Những 'mầm sống' giữa lòng đất lửa

2 giờ trướcBài gốc

Kỳ tích giữa bom đạn

Giai đoạn 1965-1972, Quảng Trị là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân, hải quân Mỹ. Vào thời điểm đó, dưới lòng đất, sự sống vẫn âm thầm nảy mầm. Những đứa trẻ sinh ra trong bóng tối, trong tiếng bom rền, thiếu ánh sáng, thiếu dưỡng chất, nhưng vẫn lớn lên, trở thành biểu tượng của sức sống mãnh liệt của con người Việt Nam.

Những “mầm sống” lớn lên từ lòng đất lửa Vĩnh Linh - Ảnh cắt từ phim tài liệu: Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh-Biên niên sử truyền hình - Năm 1967

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về những ngày sinh nở trong lòng đất vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí nhiều người. Bà Hồ Thị Giữ (SN 1968), tại địa đạo Vịnh Mốc, vẫn thường trở lại “nhà hộ sinh” đặc biệt năm xưa để nhớ về một thời gian khó nhưng rất đỗi hào hùng.

Qua lời kể của mẹ, bà Giữ được biết thời điểm bà chào đời vào mùa mưa. Nước từ mặt đất thấm xuống, lối đi trong hầm ngập nước, người lớn phải dùng nilon che chắn tạm bợ. Cuộc sống trong địa đạo thiếu ánh sáng, chỉ có ngọn đèn dầu leo lét; giường nằm bằng tre đơn sơ. Sự khắc nghiệt ấy khiến người mẹ sau sinh phải lội nước hàng ngày, cơ thể sưng phù, nhưng vẫn kiên cường vượt qua để giữ lấy sự sống cho con.

Bà Hồ Thị Giữ (bên trái) và bà Hồ Thị Hường trở lại ký ức địa đạo Vịnh Mốc - Ảnh: B.C

Còn với bà Hồ Thị Hường, ký ức được cha mẹ kể lại là những ngày tháng sống dưới địa đạo rất khó khăn: Mỗi gia đình chỉ có một khoảng không gian chật hẹp, nước sạch hiếm hoi, cơm phải nấu trong ống tre, ăn dè sẻn từng bữa. Người mẹ sau sinh cũng không có điều kiện bồi dưỡng, chỉ ăn cơm nấu một lần để dùng cả ngày, vừa chăm con vừa tránh bom đạn.

Ở tuổi 88, bà Trần Thị Nghiên, mẹ của bà Hường vẫn nhớ rõ hành trình vượt cạn đầy gian nan. Những bữa ăn đạm bạc với khoai sắn, thi thoảng mới có thêm chút gạo độn. Việc sinh nở được hỗ trợ bởi các nữ hộ sinh địa phương, sau đó người mẹ tự mình nuôi nấng con trong điều kiện thiếu thốn trăm bề. “Cực khổ rứa nhưng vẫn nuôi được”, lời kể mộc mạc mà chứa đựng biết bao nghị lực.

Chính trong hoàn cảnh tưởng chừng không thể ấy, những đứa trẻ vẫn ra đời, lớn lên và được đặt tên gợi nhắc kỷ niệm như Hường, Hiền, Thành, Giữ, An, Thương… như những “hạt mầm” bền bỉ giữa lòng đất lửa.

Khi sự sống kể câu chuyện hòa bình

Không chỉ là ký ức của một thời chiến tranh, câu chuyện về những đứa trẻ sinh ra trong lòng đất ngày ấy đã trở thành điểm nhấn đặc biệt đối với du khách khi đến tham quan địa đạo Vịnh Mốc hôm nay.

Anh Phan Trường Định, Trưởng Ban quản lý di tích địa đạo Vịnh Mốc cho biết, hệ thống làng hầm Vĩnh Linh là công trình kết tinh từ ý chí và quyết tâm của người dân vùng “đất thép”. Trong lòng đất sâu thẳm, 64 em bé đã ra đời, riêng Vịnh Mốc có 17 em. Những câu chuyện này được đội ngũ hướng dẫn viên truyền tải một cách chân thực, giúp du khách hiểu rằng, ngay trong chiến tranh khốc liệt, sự sống vẫn không ngừng được gìn giữ.

Bên trong căn nhà hộ sinh duy nhất trong lòng địa đạo Vịnh Mốc - Ảnh: B.C

Với du khách quốc tế, đó là những câu chuyện vượt ngoài sức tưởng tượng. Bà Olivia, du khách người Anh, bày tỏ ngạc nhiên và khâm phục trước sự dũng cảm của những người phụ nữ Vĩnh Linh. Trong hoàn cảnh không còn lựa chọn nào khác, họ vẫn kiên cường sinh con, nuôi con giữa bom đạn, một nghị lực khiến nhiều người phải khâm phục.

Còn chị Trịnh Thị Phương Dung, Bí thư Chi đoàn Sở Nội vụ cũng rất xúc động về câu chuyện 17 đứa trẻ được sinh ra trong lòng địa đạo Vịnh Mốc. Theo chị, đó là minh chứng cho sức mạnh và ý chí không giới hạn của con người Việt Nam nói chung và người Quảng Trị nói riêng khi đứng trước thử thách, đặc biệt là khát vọng bảo vệ quê hương, đất nước.

Dư âm tháng tư

Ngày nay, những đứa trẻ năm xưa đã trưởng thành, nhiều người đã lên chức ông, bà, tiếp tục sinh sống, lao động trên chính mảnh đất quê hương. Họ lặng lẽ viết tiếp câu chuyện đời mình, một cuộc sống bình dị nhưng thấm đẫm giá trị của hòa bình.

Du khách xúc động trước những câu chuyện về “mầm sống” trong lòng đất - Ảnh: B.C

Trong không khí thiêng liêng của những ngày tháng tư lịch sử, hướng tới kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), câu chuyện về những đứa trẻ sinh ra trong lòng địa đạo Vịnh Mốc càng trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết. Giữa bom đạn khốc liệt, con người Vĩnh Linh vẫn kiên cường bám trụ, giữ đất, giữ làng, để rồi từ trong lòng đất tối tăm, sự sống vẫn vươn lên mạnh mẽ.

Những mầm sống năm ấy chính là minh chứng sinh động cho tinh thần dũng cảm, gan dạ của quân và dân Quảng Trị. Và hôm nay, khi đất nước đã hòa bình, những câu chuyện ấy vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhở mỗi chúng ta thêm trân trọng hiện tại, gìn giữ và phát huy những thành quả mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả niềm tin vào ngày mai.

Biên Cương

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/dat-va-nguoi-quang-tri/202604/nhung-mamsonggiua-long-dat-lua-f683400/