Có những vụ rất thương tâm. Như vụ cháu bé bị bỏ rơi trong rẫy cao su, còn nguyên dây rốn ở xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai. Cháu mới được sinh ra, và bị mẹ bỏ xuống hố, lấp đất, trên người không tã lót gì. May có con... chó, ngửi thấy mùi lạ, nên sủa và cào đất rồi thì anh Rơ Lan Bik là công nhân cao su tới gạt đất ra, mặt cháu đã bị nhiều vết xước, khả năng là do chân chó cào phải. Chân cũng đã bị côn trùng đốt.
Cháu đã được đưa về bệnh viện nhi Gia Lai chăm sóc và đã khỏe mạnh, hiện đã có gia đình nhận nuôi cháu. Và ngay chuyện nhận nuôi cháu này hiện vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.
Chỉ ở tỉnh Gia Lai, việc trẻ bị bỏ rơi liên tục diễn ra. Tháng 4/2025 cũng có "Một bé gái bị bỏ rơi tại Bệnh viện Nhi Gia Lai", mẹ cháu để cháu ở đấy với tờ giấy có mấy dòng chữ: "Cháu nhờ bác sĩ tìm cho người nuôi bé, cháu khổ quá nên đành làm vậy, cháu cảm ơn, cháu ngoan lắm".
Ảnh minh họa.
Cũng tháng ấy năm ấy thì "Một bé gái nặng 4kg còn dính dây rốn và nhau thai được quấn trong chiếc khăn bị bỏ rơi bên đường ở TP. Pleiku (tỉnh Gia Lai)".
Rồi tháng 6/2025 thì "UBND xã Ia Kênh thông báo tìm người thân của trẻ sơ sinh bị bỏ rơi", theo đó, Công an xã Ia Kênh thông báo, vào ngày 22/6, người dân phát hiện một bé gái sơ sinh (khoảng 1 ngày tuổi) được quấn khăn, bọc trong túi nilon, còn nguyên dây rốn, không kèm theo giấy tờ hay vật dụng nhận dạng nào. Cháu bé nặng khoảng 3,7kg, sức khỏe ổn định, khỏe mạnh.
Và mới nhất, ngày 7/1/2026, lại một cháu bé sơ sinh bị bỏ tại cầu treo đường Phan Đình Phùng, phường Diên Hồng, Pleiku (cũ). Cháu bị để trong một túi nilon màu đen và bỏ ở đấy. Trời ạ, cái túi nilon màu đen bằng nhựa tái chế, mỏng manh và ô nhiễm. Mà hôm ấy, Pleiku khá lạnh, lúc 4h thì nhiệt độ khoảng 13-14 độ. Cháu là bé gái, còn nguyên dây rốn và cuống nhau, nặng 1,8kg, khả năng là sinh non. Cháu được khoa sơ sinh, bệnh viện Nhi tỉnh Gia Lai đón nhận, chăm sóc tích cực, hiện sức khỏe của cháu đã ổn định...
Và đấy là chỉ ở riêng tỉnh Gia Lai cũ, tôi thống kê sơ bộ những vụ tôi biết, còn những vụ chưa hoặc không biết nữa?
Và rộng ra, cả nước thì như thế nào?
Có những vụ mẹ bé bị điều tra vì bỏ con và làm bé tử vong.
Nó chứng tỏ kỹ năng sống của một bộ phận phụ nữ, nhất là thiếu nữ trẻ, rất kém. Từ chuyện để bị mang thai khi quan hệ tình dục sớm hoặc ngoài ý muốn, tới việc đẻ rồi bỏ con, có nhiều kiểu bỏ con rất kỳ quặc và tàn nhẫn.
Năm 2020 có một vụ án rất thương tâm đã xảy ra. Người ta phát hiện một bé sơ sinh bị bỏ rơi tại hố ga phía sau đền Mẫu (xã Thanh Mỹ, TX.Sơn Tây) trong tình trạng không có quần áo, cơ thể bị dòi bọ bám.
