn như Nigeria (nhà sản xuất dầu mỏ) và Mozambique (nhà xuất khẩu LNG), sẽ được hưởng lợi từ giá cả cao hơn.
Báo cáo cũng cho biết việc nhiều tàu thay đổi hải trình đang làm gia tăng lưu lượng qua các cảng Maputo (Mozambique), Durban (Nam Phi), Walvis (Namibia) và Mauritius.
Tại Đông Phi, Kenya nổi lên như một trung tâm hậu cần nhờ các cảng Lamu và Nairobi, trong khi Ethiopia được hưởng lợi từ vai trò cầu nối hàng không khẩn cấp giữa châu Á, châu Phi và châu Âu.
Báo cáo cho biết thêm căng thẳng địa chính trị leo thang sẽ làm tăng chi phí vận chuyển hàng viện trợ nhân đạo ở Sudan và vùng Sừng châu Phi. Trong bối cảnh tăng trưởng còn chậm và nợ công ở mức cao, báo cáo khuyến nghị các nước châu Phi tăng cường thu ngân sách trong nước, phối hợp thu mua nhiên liệu, thiết lập các hành lang vận chuyển lương thực khẩn cấp, đồng thời tích lũy nguồn thu từ dầu mỏ và triển khai các biện pháp an sinh xã hội có mục tiêu./.
(TTXVN/Vietnam+)