Một bộ phận người trẻ Trung Quốc lựa chọn làm con cái toàn thời gian. Ảnh minh họa: VCG.
Theo SCMP, khái niệm “con cái toàn thời gian” bắt đầu xuất hiện tại Trung Quốc vào năm 2023, khi một số người trẻ trở thành nhân viên toàn thời gian cho chính cha mẹ mình. Họ nhận lương hàng tháng từ gia đình, dao động từ 1.000-5.000 nhân dân tệ, tùy điều kiện kinh tế và lương hưu của cha mẹ.
Đổi lại, họ dành thời gian ở bên cha mẹ, hỗ trợ các công việc hàng ngày như sử dụng ứng dụng điện thoại, mua sắm trực tuyến, xử lý thủ tục số hay đơn giản là bầu bạn. Không ít người xem đây là một dạng lao động chăm sóc và hỗ trợ tinh thần thực thụ.
Chăm sóc cha mẹ trở thành công việc được trả lương
Với Elle - một phụ nữ 39 tuổi ở Thượng Hải - việc trở thành con gái toàn thời gian xuất phát từ mong muốn ở bên cha mẹ nhiều hơn sau khi chứng kiến cha mình suy sụp vì ông nội qua đời.
“Nếu không làm điều này bây giờ, có lẽ sau này tôi sẽ hối hận”, cô nói.
Công việc hàng ngày của Elle bao gồm ở cạnh cha mẹ toàn thời gian, mua sắm online, săn ưu đãi, trả hàng, đọc hướng dẫn sử dụng thiết bị, lái xe và lên kế hoạch du lịch cho gia đình.
Cô cho biết mình gần như ngừng hẹn hò và hạn chế gặp bạn bè trong vài năm qua để luôn sẵn sàng khi cha mẹ cần. “Tôi chỉ tan làm khi họ đi ngủ”, Elle chia sẻ.
Do xuất thân trong gia đình khá giả, Elle không bị bạn bè của cha đánh giá là thất nghiệp. Ngược lại, nhiều người còn ghen tỵ với cha cô vì luôn có con gái ở bên chăm sóc.
Một trường hợp khác là Xiaoyang - người từng làm công việc liên quan đến phúc lợi người cao tuổi nhưng quyết định nghỉ việc vì thường xuyên tăng ca. Cô trở thành con cái toàn thời gian sau khi không thể tìm được công việc văn phòng có sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống như mong muốn.
Xiaoyang cho biết chỉ khi ở bên cha mẹ mỗi ngày, cô mới nhận ra mình đã không thực sự hiểu cuộc sống của họ suốt hai năm trước đó.
Trong quá trình giúp cha mẹ thích nghi với công nghệ và thế giới số, cô cũng dần hiểu họ hơn, đồng thời chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho tương lai khi cha mẹ già đi hoặc qua đời.
Nỗi lo mất cha mẹ được cho là tâm lý phổ biến của nhiều người con một tại Trung Quốc, đặc biệt với những người không muốn kết hôn. Đây cũng là một trong những lý do khiến họ lựa chọn trở thành con cái toàn thời gian.
Bên cạnh đó, xu hướng này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đối mặt đồng thời với tình trạng già hóa dân số và tỷ lệ sinh giảm mạnh. Năm 2025, số trẻ được sinh ra tại nước này giảm năm thứ tư liên tiếp, còn 7,92 triệu trẻ. Trong khi đó, tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đã tăng lên mức 23% dân số.
Người tìm việc xếp hàng chờ vào hội chợ tuyển dụng ở Thượng Hải. Ảnh: Xinhua.
“Con cái toàn thời gian” hối hận
Tuy nhiên, mô hình này cũng gây tranh cãi. Một số người so sánh con cái toàn thời gian với nhóm NEET - những người không học tập, không làm việc và không tham gia đào tạo.
Ba năm sau khi một bộ phận người trẻ Trung Quốc lựa chọn làm con cái toàn thời gian, một số người cho biết mô hình này không phải “thuốc chữa bách bệnh” trong thị trường lao động căng thẳng tại Trung Quốc.
Xiaoya, một phụ nữ trẻ ở Trung Quốc, cho biết cô quyết định tìm lại “một công việc đúng nghĩa” sau 15 tháng làm con gái toàn thời gian. Trước đó, cô nghỉ việc ở công ty đầu tiên vì bị đồng nghiệp cô lập và cảm thấy sợ môi trường công sở đầy áp lực.
Cô trở về nhà để ôn thi công chức, nhận được sự ủng hộ từ cha mẹ - vốn đều là công chức nhà nước. Mỗi tháng, Xiaoya nhận khoảng 3.000 nhân dân tệ từ gia đình, bao gồm cả khoản bảo hiểm xã hội.
Tuy nhiên, theo thời gian, áp lực dần xuất hiện. Một lần, cha mẹ cô không thể chịu đựng thêm nữa và mắng cô giữa phố rằng cô đã làm họ mất mặt vì không đi làm.
Dù vậy, con đường trở lại thị trường lao động của Xiaoya không hề dễ dàng. Cô không thể tưởng tượng việc tìm việc lại khó đến vậy. Dù nộp hồ sơ hàng ngày, cô hiếm khi nhận được phản hồi. Ngay cả khi được gọi phỏng vấn, cô vẫn lo lắng bị hỏi về khoảng thời gian trống trong hồ sơ.
Trong những năm gần đây, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc 16-24 tuổi dao động khoảng 14-18%. Trên mạng xã hội, nhiều người thậm chí đùa rằng khoảng thời gian nghỉ việc là một cái tội ở Trung Quốc, phản ánh áp lực lớn từ thị trường lao động.
Không chỉ khoảng trống nghề nghiệp, những người có kinh nghiệm làm việc quá đa dạng cũng thường bị đánh giá không tích cực. Vì mưu sinh, nhiều người trẻ buộc phải chấp nhận các công việc chỉ được nghỉ một ngày mỗi tuần hoặc không có bảo hiểm xã hội, dù điều này vi phạm quy định lao động.
Phương Lam