Những 'Bà mẹ Mặt Trời' mang lại sự đổi thay cho hơn 7 triệu người trên thế giới

3 giờ trướcBài gốc

Hành trình gieo mầm hy vọng

Một lớp đào tạo các “Bà mẹ Mặt Trời”. Ảnh: Barefoot College International

Trong hành lang mờ tối của căn nhà tường đất nằm nép mình dưới những tán dừa, bà Sharifa Hussein kiên nhẫn tuốt những sợi cáp đỏ và đen. Bà kẹp chiếc bút thử điện giữa môi, dưới chân là những cuộn cáp. Sau đó, với sự trợ giúp của ba nữ đồng nghiệp khác, bà Sharifa Hussein khéo léo nối hai đầu dây vào một thiết bị điện tử đóng đinh trên tường đất.

Bốn người phụ nữ, trong những chiếc khăn hijab rực rỡ, đang lắp đặt hệ thống điện Mặt Trời cho một ngôi nhà nhỏ ở làng Muyuni B trên đảo Unguja thuộc quần đảo Zanzibar ngoài khơi Tanzania, miền Đông châu Phi.

Báo The Guardian (Anh) cho biết, họ là một phần của đại gia đình những “Bà mẹ Mặt Trời” ở 96 quốc gia được tổ chức phi chính phủ Barefoot College International (Ấn Độ) đào tạo để trở thành kỹ thuật viên điện Mặt Trời lành nghề.

Ngày ngày họ lắp đặt, bảo trì những thiết bị giúp mang nguồn sáng tới làng bản nơi họ sinh sống. Theo tờ The Hindu (Ấn Độ), Barefoot College International được thành lập năm 1972, nằm tại làng Tilonia, cách thành phố Jaipur 110 km về Tây Nam. Từ đó đến nay, hàng chục nghìn phụ nữ nông thôn từ nhiều quốc gia được đào tạo lắp pin Mặt Trời, đèn và mạch điện quang. Khi tốt nghiệp, họ trở thành những “Bà mẹ Mặt Trời”.

Nhiều trong số họ chưa một lần đặt chân vào lớp học hay biết đọc lấy một dòng chữ. Đối với những “Bà mẹ Mặt Trời”, chương trình này là cánh cửa mở ra tự do.

Điều kiện tham gia lớp học thật đặc biệt: Học viên trên 35 tuổi, sống ở những vùng heo hút chưa có điện, có tố chất lãnh đạo cộng đồng và không cần có học vấn quá cao. Bà Brenda Geofrey, lãnh đạo của Barefoot College tại Zanzibar, chia sẻ: “Biết bao cơ hội những người phụ nữ ấy chưa từng chạm tới. Chúng tôi muốn giải phóng họ khỏi ý nghĩ rằng bản thân được sinh ra chỉ để làm mẹ và nuôi con. Họ cũng có thể trở thành những người thợ lành nghề”.

Barefoot College International chọn đồng hành cùng những người phụ nữ tuổi trung niên bởi họ có xu hướng giữ sợi dây kết nối bền chặt nhất với cộng đồng, gánh vác được trách nhiệm mà không bị cuốn vào vòng xoáy chăm sóc con nhỏ.

“Bà mẹ Mặt Trời” Laiku Lama tại Nepal. Ảnhr: Barefoot College International

Khi ứng viên nhận được sự đồng thuận của cả làng, chính phủ các nước sẽ hỗ trợ họ đến Barefoot College International. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Ấn Độ trao học bổng và đài thọ chi phí ăn ở. Barefoot College International nhận được nguồn tài trợ từ nhiều chính phủ, ngân hàng, các tổ chức đa phương như Cơ quan Liên hợp quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (UN Women).

Khóa đào tạo tại Barefoot College International thường kéo dài 6 tháng. Mỗi đợt có hai nhóm học song song gồm học viên là phụ nữ Ấn Độ, Mỹ Latinh, châu Á, các đảo Thái Bình Dương và châu Phi.

“Bà mẹ Mặt Trời” Laiku Lama tại Nepal: “Đối với một phụ nữ không biết đọc biết viết như tôi, việc tự tay lắp đặt hệ thống chiếu sáng bằng năng lượng Mặt Trời cho dân làng là điều ngoài sức tưởng tượng”.

“Bà mẹ Mặt Trời” Laiku Lama tại ngôi làng vùng núi Bargaun vùng Hulma (Napal) vẫn nhớ về những “Bà mẹ Mặt Trời” học cùng mình tại Ấn Độ năm 2018 với nhiều tình cảm. Cấu trúc chương trình đào tạo giúp phụ nữ từ nhiều quốc gia và nền văn hóa khác nhau xây dựng tinh thần đoàn kết và tự tin, cùng chia sẻ kinh nghiệm và tri thức quốc tế.

