Sau một mùa đông dài ít sử dụng, khi những đợt nắng nóng đầu mùa xuất hiện, nhiều gia đình mới bắt đầu khởi động lại các thiết bị điện như điều hòa, quạt, tủ lạnh, máy bơm nước… Tuy nhiên, chính sự “im lìm” kéo dài cộng với nhu cầu sử dụng tăng cao đột ngột vào mùa hè lại khiến thiết bị dễ phát sinh hỏng hóc. Đây cũng là thời điểm dịch vụ sửa chữa sôi động, kéo theo không ít rủi ro khiến người tiêu dùng “mất tiền oan”.
Thiết bị điện sau thời gian dài không hoạt động thường gặp nhiều vấn đề tiềm ẩn. Bụi bẩn tích tụ trong dàn lạnh điều hòa, dầu bôi trơn trong quạt bị khô, gioăng cao su của tủ lạnh lão hóa, hay côn trùng làm tổ trong các bo mạch… Khi vận hành trở lại với tần suất cao, các lỗi này nhanh chóng bộc lộ qua những dấu hiệu như điều hòa kém mát, quạt quay yếu, tủ lạnh không đủ lạnh hay máy bơm hoạt động chập chờn là tình trạng khá phổ biến.
Trong bối cảnh nắng nóng gay gắt, nhu cầu sửa chữa tăng nhanh, nhiều người có tâm lý có thợ là sửa ngay, ít quan tâm đến uy tín dịch vụ. Lợi dụng điều này, một số cơ sở đã áp dụng chiêu trò “vẽ bệnh” để nâng giá sửa chữa. Những lỗi đơn giản như bẩn dàn lạnh, thiếu gas nhẹ hay khô dầu có thể bị “chẩn đoán” thành hỏng block, hỏng bo mạch... những lỗi có chi phí cao gấp nhiều lần. Không ít trường hợp người dùng phải chi hàng triệu đồng trong khi thực tế chỉ cần vài trăm nghìn đồng để khắc phục.
Người dân nên tìm hiểu kỹ và chọn cơ sở uy tín, trao đổi rõ trước khi sửa để tránh bị “vẽ bệnh”, phát sinh chi phí.
Anh Nguyễn Vinh, phường Tân Giang, người có kinh nghiệm sửa chữa điện lạnh cho biết: Nhiều thiết bị sau mùa đông chỉ hỏng nhẹ nhưng nếu không xử lý sớm sẽ dễ phát sinh lỗi nặng khi dùng nhiều vào mùa hè. Tuy nhiên, người dân không nên quá nóng vội vì một số thợ có thể lợi dụng tâm lý cần sửa gấp để báo lỗi nặng, nâng giá. Tốt nhất nên bình tĩnh kiểm tra và lựa chọn nơi uy tín.
Một rủi ro khác là việc thay thế linh kiện không đảm bảo chất lượng. Khi thiết bị buộc phải thay phụ tùng, nếu người dùng không kiểm tra kỹ, rất dễ bị lắp phải hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc. Những linh kiện này thường có tuổi thọ thấp, nhanh hỏng trở lại sau một thời gian ngắn, khiến người tiêu dùng tiếp tục phải sửa chữa, vừa tốn kém vừa bất tiện. Không chỉ vậy, khi thiết bị gặp lỗi phức tạp hoặc sau khi đã bị “can thiệp” bởi linh kiện kém chất lượng, thợ sửa chữa có thể đề nghị mang thiết bị về xưởng để kiểm tra và khắc phục. Quá trình này thường kéo dài nhiều ngày, thậm chí cả tuần, làm gián đoạn sinh hoạt của gia đình, nhất là trong thời điểm nắng nóng cao điểm. Việc chờ đợi không chỉ gây bất tiện mà còn tiềm ẩn rủi ro phát sinh thêm chi phí khi người dùng khó kiểm soát được quá trình sửa chữa.
Chị Mỹ Hoa, phường Thục Phán một người dân từng gặp phải tình huống bị “lừa” khi sửa thiết bị, chia sẻ: Tôi từng vội vàng gọi thợ qua mạng vì điều hòa không mát, họ báo hỏng nặng và thay nhiều linh kiện với chi phí cao. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn máy lại hỏng. Sau đó tôi phải gọi thợ khác kiểm tra thì mới biết lỗi ban đầu chỉ là bị quá bẩn. Từ đó, tôi rút kinh nghiệm là phải tìm chỗ uy tín và hỏi kỹ trước khi sửa, không nên vội vàng.
Để tránh “tiền mất, tật mang”, người dân nên chủ động kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị trước mùa hè. Việc vệ sinh, tra dầu, kiểm tra dây điện, đường ống… giúp thiết bị hoạt động ổn định và hiện sớm những hỏng hóc nhỏ, tránh phát sinh sự cố lớn. Khi cần sửa chữa, nên lựa chọn các cơ sở uy tín, có địa chỉ rõ ràng và được đánh giá tốt từ người dùng. Không nên gọi thợ qua các quảng cáo dán trên cột điện hoặc những lời chào mời thiếu thông tin trên mạng. Việc tham khảo ý kiến từ người quen hoặc cộng đồng tiêu dùng sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro.
Một nguyên tắc quan trọng là phải yêu cầu báo giá trước khi sửa và làm rõ từng hạng mục khi chưa hiểu rõ vấn đề. Trong trường hợp phải thay linh kiện, hãy yêu cầu được xem phụ tùng mới và giữ lại linh kiện cũ để đối chiếu. Ngoài ra, việc theo dõi trực tiếp quá trình sửa chữa cũng là cách giúp tăng tính minh bạch. Dù không có chuyên môn, người dùng vẫn có thể quan sát các thao tác cơ bản, ghi nhận tình trạng thiết bị trước và sau khi sửa để hạn chế nguy cơ bị “qua mặt”.
Đối với các thiết bị có giá trị cao như điều hòa đời mới hoặc tủ lạnh inverter, nên ưu tiên sử dụng dịch vụ bảo hành chính hãng hoặc trung tâm sửa chữa được ủy quyền. Dù chi phí có thể nhỉnh hơn, nhưng đổi lại là chất lượng đảm bảo và chế độ hậu mãi rõ ràng.
Có thể thấy, sau mùa đông dài, khi nhu cầu sử dụng tăng cao trong mùa hè, thiết bị điện rất dễ phát sinh sự cố. Tuy nhiên, chỉ cần một chút chủ động trong bảo dưỡng và sự tỉnh táo khi lựa chọn dịch vụ, người tiêu dùng hoàn toàn có thể tránh được những khoản chi không đáng có. Sửa đúng bệnh, dùng đúng cách - đó chính là chìa khóa để mỗi gia đình vừa tiết kiệm chi phí, vừa đảm bảo thiết bị vận hành bền bỉ suốt mùa nắng nóng.
Thúy Mai