Trung Quốc, một trong những quốc gia tiêu thụ dầu thực vật lớn nhất thế giới, đang ghi nhận xu hướng giảm nhu cầu đối với dầu cọ khi nước này ưu tiên các lựa chọn thay thế có chi phí thấp hơn như dầu hạt cải và dầu đậu nành. Sự thay đổi trong cơ cấu tiêu thụ này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung dầu thực vật toàn cầu dồi dào và các thỏa thuận thương mại mới được thực thi.
Sự trỗi dậy của các nguồn dầu thay thế giá rẻ
Theo phân tích từ Sunvin Group (Mumbai), các thỏa thuận thương mại gần đây đã cho phép Trung Quốc tiếp cận nguồn dầu hạt cải giá rẻ từ Canada và tăng cường thu mua từ Úc. Bên cạnh đó, hoạt động ép dầu đậu nành nội địa tăng mạnh sau khi lượng nhập khẩu hạt đậu nành đạt mức kỷ lục 111,83 triệu tấn trong năm 2025 (tăng 6,5% so với năm trước đó) đã tạo áp lực lớn lên nhu cầu nhập khẩu dầu cọ.
Đáng chú ý, Trung Quốc từ một nước thuần nhập khẩu đang chuyển sang xuất khẩu dầu đậu nành với khối lượng gần 100.000 tấn mỗi tháng. Điều này không chỉ làm giảm nhu cầu dầu cọ nội địa mà còn gây ảnh hưởng đến các thị trường lân cận như Ấn Độ.
Áp lực lên các quốc gia xuất khẩu Đông Nam Á
Dữ liệu từ Hiệp hội Dầu cọ Malaysia (MPOB) cho thấy xuất khẩu dầu cọ sang Trung Quốc đã giảm mạnh 35,7% trong năm 2025. Mặc dù mùa lễ hội có thể thúc đẩy nhu cầu ngắn hạn, nhưng các nhà phân tích nhận định lượng mua khó có thể phục hồi về mức trước đây do sự cạnh tranh gay gắt từ các loại dầu thực vật khác.
Tại Indonesia, nhà sản xuất dầu cọ lớn nhất thế giới, Hiệp hội các nhà sản xuất dầu cọ (GAPKI) dự báo sản lượng dầu cọ thô sẽ tiếp tục tăng từ 2 – 3% trong năm 2026. Trước đó, trong năm 2025, sản lượng của quốc gia này đã đạt 51,98 triệu tấn, tăng 8% so với năm 2024, với lượng xuất khẩu đạt 32,11 triệu tấn.
Dự báo biến động giá dầu cọ năm 2026
Dựa trên phân tích xu hướng thị trường, GAPKI đưa ra các kịch bản giá cụ thể cho dầu cọ trong năm 2026:
Nửa đầu năm 2026: Giá dự kiến dao động trong khoảng 4.100 - 4.400 ringgit/tấn (tương đương 1.045 - 1.122 USD/tấn).
Nửa cuối năm 2026: Giá có xu hướng giảm nhẹ, ổn định ở mức 4.000 - 4.300 ringgit/tấn.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm giá vào cuối năm được cho là do vụ thu hoạch theo mùa tăng cao, kết hợp với áp lực cạnh tranh từ nguồn cung dầu đậu nành và dầu hướng dương dồi dào trên thị trường quốc tế.
Thị trường Ấn Độ và tác động khu vực
Trong khi nhu cầu tại Trung Quốc suy yếu, Ấn Độ dự kiến sẽ phải nhập khẩu khoảng 15,5 đến 16 triệu tấn dầu ăn trong năm nay để bù đắp thiếu hụt nguồn cung nội địa. Trong đó, lượng dầu cọ nhập khẩu dự báo đạt khoảng 8,5 đến 9 triệu tấn, tăng nhẹ so với mức 7,6 triệu tấn của năm 2025. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tiêu thụ dầu ăn tại Ấn Độ cũng đang có dấu hiệu chững lại do các khuyến nghị về sức khỏe từ chính phủ và sự thay đổi trong cơ cấu dân số.
PHỐ HỘI