Rào cản ngôn ngữ không làm khó được các “Bà mẹ Mặt trời”. Bài thực hành được giảng dạy bằng hệ thống mã màu, một ngôn ngữ không cần lời nói, cũng chẳng cần chữ viết. Theo Barefoot College International, mỗi người phụ nữ mà họ đào tạo đã thắp sáng bình quân 50 mái nhà trong chính ngôi làng của mình.

Các “Bà mẹ Mặt Trời” trên khắp thế giới đã giúp đem lại đổi thay cho hơn 7 triệu người. Tuy nhiên, “Bà mẹ Mặt Trời” cũng phải đối diện với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự bảo thủ trong làng bản địa phương, nơi không ít người chưa chấp nhận hình ảnh phụ nữ khoác lên mình vai trò hoàn toàn mới.

Dù chương trình của Barefoot College International chỉ tuyển học viên khi có sự đồng thuận của trưởng làng, nhưng vẫn có những người chồng cương quyết ngăn vợ mình tham gia.

Nhưng với những “Bà mẹ Mặt Trời”, thành quả chính là lời hồi đáp đanh thép nhất. “Bà mẹ Mặt Trời” Khazija Gharib Issa, từng là một phụ nữ thất nghiệp kể: “Ngày trước, ai cũng bảo công việc này chỉ dành cho đàn ông. Họ ngạc nhiên rồi cười nhạo tôi. Giờ thì khác. Họ đã tự nhìn thấy công việc của tôi quan trọng thế nào”.

Thắp sáng mái nhà, mở lối tương lai

Một lớp học trong dự án "Bà mẹ Mặt Trời". Ảnh: Barefoot College International

Ở Zanzibar, điện chỉ đến được với khoảng một nửa trong gần hai triệu người dân do chi phí kết nối quá cao và nhiều khu vực vẫn nằm ngoài mạng lưới điện quốc gia. Thiếu lựa chọn, người dân phải phụ thuộc vào đèn dầu, than củi. Trong khi đó, cơ hội mưu sinh lại eo hẹp, nhất là ở vùng nông thôn Zanzibar, nơi tỷ lệ biết chữ còn thấp. Phụ nữ vẫn bị bó buộc với vai trò chăm sóc con cái và làm việc nhà.

Kể từ năm 2015, Barefoot College International mở cơ sở tại Zanzibar, nằm trong làng Kinyasini, cách Muyuni B chừng 60 km. Tại địa điểm khiêm tốn ấy, 65 phụ nữ Zanzibar đã được đào tạo thành những kỹ sư điện Mặt Trời, giúp thắp sáng 1.858 ngôi nhà ở 29 ngôi làng. Sau khi hoàn thành khóa học, chính quyền Zanzibar trao cho mỗi học viên 25 bộ thiết bị điện Mặt Trời để lắp đặt cho các hộ dân tại ngôi làng nơi họ sinh sống.

Ông Juma Burhan, Giám đốc Cơ quan Trao quyền Kinh tế Zanzibar, khẳng định: “Những ‘Bà mẹ Mặt Trời’ đã tiếp sức cho cộng đồng bằng điện, dịch vụ xã hội thiết yếu, đồng thời tự tạo cho mình việc làm, thu nhập và sự tự tin”.

Trở lại với Muyuni B trong một sáng chủ nhật nắng cháy, “Bà mẹ Mặt Trời” Arafa Khamis đang tháo đôi dép, chỉnh lại chiếc khăn hijab, rồi thoăn thoắt leo lên chiếc thang gỗ tựa vào vách một căn nhà. Lên đến mái nhà, bà nhận tấm pin Mặt Trời mà đồng nghiệp chuyền lên, rồi cẩn thận cố định nó trên mái tôn nóng hầm hập. Khi công việc hoàn tất, nữ chủ nhà Salama Hamis đi một vòng thử bật công tắc. Gương mặt chị rạng rỡ khi các bóng đèn bừng sáng.

Trong khoảnh khắc ấy, Salama hình dung ra bao đổi thay: Con cái chị sẽ có đủ ánh sáng học bài mỗi tối, chẳng còn phải tốn tiền mua pin đèn, cũng không phải chạy sang hàng xóm để sạc nhờ điện thoại nữa. Chị chia sẻ: “Tôi thấy thật hạnh phúc. Bọn trẻ nhà tôi chắc sẽ thích mê”.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/nhung-ba-me-mat-troi-mang-lai-su-doi-thay-cho-hon-7-trieu-nguoi-tren-the-gioi-20260214213634551.htm