Những không gian 'trẻ hóa' đời sống người cao tuổi ở TP.HCM

3 giờ trướcBài gốc

TP.HCM hiện là địa phương có chỉ số già hóa dân số dẫn đầu cả nước, thành phố có hơn 1,3 triệu người trên 60 tuổi, chiếm 12,05% dân số. Dự báo đến năm 2030, tỉ lệ dân số từ 60 tuổi trở lên sẽ đạt 20%. Trước bối cảnh đó, một số những "sân chơi" mới được mở ra giúp giải tỏa áp lực tinh thần và mang lại trải nghiệm sống trọn vẹn hơn cho thế hệ "đầu bạc".

Ngày hội “Cây xanh và lá cũng xanh”

Được đồng tổ chức bởi Cuội Theater, trung tâm ICS và có sự đồng hành của Goethe-Institut TP.HCM, ngày hội quy tụ nhiều đơn vị với đa dạng hoạt động kết nối thực tế, hướng tới đối tượng người cao tuổi. Chia sẻ về lý do khởi động dự án, chị Hạnh Nguyễn, quản lý dự án tại Cuội Theater cho biết: "Hiện các hoạt động văn hóa, nghệ thuật dành cho người cao tuổi hầu như là không có. Ban tổ chức mong muốn ngày hội mang đến không gian gắn kết người cao tuổi với cộng đồng, các thế hệ qua các hoạt động chăm sóc tâm - thân - trí."

Cụ bà vui cười cùng cháu gái trong hoạt động workshop tại sự kiện (Ảnh: Cuội Theater)

Chuỗi hoạt động được thiết kế hướng đến việc mang các thành viên gia đình, đặc biệt là ông bà và cha mẹ, tiếp cận kiến thức thời đại mới như nghệ thuật, đa dạng giới, sức khỏe tinh thần, công nghệ và mạng xã hội, để các thế hệ gặp gỡ, giao lưu và kết nối qua những trải nghiệm.

Đại địen Viet Mental Health, một tổ chức chuyên về tham vấn tâm lý và giáo dục kỹ năng sống, chị Ái Xuân cho biết thêm: "Chúng tôi mang đến góc tham vấn, mong muốn lan tỏa thông điệp rằng tất cả mọi người, dù là người nhỏ hay người lớn, đều cần chăm sóc sức khỏe tinh thần mỗi ngày. Và có thể góp phần nhận diện các vấn đề tâm lý để hỗ trợ các ông bà"

Một điểm nhấn khác của ngày hội là không gian tái hiện nét văn hóa truyền thống: đọc truyện cổ tích, do nhóm dự án Việt cổ truyện mang tới. Bằng cách số hóa và đương đại hóa kho tàng truyện cổ các dân tộc, nhóm hướng đến việc duy trì sợi dây kết nối văn hóa thiêng liêng giữa các thế hệ ngay trong đời sống thường nhật. Ban tổ chức kỳ vọng mô hình này sẽ được duy trì thường kỳ theo bốn mùa Xuân - Hạ - Thu - Đông để tạo thêm điểm giải trí cho giới “đầu bạc”.

Khu vực đọc truyện cổ tích của dự án Việt cổ truyện (Ảnh: Cuội Theater)

Mô hình chăm sóc tinh thần bán trú

Tại các đô thị lớn như TP.HCM, mô hình viện dưỡng lão nội trú vốn không còn xa lạ, nhưng thường vấp phải rào cản tâm lý ngại xa con cháu của người già, hoặc áp lực kinh tế dài hạn đối với các gia đình. Trước thực tế đó, xu hướng chăm sóc và sinh hoạt bán trú như các đô thị phát triển lớn bắt đầu xuất hiện. Mô hình này cho phép người cao tuổi có một không gian giao lưu chuyên sâu vào ban ngày nhưng vẫn được sum vầy cùng gia đình khi phố xá lên đèn.

