Nhớ Tết hòa bình đầu tiên
Trung tâm Buôn Mê Thuột hôm nay.
Lúc ấy, trong đội hình Trung đoàn 9, Tiểu đoàn 2 của chúng tôi đóng quân tại xã Tình Thương, vùng ngoại ô thị xã Buôn Ma Thuột. Chiến tranh kết thúc, song tình hình chính trị trên vùng đất cao nguyên vẫn khá phức tạp do sự quấy phá của một tổ chức phản động người Thượng mang tên Fulro. Lực lượng này tuy tổ chức thành các đơn vị vũ trang nhưng quân số không nhiều. Chúng thường tìm cách bắn trộm bộ đội ta khi đi lẻ, thậm chí giết hại cả dân lành. Đã xảy ra không ít vụ việc nghiêm trọng khi chúng chặn các xe khách chạy ban đêm, sát hại toàn bộ hành khách rồi đốt bỏ xe.
Vì thế, chúng tôi phải về đóng quân tại Buôn Ma Thuột, thực hiện nhiệm vụ tiễu trừ Fulro. Chưa kịp dựng doanh trại, chúng tôi phải chia nhau ở nhờ nhà dân, mỗi trung đội đóng tại một xóm. Phần lớn thời gian, đơn vị hành quân vào các buôn làng dân tộc, băng rừng sâu để tìm kiếm và vận động những người theo Fulro trở về. Không ít lần, trước sự chống trả của những kẻ ngoan cố, chúng tôi buộc phải nổ súng. Hễ có tin trinh sát báo về là lập tức lên đường, bất kể ngày hay đêm. Có đợt, anh em phải ăn ở cùng bà con trong các buôn làng suốt cả tháng trời. Dần dần, các nhóm Fulro tan rã, hoạt động quấy phá cũng thưa hẳn. Nhờ vậy, chúng tôi mới có điều kiện ở lại xã Tình Thương lâu hơn.
Ngày còn chiến tranh, nơi này nằm trong vùng kiểm soát của địch. Phần lớn người dân trong xã là bà con từ Quảng Nam, Quảng Ngãi lên lập vùng kinh tế mới trong những năm 1955 - 1958. Khi đất nước thống nhất, chính quyền các cấp được thành lập; xã có cả đội du kích, tuy quân số chưa đầy chục người. Khi về đây đóng quân, chúng tôi bỏ ra nhiều ngày tổ chức quét dọn, sửa lại đường đi trong xã, phát các bụi cây rậm rồi giúp dân làm nhà tắm, nhà vệ sinh vì ở đây tuy có giếng, có suối nước trong, nhưng đất vườn rộng nên họ quen nếp sống phóng túng. Chúng tôi làm đủ mọi việc theo công tác dân vận, từ tuyên truyền vận động, đến trực tiếp giúp dân sửa nhà, tắm giúp cho trẻ con lúc chiều, dạy thanh, thiếu niên hát những bài ca cách mạng. Vì thế nên tình cảm quân dân ngày càng thân thiết hơn. Ngoài việc cho bộ đội ở nhờ, mỗi thôn còn dành ra một khu đất vườn rộng cho đơn vị làm bếp và hội trường. Xã Tình Thương còn có một sân bóng rộng để bộ đội tập trung khi hành quân hoặc tổ chức bóng đá, bóng chuyền giao lưu cùng thanh niên địa phương.
Sau bao năm chiến tranh chỉ quen sống trong rừng toàn lính với nhau, nay được sống trong lòng dân, chúng tôi được giúp đỡ nhiều về cả vật chất và tinh thần. Sau mỗi ngày đi làm nhiệm vụ, về tới nhà ở, chúng tôi đã có người để gọi là má, là ba và có các em trai, em gái...
