Để đạt được những thành tựu nổi bật ấy, bên cạnh sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền, sự đồng thuận của người dân thì hệ thống HTX đã và đang đóng vai trò quan trọng, trở thành cầu nối giữa nhà nông và thị trường, góp phần đưa diện mạo nông thôn mới Cần Thơ ngày càng khởi sắc.
Từ nông thôn mới đến nông thôn mới nâng cao
Theo Văn phòng điều phối nông thôn mới TP Cần Thơ, đến nay, toàn thành phố đã có 36/36 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có nhiều xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.
Thu nhập bình quân của người dân khu vực nông thôn Cần Thơ đạt trên 65 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn dưới 1%. Hạ tầng giao thông, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa được quan tâm đầu tư đồng bộ, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân nông thôn.
Nông thôn mới Cần Thơ ngày càng khởi sắc.
Để có kết quả này, ngoài nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước, một động lực quan trọng là sự tham gia của các HTX nông nghiệp. Các HTX đã giúp nông dân chuyển đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị, từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.
Qua đó, không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp mà còn giải quyết việc làm, tăng thu nhập, góp phần thực hiện thành công nhiều tiêu chí khó trong xây dựng nông thôn mới như thu nhập, tổ chức sản xuất, môi trường...
Một trong những điểm sáng phải kể đến là HTX Nông nghiệp Thới Trinh (phường Ô Môn). Với diện tích hơn 48,8 ha, trong đó 90% diện tích trồng nhãn Ido, HTX đã mạnh dạn áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, đăng ký mã số vùng trồng và đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Ông Nguyễn Thành Nghi – Giám đốc HTX chia sẻ: “Trung bình mỗi ngày, HTX xuất bán từ 2–5 tấn nhãn Ido với giá khoảng 16.000 đồng/kg. Nhờ vậy, bà con có thu nhập ổn định, khoảng 30 triệu đồng/công mỗi vụ, cao gấp nhiều lần so với canh tác truyền thống”.
Điều đáng mừng là HTX Nông nghiệp Thới Trinh không chỉ dừng lại ở sản xuất mà còn chủ động xây dựng thương hiệu, tìm kiếm thị trường. