Những kỷ lục ấn tượng Artemis II đạt được trong hành trình trở lại Mặt Trăng

4 giờ trướcBài gốc

Đồ họa thể hiện thời gian, tốc độ và độ cao của các sự kiện quan trọng từ khi phóng tên lửa SLS (Hệ thống phóng không gian) và tàu vũ trụ Orion, quá trình bay lên không gian, cho đến khi Orion thực hiện động tác nâng điểm cận nhật trong chuyến bay thử nghiệm Artemis II.

Trong khoảng thời gian mất tín hiệu dự kiến 40 phút khi tàu Orion bay phía sau Mặt Trăng, tàu vũ trụ và phi hành đoàn đã tiếp cận Trái Đất gần nhất lúc 7g00 tối, bay ở độ cao khoảng 4.067 dặm so với bề mặt. Hai phút sau, phi hành đoàn đạt khoảng cách tối đa của nhiệm vụ so với Trái Đất ở mức 252.756 dặm, lập kỷ lục mới cho chuyến bay vào vũ trụ có người lái.

Khi bay qua phía xa của Mặt Trăng, phi hành đoàn đã chụp ảnh và mô tả các đặc điểm địa hình bao gồm các miệng hố va chạm, dòng dung nham cổ đại, và các vết nứt và gờ trên bề mặt được hình thành khi Mặt Trăng dần dần tiến hóa theo thời gian.

Họ cũng ghi nhận sự khác biệt về màu sắc, độ sáng và kết cấu, cung cấp manh mối giúp các nhà khoa học hiểu được thành phần và lịch sử của bề mặt Mặt Trăng. Phi hành đoàn đã chứng kiến hiện tượng "Trái Đất lặn" - khoảnh khắc Trái Đất khuất dưới đường chân trời của Mặt Trăng - khi tàu Orion di chuyển phía sau Mặt Trăng và hiện tượng "Trái Đất mọc" khi tàu vũ trụ nổi lên từ rìa đối diện của Mặt Trăng.

Ngay sau hai giờ chiều giờ, phi hành đoàn đã mô tả hai miệng hố nhỏ, chưa được đặt tên trên bề mặt Mặt Trăng đầy những vết lõm. Họ gọi điện về Trái Đất và đề xuất những cái tên tạm thời cho hai miệng hố này, Sau khi sứ mệnh này hoàn thành, các đề xuất tên miệng hố sẽ được chính thức đệ trình lên Liên minh Thiên văn Quốc tế, một tổ chức quản lý việc đặt tên cho các thiên thể và các đặc điểm bề mặt của chúng.

Khi thời gian quan sát Mặt Trăng kết thúc, phi hành đoàn chứng kiến một hiện tượng nhật thực kéo dài gần một giờ khi tàu vũ trụ, Mặt Trăng và Mặt Trời thẳng hàng. Với tầm nhìn về một Mặt Trăng gần như tối đen, phi hành đoàn đã phân tích vành nhật hoa - bầu khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời - khi nó xuất hiện xung quanh rìa Mặt Trăng.

Trong suốt nhật thực, phi hành đoàn cũng chứng kiến một số hiện tượng hiếm gặp chỉ có thể nhìn thấy trên phần không được chiếu sáng của Mặt Trăng. Họ đã báo cáo sáu tia sáng lóe lên do các thiên thạch va chạm vào bề mặt Mặt Trăng khi di chuyển với tốc độ hàng nghìn dặm một giờ.

Hành trình này chỉ còn giai đoạn hồi hộp nhất là thời điểm tái nhập khí quyển trở về mặt đất vào ngày cuối cùng của sứ mệnh, dự tính là ngày 10.4.2026.

Tính đến hết ngày 6.4, sau khi hoàn thành cú bay ngang qua mặt khuất của Mặt Trăng (Lunar Flyby) và bắt đầu hành trình trở về, sứ mệnh Artemis II đã thiết lập và phá vỡ hàng loạt kỷ lục vô tiền khoáng hậu trong lịch sử thám hiểm vũ trụ của nhân loại.