Tết Bính Thìn đến dần, những người lính chúng tôi rất háo hức chờ đón được ăn Tết cùng người dân miền Nam. Ngày Tết ở đây ứng với mùa khô nên thời tiết rất đẹp, đêm về tuy có chút mát lạnh nhưng ban ngày lại có nắng ấm. Chúng tôi được nghỉ trọn vẹn hai ngày để ăn Tết cùng nhân dân. Đơn vị tổ chức gói bánh chưng. Nơi đây gần rừng nên việc tìm kiếm lá dong, lạt giang và củi gộc đối với chúng tôi không khó. Thùng phuy lấy ở căn cứ cũ của địch, sân bay Hòa Bình, đem về đánh rửa sạch để làm nồi nấu bánh chưng. Chúng tôi được cấp mứt Tết và thuốc lá Tam Đảo đưa vào từ miền Bắc.
Lính tráng chúng tôi đến từ nhiều miền đất nước, nên việc gì cũng biết làm. Đơn vị tổ chức gói bánh chưng vuông, mỗi người một chiếc theo tiêu chuẩn. Đêm giao thừa, vừa canh gác vừa đi tuần, chúng tôi nhóm lửa nấu bánh chưng suốt đêm. Người dân địa phương thì quen gói bánh tét tròn dài, nhiều nhà cũng đỏ lửa trong đêm ấy. Ánh lửa bập bùng, củi nổ tí tách trong màn sương đêm. Sáng mùng Một, đơn vị tổ chức chúc Tết, phát bánh chưng cho anh em rồi ai nấy trở về nhà dân nơi mình ở nhờ. Bữa cơm đầu năm ấy, chúng tôi được phép ngồi ăn cùng gia đình chủ nhà. Bánh chưng, bánh tét được đặt chung mâm cùng mứt và chè thuốc.
Buổi chiều, đơn vị tổ chức chơi “cướp cờ” ngay trên đường chính của làng. Người lớn trẻ con ra xem bộ đội chơi rất đông, cùng hò reo tán thưởng. Buổi tối, chi đoàn thanh niên đại đội tổ chức giao lưu với thanh niên trong thôn. Có hai cây guitar, nhiều thanh niên và có cả hai người lính trong đại đội tôi biết chơi đàn cùng tham gia. Chiến sĩ Thịnh người Phú Thọ trong trung đội tôi còn tự làm được sáo và thổi mấy bài dân ca rất hay. Cánh lính chúng tôi chủ yếu hát những bài ca cách mạng, còn thanh niên trong thôn ca những bài cải lương, vọng cổ. Đại đội trưởng Chèo của chúng tôi là người Bắc Ninh góp thêm hai bài quan họ khiến mọi người ngạc nhiên và thích thú. Người dân trong thôn tới xem rất đông, vây kín xung quanh bãi đất. Bà con rất vui khi thấy bộ đội chúng tôi chẳng có khoảng cách gì giữa chỉ huy và chiến sĩ. Còn chúng tôi, tất nhiên là rất hãnh diện và tự hào.
Cái Tết hòa bình đầu tiên đến với tôi như thế. Do nhiệm vụ, sau Tết vài tháng, đơn vị chúng tôi chuyển địa bàn lên Pleiku. Mỗi khi rỗi rãi cùng nhau trà thuốc tối thứ bảy, những người lính rất hay ôn chuyện về cái Tết ở xã Tình Thương ấy. Thật vui và ấm áp tình quân dân.
Cách đây hơn chục năm, tôi có dịp trở lại xã Tình Thương năm xưa. Thời điểm đó thị xã Buôn Ma Thuột lên cấp thành phố, xã Tình Thương cũng chuyển thành phường Tân Hòa. Cảnh quan thay đổi nhiều nhưng những trục đường chính trong thôn vẫn thế, dù đã được bê tông hóa. Tôi tìm đến ngôi nhà nơi trung đội tôi đã ở nhờ năm xưa, nhưng cả gia đình đã chuyển về quê ở Quảng Ngãi từ rất lâu rồi. Tôi đứng mãi ở cái chỗ ngày xưa là cổng của ngôi nhà, chợt bồi hồi với những hình ảnh Tết năm xưa ùa về trong ký ức.
Vũ Công Chiến
Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nho-tet-hoa-binh-dau-tien-733682.html
