Những bước chuyển để TP Hồ Chí Minh thành 'siêu đô thị đáng sống'

4 giờ trướcBài gốc

Đại biểu Quốc hội khóa XV, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Lê Văn Khảm trao đổi với VietTimes về chuyển biến bước đầu, yêu cầu hoàn thiện cơ chế và nền tảng để thành phố trở thành siêu đô thị đáng sống.

Đại biểu quốc hội Lê Văn Khảm.

Đại biểu Lê Văn Khảm cho biết: Tháng 7/2025, khi hoàn tất sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM bước sang một giai đoạn phát triển hoàn toàn mới. Thành phố hiện có diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, trở thành đô thị lớn nhất cả nước.

Điều đáng nói hơn là không gian phát triển được tái cấu trúc theo trục mới: TP.HCM giữ vai trò trung tâm tài chính – dịch vụ; Bình Dương là vành đai công nghiệp – logistics; Bà Rịa – Vũng Tàu trở thành cửa ngõ kinh tế biển và cảng biển nước sâu. Lần đầu tiên Việt Nam có một đô thị sở hữu gần như trọn vẹn một chuỗi giá trị kinh tế trong cùng một đơn vị hành chính. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển hài hòa, đồng bộ, không bị phân mảnh.

Chuyển biến rõ nhất là chuyển đổi số

- Dưới góc nhìn của một Đại biểu Quốc hội, ông thấy sau sáp nhập TP.HCM đã làm được gì để tận dụng các lợi thế của một siêu đô thị?

- Việc thực hiện mô hình chính quyền đô thị 2 cấp trong một thành phố hợp nhất từ ba địa phương lớn là thách thức không nhỏ. Tuy nhiên, TP.HCM đã vận hành khá hiệu quả: cải cách hành chính nhanh hơn, các quy trình được rút gọn, sự phối hợp giữa các cấp chính quyền rõ ràng và nhất quán hơn.

Điều quan trọng là bộ máy đã bắt nhịp, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm. Người dân và doanh nghiệp có thể cảm nhận thủ tục thuận tiện hơn, thời gian xử lý hồ sơ rút ngắn, đặc biệt trong các lĩnh vực đầu tư – xây dựng. Đây là kết quả của nỗ lực, đoàn kết và sự chủ động phá vỡ những rào cản cũ của chính quyền thành phố.

Nếu phải chọn một lĩnh vực thể hiện rõ nhất chuyển biến thực chất của TP.HCM mới, tôi nghĩ đó là chuyển đổi số. Thành phố đã chuyển rất nhanh từ “dự lệnh” sang “động lệnh”, từ triển khai từng bước sang đột phá toàn diện. Chuyển đổi số được thực hiện trên hầu hết các hoạt động kinh tế, xã hội, văn hóa và quản trị hệ thống nói chung.

Trong y tế, 99% bệnh viện đã triển khai bệnh án điện tử, sổ sức khỏe số tích hợp trên VNeID, ứng dụng AI trong chẩn đoán và quản lý y tế. Trong giáo dục, dữ liệu học sinh được liên thông toàn thành phố, mô hình “trường học số” được vận hành đồng bộ.

Những thay đổi này không chỉ cải thiện dịch vụ công mà còn tạo nền tảng cho quản trị đô thị bằng dữ liệu – điều kiện tiên quyết của một siêu đô thị hiện đại.

Siêu đô thị không đơn giản chỉ là một “người khổng lồ” về thể chất mà còn là “người khổng lồ” khỏe khoắn, lành mạnh về tâm hồn, cảm xúc và trí tuệ.

- Các nghị quyết mới của Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM, được đánh giá là trao quyền rất mạnh cho TP.HCM. Cơ chế đặc thù này đã tác động thế nào đến sự phát triển của thành phố, thưa ông?

- Các nghị quyết này được ban hành rất kịp thời, phù hợp với bối cảnh mới của TP.HCM. Nghị quyết trao quyền mạnh mẽ cho thành phố trong sử dụng đất đai, xây dựng hạ tầng, triển khai Khu thương mại tự do, cũng như trong các lĩnh vực kinh tế, y tế, giáo dục và văn hóa.

Đây là điều kiện để TP.HCM tối ưu hóa lợi thế, huy động được nguồn lực lớn hơn, phát huy cao hơn sức sáng tạo và trí tuệ của người dân thành phố. Tôi tin rằng những chính sách này sẽ tạo động lực để TP.HCM tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

- Khi thành phố vận hành theo mô hình đa trung tâm với phạm vi rộng, nếu chính sách và cơ chế không theo kịp, lợi thế sẽ bị phân tán. Theo ông, đâu là nhiệm vụ mà TP.HCM cần triển khai ngay để chuyển lợi thế thành động lực phát triển thực sự?

