Những biến động của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu trong năm 2025

4 giờ trướcBài gốc

Dưới đây là bức tranh toàn cảnh về những biến động lớn và các điểm nhấn quan trọng đã góp phần khắc họa rõ nét diện mạo ngành công nghiệp ô tô toàn cầu trong năm 2025 - một năm nhiều xáo trộn hơn là tăng trưởng.

Cuộc chiến thuế quan và đứt gãy thương mại

Năm 2025 đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của chủ nghĩa bảo hộ thương mại, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô. Các chính sách thuế quan mới được áp dụng giữa Mỹ, Liên minh châu Âu và nhiều đối tác châu Á đã tạo ra làn sóng bất ổn kéo dài trên toàn chuỗi giá trị ngành xe hơi. Không chỉ xe thành phẩm mà cả linh kiện, nguyên vật liệu và logistics đều chịu tác động trực tiếp.

Cuộc chiến thuế quan giữa Mỹ và nhiều quốc gia đã khiến ngành ô tô toàn cầu rơi vào trạng thái "phòng thủ" trong phần lớn năm 2025. Ảnh: Insider EV

Chi phí sản xuất tăng cao, rủi ro tỷ giá và nguy cơ gián đoạn nguồn cung buộc nhiều hãng xe phải rà soát lại toàn bộ chiến lược kinh doanh. Một số tập đoàn đẩy nhanh kế hoạch nội địa hóa, số khác tìm cách đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc.

Tuy nhiên, sự thiếu nhất quán và khó đoán của chính sách thuế quan khiến ngành ô tô toàn cầu rơi vào trạng thái "phòng thủ" trong phần lớn năm 2025, đặc biệt ở các phân khúc đòi hỏi đầu tư dài hạn như xe điện.

Đảo chiều chính sách xe điện tại Mỹ

Trái với kỳ vọng, năm 2025 lại chứng kiến sự đảo chiều rõ rệt trong chính sách hỗ trợ xe điện tại Mỹ. Các tiêu chuẩn khí thải và mức tiết kiệm nhiên liệu đối với xe động cơ đốt trong được nới lỏng, trong khi ưu đãi thuế cho xe điện, bao gồm cả mới lẫn đã qua sử dụng chính thức kết thúc từ tháng 9 vừa qua. Đầu tư công cho hạ tầng trạm sạc cũng bị thu hẹp đáng kể.

Nhu cầu xe điện thấp, Ford buộc phải dừng sản xuất mẫu F-150 Lightning. Ảnh: Ford

Hệ quả là thị trường xuất hiện hiện tượng "mua dồn" trong ngắn hạn, sau đó nhanh chóng rơi vào giai đoạn sụt giảm doanh số. Việc Mỹ tạm thời rút lui khỏi vai trò dẫn dắt trong cuộc đua xe điện không chỉ gây lo ngại về mục tiêu khí hậu, mà còn khiến Mỹ có nguy cơ tụt lại phía sau Trung Quốc và châu Âu về công nghệ.

Xe điện: Mỹ chững lại, châu Âu tăng tốc

Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế của thị trường xe điện Mỹ ngày càng lộ rõ trong năm 2025. Doanh số tăng chậm, chính sách hỗ trợ bị thu hẹp, trong khi hạ tầng sạc chưa theo kịp đã khiến nhiều hãng xe phải điều chỉnh kế hoạch. Ford là ví dụ điển hình khi buộc phải dừng sản xuất F-150 Lightning, mẫu bán tải điện từng được kỳ vọng rất lớn.

Thị trường xe điện tại châu Âu vẫn duy trì sức bán tốt nhờ mạng lưới hạ tầng sạc được cải thiện. Ảnh: Electrek

Ngược lại, thị trường châu Âu lại ghi nhận xu hướng tích cực hơn. Mạng lưới trạm sạc công cộng được mở rộng nhanh chóng, với hơn 1 triệu điểm sạc trên toàn châu Âu, giúp giảm đáng kể rào cản sử dụng xe điện. Bên cạnh đó, làn sóng xe điện giá rẻ đến từ Trung Quốc cũng góp phần "bình dân hóa" phân khúc này, tạo thêm lựa chọn cho người tiêu dùng và thúc đẩy nhu cầu.

