Những lưu ý quan trọng khi nhờ người khác đứng tên giùm nhà đất

5 giờ trướcBài gốc

Việc nhờ người đứng tên giùm tài sản (đặc biệt là bất động sản) là một giao dịch tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và đạo đức. Thực tế đã có nhiều trường hợp phát sinh tranh chấp phức tạp từ việc nhờ đứng tên giùm.

Chẳng hạn như vợ chồng ông B nhờ vợ chồng ông Đ đứng tên giùm mảnh đất nông nghiệp hơn 7.000 m². Sau đó, vợ chồng ông B cho vợ chồng ông Đ mượn đất này để canh tác; có làm giấy mượn đất.

Sau đó, vợ chồng ông B phải đi kiện đòi đất vì phát hiện vợ chồng ông Đ đã sang tên toàn bộ diện tích đất cho hai người con. Xử phúc thẩm ngày 18-5-2020, tòa đã tuyên buộc gia đình ông Đ phải có nghĩa vụ liên đới trả giá trị quyền sử dụng đất cho vợ chồng ông B.

Những trường hợp như nêu trên không phải hiếm. Vì nhiều lý do, như ngại thủ tục hành chính hoặc không đủ điều kiện đứng tên lúc đó mà nhiều người chọn cách nhờ người khác đứng tên cho nhanh.

Rủi ro pháp lý khi nhờ đứng tên giùm tài sản

Trao đổi với PLO, luật sư Huỳnh Đức Hữu (Đoàn Luật sư TP.HCM) cho biết theo Luật Đất đai, người đứng tên trên giấy chứng nhận có các quyền như chuyển nhượng, cho thuê, tặng cho, thế chấp hoặc để lại thừa kế. Khi đó, người nhờ đứng tên đối mặt với nhiều rủi ro lớn.

Nếu người được nhờ có ý định chiếm đoạt, họ có thể phủ nhận việc đứng tên hộ. Lúc này, chủ sở hữu thực sự buộc phải nhờ cơ quan có thẩm quyền can thiệp để đòi lại tài sản. Trường hợp tài sản đã được chuyển nhượng cho bên thứ ba ngay tình và người bán đã sử dụng hết số tiền này thì việc đòi lại tài sản sẽ gặp nhiều khó khăn.

Nếu người đứng tên giùm qua đời, tài sản đó trở thành di sản thừa kế. Tranh chấp rất dễ xảy ra nếu người thừa kế không thừa nhận hoặc không biết về việc đứng tên giùm này.

Một rủi ro khác là nếu người đứng tên giùm có nghĩa vụ tài sản với bên thứ ba, quyền sử dụng đất và nhà ở có thể bị kê biên để thi hành án. Người nhờ đứng tên sẽ không được đảm bảo quyền lợi, thậm chí "mất trắng" nếu không có chứng cứ chứng minh.

Ngược lại, người nhận đứng tên giùm cũng gặp rủi ro như mất cơ hội mua nhà ở xã hội hoặc phải gánh nợ thay nếu tài sản liên quan đến nghĩa vụ tài chính. Nếu tài sản liên quan đến vụ án hình sự, người đứng tên giùm còn đối diện nguy cơ bị liên lụy pháp lý.

"Người dân nên cân nhắc kỹ trước khi nhờ hoặc đứng tên giùm tài sản. Nếu có phương án khác, hãy ưu tiên lựa chọn để hạn chế rủi ro cho cả hai bên.

Ví dụ, lúc trước người Việt Nam ở nước ngoài thường hay chọn cách gửi tiền về nhờ người thân mua nhà và đứng tên giùm, không ít trường hợp trần ai vẫn không đòi lại được. Hiện nay, pháp luật đã nới lỏng quy định liên quan đến việc người Việt Nam định cư ở nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Do đó thay vì phải nhờ người thân đứng tên giùm khi mua nhà thì kiều bào nên tìm hiểu thủ tục để có thể tự mình đứng tên nhà hợp pháp" - luật sư Huỳnh Đức Hữu khuyến cáo.

Việc nhờ người khác đứng tên giùm nhà đất có thể phát sinh tranh chấp phức tạp. Ảnh minh họa không liên quan đến nội dung bài viết. Ảnh: NGUYỄN CHÍNH

Cách hạn chế rủi ro khi nhờ đứng tên

Luật sư Huỳnh Đức Hữu lưu ý một số biện pháp để hạn chế rủi ro trong trường hợp bắt buộc phải nhờ người đứng tên giùm.

Lựa chọn người thực sự đáng tin cậy và trao đổi thẳng thắn các tình huống có thể xảy ra để chuẩn bị phương án giải quyết. Việc nhờ đứng tên nên lập thành hợp đồng và có người làm chứng. Người làm chứng nên là người khách quan, không có quan hệ họ hàng hay lợi ích liên quan đến các bên. Các thông tin cá nhân của người làm chứng cần được ghi đầy đủ để xác minh khi cần thiết.

Các bên có thể lập vi bằng ghi nhận việc ký kết hợp đồng nhờ đứng tên. Quá trình này nên được chụp ảnh, ghi âm hoặc ghi hình công khai để làm căn cứ pháp lý sau này. Nếu nhờ người đã kết hôn, hợp đồng phải có sự tham gia và ký kết của cả hai vợ chồng.

Về giao dịch tài chính, người nhờ đứng tên nên chuyển khoản trực tiếp cho người bán và ghi rõ nội dung mình là người mua. Nếu chuyển tiền qua người đứng tên giùm, nội dung chuyển khoản cần ghi rõ là tiền nhờ mua và đứng tên giùm tại địa chỉ cụ thể, đồng thời lưu giữ mọi chứng từ, sao kê.

Sau khi được cấp giấy chứng nhận, hai bên nên lập biên bản bàn giao để người nhờ đứng tên giữ bản chính. Nếu người đứng tên giùm trực tiếp sử dụng bất động sản, cần lập hợp đồng cho thuê hoặc cho ở nhờ. Khi đủ điều kiện, chủ sở hữu thực sự nên thực hiện ngay thủ tục sang tên theo quy định.

Vướng tù tội vì đứng tên giùm nhưng không trả

Năm 2002, ông T và vợ là bà Q mua 5 lô đất dự án. Do không tiện đứng tên vào thời điểm mua nên ông T nhờ ông N đứng tên giùm. Sau khi được cấp giấy chứng nhận, ông N đã giao lại toàn bộ giấy tờ cho vợ chồng ông T.

Năm 2015, ông T mất. Ông N trả lại giấy tờ đất cho gia đình ông T nhưng đòi phải cho mình hơn 2 lô đất mới đồng ý làm thủ tục sang tên. Tuy nhiên bà Q từ chối. Sau đó, vợ chồng ông N báo mất giấy tờ đối với 2 lô đất và được cấp lại giấy chứng nhận. Họ bán đi để lấy tiền tiêu xài.

Khi ông N tiếp tục báo mất để chiếm đoạt 3 lô còn lại, bà Q phát hiện và tố cáo. Kết quả, ông N bị tuyên phạt 14 năm tù, vợ ông lãnh 3 năm tù về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

NGUYỄN CHÍNH

Nguồn PLO : https://plo.vn/nhung-luu-y-quan-trong-khi-nho-nguoi-khac-dung-ten-gium-nha-dat-post905594.html