Những lưu ý giúp bảo quản thực phẩm đúng cách trong mùa nóng

một giờ trướcBài gốc

Thời tiết nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu tích trữ thực phẩm của nhiều gia đình tăng cao, kéo theo nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu bảo quản không đúng cách. Trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời liên tục duy trì ở mức cao, những thói quen tưởng chừng vô hại như để thức ăn quá lâu ở nhiệt độ phòng, nhồi nhét thực phẩm trong tủ lạnh hay rã đông sai cách đều có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi nhanh chóng, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Vi khuẩn có thể phát triển chỉ sau vài giờ

Trao đổi về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, trong điều kiện nhiệt độ môi trường vượt ngưỡng 30 - 32 độ C, thực phẩm có thể bị biến chất nhanh hơn rất nhiều so với điều kiện thông thường. Đặc biệt, các loại thực phẩm giàu đạm như thịt, cá, trứng, sữa hay các món ăn đã nấu chín là nhóm dễ hư hỏng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu không được bảo quản đúng cách.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Ảnh: NVCC

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, thực phẩm không nên để ngoài môi trường quá 2 giờ, còn trong điều kiện nắng nóng gay gắt, thời gian này nên rút ngắn xuống khoảng 1 giờ sau khi chế biến để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

"Điều đáng lo ngại là quá trình này thường không đi kèm dấu hiệu rõ ràng ngay lập tức. Thực phẩm có thể vẫn giữ được màu sắc, mùi vị ban đầu nhưng bên trong đã tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn. Vì vậy, nguyên tắc “2 giờ” là cực kỳ quan trọng", PGS.TS Nguyễn Thị Lâm nhấn mạnh.

Không chỉ thực phẩm tươi sống, các món ăn đã nấu chín cũng là nhóm dễ hư hỏng trong mùa nóng. Nhiều gia đình có thói quen nấu nhiều thức ăn cho cả ngày hoặc để qua đêm nhưng lại bảo quản chưa đúng quy trình, khiến nguy cơ mất an toàn thực phẩm tăng cao. Đặc biệt, các món ăn chế biến sẵn, thức ăn đường phố hay thực phẩm hâm nóng nhiều lần cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc nếu quy trình bảo quản không đảm bảo.

Một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng chỉ cần cho thực phẩm vào tủ lạnh là đã đảm bảo an toàn tuyệt đối. Nhưng trên thực tế, tủ lạnh chỉ có tác dụng làm chậm quá trình phát triển của vi khuẩn chứ không thể tiêu diệt hoàn toàn. Người dân cần hiểu rằng, việc kiểm soát nhiệt độ là yếu tố then chốt. Ngăn mát nên duy trì ở mức ≤ 4°C và ngăn đông ở ≤ -18°C.

Ngoài nhiệt độ, việc sắp xếp thực phẩm trong tủ lạnh cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả bảo quản. Một lỗi rất phổ biến là để thực phẩm sống và chín lẫn lộn, dẫn đến nhiễm chéo vi khuẩn. Nước từ thịt, cá sống có thể rò rỉ sang thực phẩm đã nấu chín, làm tăng nguy cơ ngộ độc.

Thay đổi thói quen nhỏ để bảo vệ sức khỏe gia đình

Nhiều người vẫn giữ thói quen cho thức ăn còn nóng vào tủ lạnh ngay sau khi nấu. Trên thực tế, thực phẩm cần được để nguội khoảng 30 - 60 phút trước khi bảo quản. Việc đưa đồ ăn nóng trực tiếp vào tủ không chỉ làm tăng nhiệt độ bên trong, ảnh hưởng đến hiệu quả làm lạnh chung mà còn khiến các thực phẩm xung quanh dễ bị tác động, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Trong mùa nắng nóng, các nhóm thực phẩm có nguy cơ cao gây ngộ độc như thịt, cá, hải sản tươi sống và các sản phẩm từ sữa. Đây đều là những thực phẩm giàu dinh dưỡng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu bảo quản sai cách.

Để vừa đảm bảo sự tiện lợi trong sinh hoạt, vừa hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm, PGS.TS Nguyễn Thị Lâm cho rằng, người dân cần xây dựng thói quen bảo quản thực phẩm khoa học hơn.

"Người dân nên phân loại thực phẩm rõ ràng theo từng ngăn trong tủ lạnh để hạn chế nhiễm khuẩn chéo. Ví dụ, ngăn trên nên ưu tiên chứa thực phẩm đã nấu chín, sữa hoặc các món ăn liền; ngăn giữa phù hợp với thực phẩm đã sơ chế; còn ngăn dưới, nơi có nhiệt độ thấp nhất, nên dành cho thịt, cá sống và cần đặt trong khay riêng để tránh nước rò rỉ sang các thực phẩm khác", PGS.TS Nguyễn Thị Lâm chia sẻ.

Một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng chỉ cần cho thực phẩm vào tủ lạnh là đã đảm bảo an toàn tuyệt đối. Ảnh: Minh Anh

Ngoài việc sắp xếp hợp lý, rau củ và trái cây cũng nên được bảo quản ở ngăn riêng, sử dụng túi thoáng khí để giữ độ tươi và hạn chế hư hỏng. Đồng thời, thực phẩm cần được đậy kín bằng hộp, túi zip hoặc màng bọc để hạn chế ám mùi và ngăn vi khuẩn lây nhiễm chéo.

Một vấn đề khác thường bị bỏ qua là cách rã đông thực phẩm. Nhiều người có thói quen để thực phẩm rã đông tự nhiên ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, vô tình tạo điều kiện cho vi khuẩn hoạt động trở lại. Theo chuyên gia, phương pháp an toàn hơn là rã đông trong ngăn mát, bằng lò vi sóng hoặc dưới vòi nước lạnh. Đặc biệt, không nên cấp đông lại thực phẩm đã rã đông hoàn toàn vì điều này vừa làm giảm chất lượng vừa làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Việc vệ sinh tủ lạnh định kỳ từ 1 - 2 tuần/lần cũng đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ vi khuẩn và thực phẩm hư hỏng. Đồng thời kiểm tra và loại bỏ ngay những thực phẩm đã quá hạn hoặc có dấu hiệu hư hỏng để tránh lây nhiễm chéo. Bên cạnh đó, có thể sử dụng baking soda hoặc than hoạt tính để khử mùi, giữ cho không gian bên trong tủ luôn sạch sẽ và hạn chế vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, cần thực hiện rã đông đúng cách, ưu tiên trong ngăn mát hoặc bằng thiết bị chuyên dụng, thay vì để ở nhiệt độ phòng.

Chỉ với những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày, người dân hoàn toàn có thể giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng ngày càng gay gắt như hiện nay. Từ việc phân loại thực phẩm, kiểm soát nhiệt độ tủ lạnh đến rã đông đúng cách, mỗi bước nhỏ đều góp phần hạn chế nguy cơ ngộ độc và bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.

Minh Anh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/nhung-luu-y-giup-bao-quan-thuc-pham-dung-cach-trong-mua-nong-456325.html