Xe hybrid lên ngôi như một giải pháp trung hòa Carbon

Trong bối cảnh xe điện vẫn còn nhiều rào cản, xe hybrid nổi lên như phương án dung hòa giữa công nghệ mới và tính thực dụng. Doanh số xe hybrid tăng đều, chiếm khoảng 22% tổng lượng xe hạng nhẹ bán ra vào giữa năm 2025, so với 18% của năm trước đó.

Các phiên bản của Toyota Camry bán tại Mỹ đều là xe hybrid. Ảnh: Toyota

Toyota đi đầu xu hướng khi chuyển đổi các mẫu xe bán chạy nhất của hãng như Camry và RAV4 sang cấu hình chỉ hybrid tại Mỹ. Hyundai và KIA cũng nhanh chóng mở rộng danh mục sản phẩm bằng những lựa chọn xe hybrid hấp dẫn hơn.

Giá xe điện còn cao, cùng tâm lý e ngại về hạ tầng sạc, khiến hybrid trở thành lựa chọn hợp lý với số đông người dùng, đặc biệt trong giai đoạn chuyển tiếp.

ADAS và xe tự lái: Tiến nhanh nhưng chưa bùng nổ

Năm 2025 ghi nhận bước tiến rõ rệt của các hệ thống hỗ trợ lái xe nâng cao (ADAS). Hệ thống ADAS không còn là trang bị cao cấp mà dần trở thành tiêu chuẩn trên nhiều mẫu xe phổ thông. Sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI), camera và cảm biến thế hệ mới giúp các hệ thống này hoạt động chính xác và an toàn hơn, đưa ngành ô tô tiến sát ranh giới giữa tự động hóa cấp độ 2 và 3.

Công nghệ tự hành đang cải thiện từng ngày nhờ AI, cảm biến và camera thế hệ mới. Ảnh: Car And Driver

Ở mảng xe tự hành, Waymo tiếp tục mở rộng dịch vụ taxi tự lái theo khu vực. Tesla đang triển khai chương trình thí điểm Robotaxi, còn Amazon cũng đang làm điều tương tự với thử nghiệm Zoox. Dù chưa tạo ra cú bứt phá thương mại, năm 2025 vẫn được xem là cột mốc quan trọng về mặt công nghệ xe tự hành.

Ô tô bước vào kỷ nguyên "định nghĩa bằng phần mềm"

Xu hướng xe được định nghĩa bằng phần mềm ngày càng rõ nét. Ô tô không còn là sản phẩm "mua một lần, dùng trọn đời" mà trở thành nền tảng công nghệ có thể cập nhật, nâng cấp và cá nhân hóa theo thời gian.

Ô tô ngày nay không chỉ còn là một một phương tiện di chuyển 4 bánh thông thường. Ảnh: Porsche

Từ hệ thống ADAS, hệ thống giải trí đến quản lý pin đều có thể cải thiện thông qua cập nhật từ xa. Tuy nhiên, cùng với tiện ích là tranh cãi. Mô hình thu phí theo tính năng, đặc biệt với những trang bị vốn được coi là tiêu chuẩn tiếp tục gây phản ứng trái chiều từ người tiêu dùng.

An ninh mạng trở thành ưu tiên chiến lược

Khi ô tô ngày càng kết nối sâu với hạ tầng số, rủi ro an ninh mạng trở thành vấn đề chiến lược. Mỹ tăng cường kiểm soát công nghệ có nguồn gốc từ Trung Quốc và Nga, trong khi các hãng xe buộc phải đầu tư mạnh cho bảo mật ngay từ khâu thiết kế. Người mua xe cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến mức độ an toàn dữ liệu, coi đây là tiêu chí song hành với giá cả và công nghệ.

Việc sử dụng càng nhiều công nghệ trên ô tô càng khiến xe gặp rủi ro về an ninh mạng nhiều hơn. Ảnh: Stellantis

Nhìn tổng thể, năm 2025 không phải là năm bùng nổ của ngành ô tô, mà là năm "lộ diện" của những mâu thuẫn cốt lõi: công nghệ phát triển nhanh hơn khả năng chi trả, chính sách thiếu ổn định so với kỳ vọng thị trường và tham vọng dài hạn va chạm trực diện với thực tế ngắn hạn. Chính những mâu thuẫn này có thể sẽ tiếp tục chi phối hướng đi của ngành trong các năm tiếp theo.

Ngô Minh

Nguồn VietnamNet : https://vietnamnet.vn/nhung-bien-dong-cua-nganh-cong-nghiep-o-to-toan-cau-trong-nam-2025-2478139.html