Mặt Trăng chụp qua cửa sổ tàu vũ trụ Orion vào ngày bay thứ năm. Tàu Orion đi vào vùng ảnh hưởng của Mặt Trăng lúc 12:37giờ miền đông Hoa Kỳ ngày 6.4. Đó là thời điểm lực hấp dẫn của Mặt Trăng tác động lên tàu vũ trụ mạnh hơn lực hấp dẫn của Trái Đất. Lần tiếp cận gần nhất của Artemis II với Mặt Trăng sẽ diễn ra vào ngày bay thứ 6, khi họ bay vòng qua phía xa của Mặt Trăng trước khi bắt đầu hành trình trở về Trái Đất.

Cùng điểm qua một số kỷ lục ấn tượng mang cả dấu ấn về ý chí của con người và khoa học kỹ thuật, được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) đầu tư thực hiện trong sứ mệnh Artemis II từ ngày 1-10.4.2026.

1. Kỷ lục về khoảng cách vào vũ trụ sâu nhất của con người (Deep Space): Đây là kỷ lục quan trọng nhất. Vào lúc 19g5 ngày 4.4.2026 (giờ miền đông Hoa Kỳ), tàu Orion đã đạt khoảng cách tối đa so với Trái Đất là 252.757 dặm (khoảng 406.772 km).

Con số này chính thức phá vỡ kỷ lục cũ của sứ mệnh Apollo 13 thiết lập vào năm 1970 (248.655 dặm).

4 phi hành gia trên tàu Orion (các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch, cùng phi hành gia Cơ quan Vũ trụ Canada Jeremy Hansen) hiện là những người đi xa nhất vào vũ trụ trong lịch sử nhân loại tính đến thời điểm hiện tại.

Sau khi tàu Orion đạt mốc 248.655 dặm, phá kỷ lục khoảng cách xa nhất, Phi hành gia Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada gửi thông điệp về Trái Đất thông qua hệ thống Hỗ trợ liên lạc Quang học (Laser), được NASA công bố trong thông cáo báo chí chính thức vào tối ngày 4.4.2026. “Từ khoang lái của tàu Integrity, khi chúng ta vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái đất, chúng ta làm điều đó để tôn vinh những nỗ lực và kỳ tích phi thường của những người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian. Chúng ta sẽ tiếp tục hành trình xa hơn nữa vào không gian trước khi Mẹ Trái Đất kéo chúng ta trở lại với tất cả những gì chúng ta trân quý. Nhưng quan trọng hơn cả, chúng ta chọn thời điểm này để thách thức thế hệ này và thế hệ tiếp theo đảm bảo rằng kỷ lục này sẽ không tồn tại lâu.”

"Bốn con người ở đây cùng với những hy vọng, ước mơ, rủi ro và cả những điều chưa biết. Thật nghẹt thở khi biết mình đang đối mặt với điều gì, nhưng cũng thật phấn khích khi thấy chúng ta có thể làm được gì khi cùng chung mục đích," phi công Victor Glover trước đó nói về cảm giác khi rời xa Trái Đất, khi được phỏng vấn trực tiếp từ khoang tàu (In-flight interview) với đài ABC News và CBC diễn ra vào ngày bay thứ 4 (4.4.2026).

Tiến sĩ Lori Glaze, quyền Phó Giám đốc phụ trách Ban Phát triển Hệ thống Thám hiểm tại Trụ sở NASA ở Washington, chia sẻ. “Tại NASA, chúng tôi dám vươn cao hơn, khám phá xa hơn và đạt được những điều không thể. Điều đó được các phi hành gia Artemis II - Reid, Victor, Christina và Jeremy thể hiện hoàn hảo. Họ đang vạch ra những chân trời mới cho toàn nhân loại. Sự cống hiến của họ không chỉ đơn thuần là phá kỷ lục – mà còn tiếp thêm hy vọng cho một tương lai tươi sáng. Nhiệm vụ của họ mang theo lời hứa của chúng ta về việc trở lại bề mặt Mặt Trăng, lần này là để ở lại và thiết lập Căn cứ Mặt Trăng.”

