Phát huy giá trị di tích trong công tác bầu cử
Hoàn Kiếm là phường trung tâm của thành phố Hà Nội. Trên địa bàn phường có 27 tổ bầu cử, trong đó 25 tổ bầu cử tại địa bàn dân cư và 2 tổ bầu cử thuộc đơn vị lực lượng vũ trang. Cùng với việc ấn định đơn vị bầu cử, phường đã chia khu vực bỏ phiếu, điểm niêm yết danh sách cử tri, danh sách người ứng cử. Các địa điểm này được bố trí tại nhà sinh hoạt cộng đồng, trường học, trụ sở cơ quan, đơn vị và các địa điểm công cộng, trong đó có nhiều địa điểm là di tích văn hóa, lịch sử. Qua đó bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất, an ninh trật tự và tạo thuận lợi tối đa cho cử tri tiếp cận thông tin và tham gia bỏ phiếu.
Danh sách cử tri và người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp được niêm yết tại đình Kim Ngân
Đình Kim Ngân (42 - 44 Hàng Bạc) là một trong những ngôi đình rộng và cổ kính bậc nhất phố cổ Hà Nội. Nơi đây từng là biểu tượng của phường nghề kim hoàn Thăng Long xưa - nơi các thợ bạc tài hoa đã góp phần làm nên danh tiếng tinh xảo của nghề kim hoàn đất kinh kỳ; nay trở thành nơi lưu giữ ký ức về các phường hội nghề nghiệp, về tinh thần gắn kết cộng đồng.
Trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, đình Kim Ngân là khu vực bỏ phiếu số 15 của phường Hoàn Kiếm. Những ngày đầu năm, trong không gian linh thiêng ấy, sau khi thắp nén hương cầu bình an, nhiều người dân dừng lại trước bảng niêm yết, tĩnh tâm đọc từng dòng tiểu sử ứng cử viên, đối chiếu lại tên mình trong danh sách cử tri.
Cách hồ Hoàn Kiếm không xa, tại đình Nam Hương (75 Hàng Trống), nơi thờ các vị thần của thành Thăng Long xưa và vua Lê Thái Tổ, bảng niêm yết danh sách cử tri được đặt ngay ngắn bên cửa đình. Từ lâu, người dân khu phố đã giữ thói quen đến đây dâng hương vào dịp lễ, Tết, ngày rằm, mồng một, nay bà con đến đình nán lại lâu hơn để tìm hiểu kỹ về từng người ứng cử cũng như rà soát danh sách cử tri.
Từng nhiều lần tham gia phục vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, ông Chử Bá Điệp, Tổ trưởng Tổ bầu cử số 1, phường Hoàn Kiếm, cho biết, năm nay, do việc sắp xếp lại đơn vị bầu cử, số lượng cử tri tại mỗi đơn vị bầu cử tăng lên đáng kể, đòi hỏi địa điểm niêm yết danh sách và bỏ phiếu phải đủ rộng rãi, thuận tiện. Việc lựa chọn các di tích - vốn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng - vì thế được cân nhắc kỹ lưỡng.
“Đây là nơi bà con thường xuyên lui tới, đặc biệt trong dịp đầu năm và các ngày sinh hoạt tín ngưỡng. Sau khi thực hiện nghi lễ tâm linh, người dân có thể chủ động kiểm tra thông tin cử tri. Chúng tôi bố trí cán bộ trực 3 ca mỗi ngày để tiếp nhận thông tin và giải đáp kịp thời mọi thắc mắc của cử tri”, ông Chử Bá Điệp cho biết.
Đáng chú ý, bên cạnh hình thức niêm yết danh sách truyền thống, các bảng thông tin còn tích hợp mã QR để người dân tra cứu chi tiết trên nền tảng số. Sự kết hợp giữa không gian di sản và công nghệ hiện đại cho thấy cách làm linh hoạt để đưa thông tin bầu cử đến gần hơn với cử tri.
Tiếp nối tinh thần dân chủ
Đã nhiều năm, Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia số 48 Hàng Ngang được chọn là khu vực bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp. Tại căn nhà này, từ ngày 25/8 - 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí trong Trung ương Đảng đã ở và làm việc, quyết định nhiều chủ trương trọng đại về đối nội, đối ngoại, về thể chế và thành phần Chính phủ lâm thời. Đặc biệt, tại đây, Người đã viết bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trong không gian lịch sử này, quyền bầu cử không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành sự tiếp nối của hành trình giành và giữ quyền làm chủ đất nước.
Bà Nguyễn Thu Hương (phường Hoàn Kiếm) tìm hiểu về người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp tại Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia số 48 Hàng Ngang
Tiếp nối thông lệ ấy, trong kỳ bầu cử này, ngôi nhà số 48 Hàng Ngang là điểm bỏ phiếu của các tổ dân phố Hàng Đào số 3, số 4, số 5 (khu vực bỏ phiếu số 22). Trước ngày bầu cử, bà Nguyễn Thu Hương, số 8 Hàng Ngang, phường Hoàn Kiếm, ra đây nghiên cứu danh sách cử tri và danh sách người ứng cử. Bà chia sẻ: “Cứ 5 năm 1 lần, chúng tôi đều vinh dự được tham gia bỏ phiếu ở số nhà 48 Hàng Ngang. Chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp sắp tới, cử tri chúng tôi cố gắng nghiên cứu để lựa chọn các đại biểu xứng đáng nhất đại diện cho Nhân dân”...
Đặt địa điểm bầu cử tại các di tích lịch sử, văn hóa không chỉ là một giải pháp tổ chức hợp lý với địa bàn "đất chật người đông" phường Hoàn Kiếm, mà còn là cách khơi dậy ý thức trách nhiệm công dân. Đây cũng là sự tiếp nối hành trình của quyền làm chủ đất nước được vun đắp qua bao thế hệ. Những mái đình, di tích từng chứng kiến thăng trầm lịch sử dân tộc, nay là nơi diễn ra hoạt động dân chủ của thời hiện đại. Trong không gian linh thiêng và mang đậm dấu tích lịch sử ấy, mỗi cử tri dường như càng ý thức hơn về trách nhiệm lựa chọn những người có đủ tài - đức đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình, đưa Thủ đô và đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh.
N. Phương - T. Minh - C. Vân