Bên cạnh hệ thống các câu lạc bộ bán trú thuộc Viện dưỡng lão Bình Mỹ hay Trung tâm chăm sóc người cao tuổi Tuyết Thái, GenKi House (Quận 7) nổi lên như một điểm sáng tiêu biểu cho hình thức bán trú chuyên biệt theo tiêu chuẩn Nhật Bản.

Nhiều workshop diễn ra hàng tuần, mang trải nghiệm mới cho ông bà (Ảnh: Genki House)

Mở cửa đều đặn từ thứ Hai đến thứ Sáu, nơi đây trở thành ngôi nhà thứ hai giúp giải tỏa nỗi cô đơn tuổi xế chiều. Các cụ được hòa vào tập thể thông qua các lớp yoga, dưỡng sinh nhẹ nhàng, kết hợp cùng các liệu pháp y học cổ truyền như ngâm chân thảo dược, massage thủy lực giúp phục hồi chức năng xương khớp. Đặc biệt, để làm chậm quá trình suy giảm nhận thức và căn bệnh Alzheimer thường gặp, trung tâm còn thiết kế riêng các lớp sáng tạo nghệ thuật như làm tranh giấy thủ công, tô màu khơi gợi ký ức và các trò chơi kích thích tư duy.

Lách cách bàn cờ tướng và những sân chơi truyền thống bền bỉ

Bên cạnh những mô hình hiện đại, các sân chơi tự phát mang tính truyền thống vẫn giữ một vị trí thay thế trong đời sống tinh thần của giới già thành phố.

Tại các "thánh địa" quen thuộc như công viên Tao Đàn hay công viên Lê Thị Riêng hay quanh các điểm giao lưu bình dân dọc khu cư xá Lữ Gia, chung cư Miếu Nổi, chợ An Đông cho đến các không gian chuyên sâu như Kỳ đài Bằng Hữu, hội quán cờ, cứ mỗi buổi sáng sớm hay chiều tà, âm thanh “lách cách” của những quân cờ va vào bàn gỗ lại vang lên đều đặn.

Các quán cà phê kiêm hội cờ tướng vẫn thu hút sự giao lưu giữa các thế hệ

Không bàn ghế sang trọng, chỉ cần một chiếc ghế đá, một bàn cờ tướng bằng nhựa hay gỗ, thêm ấm trà đặc, già trẻ có thể ngồi hàng giờ liền bên nhau. Số lượng, kể ra, có thưa thớt hơn trước. Nhưng các không gian này vẫn còn chỗ đứng khi những trận cờ thế, cờ chớp vừa giúp rèn luyện trí tuệ, chống lại căn bệnh đãng trí ở tuổi già, cùng với các giải đấu bán chuyên tạo cầu nối tăng tính liên kết xã hội.

Song song, nhịp sống đô thị của người cao tuổi còn được khuấy động bởi các hoạt động văn nghệ, thể thao đại chúng. Các câu lạc bộ đờn ca tài tử, CLB thơ ca tại hệ thống Trung tâm Văn hóa - Thể thao các phường vẫn là điểm hẹn lý tưởng cho những tâm hồn đam mê nghệ thuật cổ truyền.

Ở các khoảng sân rộng của công viên Hoàng Văn Thụ hay các khu chung cư lớn, phong trào nhảy Salsa, Chachacha, dân vũ và yoga dưỡng sinh dành riêng cho người lớn tuổi xuất hiện ngày càng nhiều. Những sân chơi này không chỉ giúp thế hệ đi trước rèn luyện sự dẻo dai về thể chất, mà còn mở ra một không gian chia sẻ, giúp họ tìm thấy niềm vui sống mỗi ngày và "trẻ hóa" tâm hồn trong những năm tháng thanh nhàn.

Uyên Bùi

Nguồn Du lịch TP.HCM : https://tcdulichtphcm.vn/chuyen-hay/nhungkhong-giantrehoadoisongnguoicaotuoi-o-tphcm-c17a114169.html