Thông tin tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội vào chiều 16/4, Thượng tá Nguyễn Văn Tùng, Phó trưởng Phòng PC07 Công an TP.HCM cho biết, vụ cháy ngày 12/4 tại căn nhà ở kết hợp kinh doanh trên đường Nguyễn Thị Thơi (TP.HCM) đã khiến 2 người tử vong, 5 người bị thương.
Thực tế chữa cháy và cứu hộ cứu nạn của cơ quan chức năng ghi nhận, hiện trường căn nhà bị cháy có không gian nhỏ, nhiều vật dụng dễ cháy và lối thoát nạn hạn chế, biến một sự cố thành thảm kịch chết người.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra đang phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương làm rõ nguyên nhân vụ cháy. “Khi có kết luận chính thức, chúng tôi sẽ thông tin rộng rãi” - ông Tùng cam kết.
Chiến sĩ công an lao vào đám cháy cứu bé gái 18 tháng tuổi trong vụ hỏa hoạn trên đường Nguyễn Thị Thơi (ảnh: Nguyễn Dũng)
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Tùng, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở nguyên nhân cụ thể của vụ cháy, mà là những “lỗ hổng an toàn” phổ biến trong các công trình nhà ở kết hợp kinh doanh, đặc biệt là nhà ngăn nhiều phòng cho thuê.
Đây là loại hình đang phát triển nhanh tại các đô thị lớn. Thực tế cho thấy, nhiều công trình được cải tạo tự phát, tận dụng tối đa diện tích để cho thuê nhưng không đảm bảo các điều kiện an toàn tối thiểu. Khi xảy ra cháy, người bên trong gần như không có cơ hội thoát nạn nếu thiếu lối thoát hiểm, hệ thống báo cháy hoặc giải pháp ngăn cháy lan.
Theo quy định hiện hành, các công trình nhà ở kết hợp cho thuê phải tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn PCCC tùy theo quy mô. Với nhà từ 7 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 3.000 m², bắt buộc phải thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng.
Đối với nhà dưới ngưỡng này, dù thủ tục đơn giản hơn nhưng yêu cầu kỹ thuật vẫn không được phép xem nhẹ. “Chủ cơ sở phải tự tổ chức nghiệm thu và chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn PCCC” - Thượng tá Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh.
Thượng tá Nguyễn Văn Tùng thông tin tại cuộc họp báo về các vấn đề kinh tế xã hội
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là đảm bảo lối thoát nạn. Với nhà cao tầng, phải có ít nhất hai lối thoát độc lập, không bị cản trở. Ngay cả với nhà quy mô nhỏ hơn, lối thoát nạn cũng phải thông thoáng, không bị che chắn bởi vật dụng, hàng hóa. Trên thực tế đây là vi phạm phổ biến hiện nay khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, xử lý sai phạm trong PCCC.
Bên cạnh đó, giải pháp ngăn cháy giữa các khu vực chức năng cũng mang tính chất sống còn. Các khu vực để xe, kinh doanh, nơi có nguy cơ cháy cao bắt buộc phải tách biệt với không gian ở bằng vật liệu chống cháy đạt chuẩn. Nếu không, chỉ cần một tia lửa nhỏ cũng có thể nhanh chóng lan rộng, bao trùm toàn bộ công trình.
Đặc biệt, hệ thống cảnh báo sớm được xem là “tuyến phòng thủ đầu tiên”. Theo quy định, nhà từ 3 tầng trở lên hoặc diện tích từ 700 m² phải lắp đặt hệ thống báo cháy tự động. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tế, nhiều công trình vẫn chưa trang bị hoặc lắp đặt mang tính đối phó, không đảm bảo hoạt động hiệu quả.
Không dừng lại ở đó, TP.HCM đang đẩy mạnh lộ trình lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy kết nối trực tiếp với lực lượng chức năng. Theo kế hoạch, các cơ sở thuộc diện bắt buộc phải hoàn thành trước ngày 1/7/2027, song thành phố đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành sớm hơn để tăng khả năng ứng phó sự cố.
Thượng tá Nguyễn Văn Tùng cho biết, lực lượng công an đã tuyên truyền, vận động hơn 190.000 cơ sở tiếp cận quy định mới. Tuy nhiên, tỷ lệ triển khai thực tế còn thấp, trong khi nguy cơ cháy nổ luôn hiện hữu.
“Nếu chủ cơ sở và người dân còn chủ quan, hậu quả sẽ rất khó lường” - ông Tùng cảnh báo.
Vân Sơn