Đây là mặt gần của Mặt Trăng - bán cầu mà chúng ta nhìn thấy từ Trái Đất - có thể nhìn thấy ở nửa trên của đĩa Mặt Trăng, và các đốm đen. Đây là những dòng dung nham cổ đại từ thời kỳ đầu lịch sử của Mặt Trăng khi nó còn hoạt động núi lửa. Miệng núi lửa lớn xuất hiện bên dưới các dòng dung nham, tối ở trung tâm, là lưu vực Orientale, một miệng núi lửa rộng gần 600 dặm (khoảng 180 km) trải dài giữa mặt gần và mặt xa của Mặt Trăng và có thể nhìn thấy một phần từ Trái Đất ở rìa Mặt Trăng. Có thể nhìn thấy toàn bộ miệng núi lửa trong hình ảnh này. Mọi thứ bên dưới miệng núi lửa là mặt xa, bán cầu mà chúng ta không thể nhìn thấy từ Trái Đất vì Mặt Trăng quay quanh trục của nó với tốc độ tương đương với tốc độ quay quanh Trái Đất.

2. Những "Lần đầu tiên" mang tính lịch sử của phi hành đoàn: Sứ mệnh Artemis II đã phá vỡ những rào cản về đa dạng hóa trong thám hiểm không gian sâu.

Christina Koch trở thành người phụ nữ đầu tiên bay ra khỏi quỹ đạo Trái Đất thấp và tiếp cận vùng lân cận của Mặt Trăng.

Phi công Victor Glover là người da màu đầu tiên thực hiện chuyến du hành tới không gian sâu và điều khiển tàu vũ trụ quanh Mặt Trăng.

Người không phải quốc tịch Mỹ đầu tiên là Jeremy Hansen (Canada), phi hành gia quốc tế đầu tiên rời khỏi quỹ đạo Trái Đất để tham gia một sứ mệnh thám hiểm Mặt Trăng của NASA.

Từ trái sang phải, Christina Hammock Koch nữ phi hành gia đầu tiên bay vào không gian sâu, và phi công da màu Victor Glover đang kiểm tra khoang chứa phi hành đoàn Orion trong một lần chuẩn bị trước sứ mệnh, tại Tòa nhà Vận hành và Kiểm tra Neil A. Armstrong tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida.

3. Kỷ lục về công nghệ truyền tải dữ liệu: Hệ thống liên lạc Laser (Optical Communications): Lần đầu tiên một sứ mệnh có người lái truyền tải thành công hơn 100 GB dữ liệu (hình ảnh 4K, video độ nét cao) từ khoảng cách Mặt Trăng về Trái Đất bằng tia laser hồng ngoại. Công nghệ này cho phép băng thông rộng hơn gấp nhiều lần so với hệ thống sóng vô tuyến truyền thống vốn đã dùng từ thời Apollo.

Toàn bộ chuyến hành trình dường như được tường thuật trực tiếp trên những kênh chính thức của NASA và được rất nhiều kênh truyền thông và mạng xã hội tiếp sóng trực tiếp.

Các kỹ thuật viên đang lắp ráp Hệ thống Truyền thông Quang học cho sứ mệnh Artemis II tại Tòa nhà Vận hành và Kiểm tra Neil Armstrong tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida. Truyền thông quang học là công nghệ truyền thông vũ trụ mới nhất có khả năng cung cấp tốc độ dữ liệu cao hơn gấp trăm lần so với các hệ thống hiện tại. Điều này sẽ cho phép các phi hành gia gửi và nhận video độ phân giải cực cao từ bề mặt Mặt Trăng hoặc các hành tinh khác như Sao Hỏa. Artemis II sẽ là sứ mệnh Artemis đầu tiên có phi hành đoàn bay trên tàu Orion.