"Cháu bé đã được đưa vào Bệnh viện đa khoa Sơn Tây rồi chuyển xuống Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn cấp cứu và được đặt tên là Nguyễn Văn An. Thời điểm nhập viện, bé An bị nhiễm trùng nặng, rối loạn đông máu, nguy hiểm đến tính mạng. Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an TX.Sơn Tây phối hợp Viện KSND thị xã và các đơn vị chức năng đã khám nghiệm hiện trường, điều tra, xác minh, làm rõ vụ việc. Đến chiều 9/6, Công an TX.Sơn Tây xác định người bỏ rơi cháu bé là Phạm Thị Thành, mẹ ruột của bé.
Thành khai nhận ngày 6/6 đã đón xe buýt lên TX.Sơn Tây chơi, đến khoảng 23 giờ cùng ngày thì trở dạ. Sau đó, Thành đã đi đến ruộng rau cạnh đền Mẫu trong thôn Thanh Tiến (xã Thanh Mỹ) tự sinh con, sau đó trèo vào phía sau đền Mẫu vứt bỏ con và xóa dấu vết, rồi đi về trung tâm TP.Hà Nội". Tôi trích thông tin từ một bài báo khi ấy. Do nhiễm trùng máu quá nặng, bé đã tử vong sau đó hai mươi ngày.
Còn rất nhiều nữa, bỏ trước cổng chùa, cổng bệnh viện còn may mắn, nhiều cháu bị bỏ bên lề đường, trong thùng rác,... mới đáng thương...
Nhà tôi gần cái quảng trường, hàng ngày đi bộ, vẫn gặp các cháu mặc nguyên đồng phục cấp 2, khoác vai, ôm, hôn nhau trên ghế đá. Tôi cũng không phải loại người khắt khe về việc yêu của giới trẻ hiện nay. Nhưng cấp 2 mà đã yêu như thế thì quả là, khó kiểm soát được tình hình "hậu" yêu. Một số giáo viên cấp hai ở Pleiku khi nghe tôi hỏi, họ đều xác nhận có tình trạng yêu sớm ở hệ cấp này. Nhưng biết để mà biết, bởi hình như họ cũng chẳng có quyền lẫn trách nhiệm can thiệp.
Nó có một thực tế là, chúng ta giáo dục giới tính cho các cháu chưa tới nơi tới chốn, mặt nữa thì lại hay cho đấy là chuyện "tế nhị", sợ rằng nếu dạy sớm thì lại như "vẽ đường cho hươu chạy", trong khi thực ra thì, khi cần chạy thì con hươu chả cần đường, bởi chạy là bản năng của nó, khi chạy thì tất cả sẽ là đường của nó. Cũng như chuyện yêu, dậy thì sớm hiện nay cũng không phải là chuyện lạ, chuyện bất ngờ, chỉ có cách chúng ta đón chuyện ấy như thế nào thôi?
Và chúng ta còn khắt khe với những trường hợp sinh con ngoài ý muốn. Vì thế mà có tình trạng vất bỏ các bé, nhiều trường hợp làm các bé tử vong, hoặc mò mẫm tự sinh để bé tử vong rồi tìm cách... phi tang.
Hiện nay, Bộ luật Hình sự đã có quy định về tội "Giết hoặc vứt bỏ con mới đẻ" theo Điều 124 BLHS 2015. Theo đó, người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà giết con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Còn người mẹ nào do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt mà vứt bỏ con do mình đẻ ra trong 07 ngày tuổi dẫn đến hậu quả đứa trẻ chết, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Cũng một kiếp người, những đứa bé bị bỏ rơi ấy, nếu sống, sau này trưởng thành, chúng sẽ nghĩ gì về bố mẹ chúng. À đấy, nãy giờ tôi toàn nói về mẹ các bé, những ông bố trẻ, các ông không vô can nhé.
Mà hình như đúng thế, pháp luật cũng như dư luận xã hội ít nhắc đến các ông bố, xong việc là... chạy.
* Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả
Văn Công Hùng