Mùa xuân, đặc biệt là sau Tết Nguyên đán, thời tiết giao mùa thất thường cùng hoạt động du xuân, tụ tập đông người khiến nguy cơ bệnh truyền nhiễm và bệnh mùa gia tăng.
Du xuân là thói quen của người dân mỗi dịp Tết đến, xuân về. Ảnh: VTC
Cúm mùa – kẻ "thường trú" giao mùa
Theo Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), thời tiết mưa ẩm, giao mùa cuối năm và sau Tết là điều kiện thuận lợi để virus cúm phát triển, lây lan trong cộng đồng. Môi trường lạnh ẩm làm suy giảm sức đề kháng đường hô hấp, trong khi việc đi lại, dự lễ hội đầu năm khiến nguy cơ lây nhiễm tăng cao.
Nhiều bệnh nhân nhiễm cúm nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Ảnh: Đặng Thanh
Cúm mùa thường biểu hiện bằng sốt, ho, đau họng, đau đầu, mệt mỏi. Nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Ngành y tế khuyến cáo người dân che miệng khi ho, hắt hơi; đeo khẩu trang nơi đông người; rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc với người có triệu chứng hô hấp. Tiêm vắc-xin cúm hằng năm vẫn là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, đặc biệt cần thiết với nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, nhân viên y tế và người mắc bệnh mạn tính.
Sởi, thủy đậu dễ lây mùa lễ hội
Sởi và thủy đậu cũng có xu hướng gia tăng khi người dân tụ tập đông người, nhất là trong các lễ hội xuân. Sởi gây sốt, phát ban và có thể biến chứng viêm phổi, viêm não, nhất là ở trẻ nhỏ và người suy giảm miễn dịch. Thủy đậu biểu hiện bằng các nốt phỏng nước trên da, lây qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp.
Tiêm chủng đầy đủ theo lịch (sởi – quai bị – rubella, thủy đậu), giữ vệ sinh cá nhân và hạn chế tiếp xúc với người bệnh là những biện pháp phòng ngừa quan trọng.
Sốt xuất huyết – mầm bệnh không chỉ mùa mưa
Dù thường bùng phát vào mùa mưa, sốt xuất huyết vẫn có thể xuất hiện sau Tết khi thời tiết ấm lên, nước đọng trong nhà và sân vườn tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Bệnh gây sốt cao, đau nhức cơ thể, có nguy cơ biến chứng nặng nếu không được theo dõi.
Sốt xuất huyết có thể xuất hiện sau Tết khi thời tiết ấm lên
Giai đoạn từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 6–7 của bệnh là thời điểm nguy hiểm, có thể xảy ra thoát huyết tương, cô đặc máu hoặc sốc. Người dân cần loại bỏ vật chứa nước đọng, ngủ màn và sử dụng biện pháp chống muỗi khi ra ngoài.
Bệnh hô hấp, dị ứng gia tăng
Mùa xuân với thời tiết giao mùa thất thường, độ ẩm cao cùng phấn hoa, nấm mốc và bụi khiến nhiều người dễ bị kích ứng đường hô hấp, đặc biệt là người có cơ địa dị ứng hoặc hen phế quản. Việc đi lại nhiều, tham gia lễ hội đông người cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh viêm đường hô hấp cấp.
Người có cơ địa dị ứng nên giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh, đeo khẩu trang khi ra ngoài, vệ sinh mũi họng thường xuyên và dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngộ độc thực phẩm sau Tết
Tết là dịp gia đình sum họp, lễ hội và tiệc tùng diễn ra liên tục. Thời tiết nắng ấm, nồm ẩm khiến thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách dễ làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy và ngộ độc.
Việc ăn uống thất thường, tiệc tùng kéo dài và di chuyển nhiều ngày liền cũng khiến cơ thể mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng, ảnh hưởng sức khỏe trong những ngày đầu năm.
Món ăn nhiều đạm, chất béo ngày Tết dễ gây rối loạn tiêu hóa
Bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết nếu chủ quan trong lựa chọn, bảo quản và sử dụng thực phẩm, người dân dễ đối mặt nguy cơ ngộ độc, rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, cúm mùa, tai nạn do động vật cắn và các sự cố y tế ngoài ý muốn cũng có xu hướng gia tăng dịp Tết do thay đổi sinh hoạt, đi lại và tụ tập đông người.
Để phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh và mất an toàn thực phẩm trong Tết Nguyên đán và mùa lễ hội Xuân 2026, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch vụ nấu ăn lưu động, tiệc cưới, liên hoan đông người; kiên quyết đình chỉ cơ sở không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định.
N.Dung