4. Kỷ lục về độ chính xác của quỹ đạo: Hủy bỏ các đợt hiệu chỉnh (OTC): Một kỷ lục về hiệu suất kỹ thuật khi các nhà điều hành bay đã hủy bỏ liên tiếp các đợt đốt nhiên liệu hiệu chỉnh quỹ đạo (OTC-1, OTC-3, OTC-4) vì cú đẩy TLI từ tầng lõi tên lửa SLS rất hoàn hảo.

Sai số tối thiểu: Tàu Orion đã duy trì lộ trình với sai số cực thấp, chứng minh độ tin cậy cao của hệ thống dẫn đường và điều khiển mới.

5. Kỷ lục về hình ảnh và quan sát khoa học:

Quan sát mặt khuất bằng mắt thường: Phi hành đoàn đã nhìn thấy khoảng 20% mặt khuất của Mặt Trăng vốn không bao giờ nhìn thấy được từ Trái Đất dưới sự chiếu sáng của Mặt Trời.

Nhật thực từ không gian sâu: Lần đầu tiên các phi hành gia quan sát hiện tượng nhật thực (Mặt Trời khuất sau Mặt Trăng) từ vị trí phía sau Mặt Trăng, cho phép phân tích vành nhật hoa Mặt Trời một cách trực tiếp mà không bị nhiễu bởi khí quyển Trái Đất.

Một phần nhỏ của Trái Đất được chiếu sáng trên nền đen của vũ trụ, do một thành viên phi hành đoàn Artemis II qua cửa sổ tàu vũ trụ Orion hôm 4.4.2026.

6. Hệ thống camera khổng lồ: 31 camera là số camera lớn nhất từng được trang bị trên một tàu vũ trụ chở người, đảm bảo ghi hình 360 độ mọi khoảnh khắc từ lúc phóng đến lúc quay về.

Thêm vào đó, khi tàu Orion đang trên đường trở về, với vận tốc đang tăng dần do lực hút từ Trái Đất, kỷ lục cuối cùng mà nó sẽ thiết lập là tốc độ tái nhập khí quyển nhanh nhất (khoảng 40.000 km/h) và chịu mức nhiệt cao nhất cho một tàu chở người, gần 2.800°C vào ngày 10.4 tới đây. Tuy nhiên, chuyên gia Casey Dreier thuộc The Planetary Society nhấn mạnh rằng dù việc bay quanh Mặt Trăng rất ấn tượng, nhưng giai đoạn tái nhập khí quyển vào ngày 10.4 tới mới là lúc "đau tim" nhất. Các kỹ sư đang theo dõi sát sao hiệu suất của lá chắn nhiệt trên tàu Orion để đảm bảo an toàn tuyệt đối khi tàu lao vào bầu khí quyển với tốc độ cực đại.

Các thành viên của nhóm Hạ cánh và Thu hồi Artemis của NASA và Bộ Quốc chiến của Mỹ thực hiện một cuộc diễn tập mô phỏng cuối cùng về việc hạ cánh xuống biển của tàu Artemis II, trên Thái Bình Dương ngoài khơi bờ biển California. Các nhóm sẽ phối hợp với nhau để đón phi hành đoàn Artemis II và tàu vũ trụ Orion sau khi họ trở về Trái đất. Trong quá trình huấn luyện, các nhóm sử dụng Mô hình Thử nghiệm Mô-đun Phi hành đoàn (Crew Module Test Article), một mô hình kích thước thật của tàu vũ trụ Orion, để mô phỏng các điều kiện mà họ có thể gặp phải trong quá trình hạ cánh xuống biển của sứ mệnh Artemis II.

Lan Chi (lược dịch từ NASA)

Nguồn Người Đô Thị : https://nguoidothi.net.vn/nhung-ky-luc-an-tuong-artemis-ii-dat-duoc-trong-hanh-trinh-tro-lai-mat-trang-52292.html