- Có nhiều nhiệm vụ phải làm ngay. Trước hết, thành phố cần xây dựng một hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù tương xứng với quy mô siêu đô thị: từ thu hút đầu tư, huy động và quản lý nguồn lực đến phân cấp và trách nhiệm giải trình. TP.HCM mới không thể vận hành theo tư duy cũ.

Tiếp theo là khai thác triệt để tiềm năng đất đai, cảng hàng không, cảng biển của hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu trước đây. Khu vực nào đã có quy hoạch thì phải tập trung nguồn lực để thực hiện; khu vực nào không còn phù hợp thì phải nghiên cứu điều chỉnh.

Với một hệ sinh thái phát triển đa dạng như vậy, điều quan trọng là sự vận hành hài hòa và liên thông giữa các khu vực. Mỗi công đoạn, mỗi chu trình phải bổ trợ cho nhau, tạo giá trị tích lũy cho toàn hệ thống chứ không vận hành riêng lẻ.

Ngoài ra, thành phố phải chú trọng phát triển khoa học – công nghệ, đặc biệt là công nghệ cốt lõi và đổi mới sáng tạo. Tôi cho rằng khoa học – công nghệ và nhân lực chất lượng cao sẽ là trụ cột quyết định năng lực cạnh tranh của TP.HCM trong giai đoạn mới.

Về nguồn nhân lực, Thành phố phải đánh giá lại cơ cấu, dự báo nhu cầu trong từng lĩnh vực và có kế hoạch đào tạo tương xứng để phù hợp với mô hình và điều kiện phát triển mới, tận dụng hiệu quả thời kỳ dân số vàng hiện nay.

Chuyển đổi số giúp người dân TP.HCM thực hiện các thủ tục hành chính một cách tiện lợi, minh bạch.

Siêu đô thị đáng sống phải mạnh cả về văn hóa, xã hội và con người

- Khi nói về siêu đô thị, người ta thường nghĩ đến tốc độ và quy mô kinh tế, vậy theo ông, đâu là điều kiện then chốt để TP.HCM thực sự trở thành một đô thị đáng sống đúng nghĩa?

- Siêu đô thị không đơn giản chỉ là một “người khổng lồ” về thể chất mà còn là “người khổng lồ” khỏe khoắn, lành mạnh về tâm hồn, cảm xúc và trí tuệ. Thành phố Hồ Chí Minh sẽ không chỉ là một siêu đô thị về quy mô kinh tế, về không gian phát triển hay số lượng cư dân đô thị mà cần hội tụ đầy đủ và phát triển toàn diện về xã hội, văn hóa để trở thành thành phố đáng sống, thành phố của niềm tin và nghĩa tình.

Điều này đòi hỏi các chính sách xã hội và phúc lợi hài hòa, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau, giảm thiểu mức chênh lệch về điều kiện sống, xây dựng cộng đồng xã hội văn minh, môi trường thực sự xanh – sạch – đẹp và thân thiện.

Giáo dục cũng là một trụ cột quan trọng. Không chỉ là tri thức khoa học – kỹ thuật mà còn là kỹ năng sống, giá trị nhân văn và các chuẩn mực chân – thiện – mỹ. Đây phải là nền tảng để hình thành một xã hội học tập đúng nghĩa, giúp TP.HCM không chỉ lớn về quy mô mà còn có chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng, trở thành nơi mà người dân cảm thấy gắn bó và tự hào khi sống ở đây.

Sau sáp nhập TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM mới có diện tích hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người và trở thành siêu đô thị sở hữu một cấu trúc phát triển liên hoàn, gắn kết giữa tài chính – dịch vụ, công nghiệp – logistics và cảng biển nước sâu.

- Nhân dịp Tết Bính Ngọ, ông muốn gửi gắm điều gì tới cử tri TP.HCM trong năm đầu tiên thực hiện nghị quyết ĐH Đảng XIV này?

- Là đại biểu của đoàn TP.HCM, tôi luôn coi mình như một người dân thành phố. Tôi mong cử tri giữ vững niềm tin, tiếp tục đoàn kết, sẻ chia, đóng góp ý kiến và hiến kế.

Tôi tin rằng với tâm thế mới, niềm tin mới và sự đồng lòng của người dân, TP.HCM sẽ có thêm nhiều thành tựu trong năm 2026. Tôi xin gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc và lời cảm ơn chân thành tới cử tri thành phố.

- Xin cảm ơn ông!

Đình Dân

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/nhung-buoc-chuyen-de-tp-ho-chi-minh-thanh-sieu-do-thi-dang-song-post194828.html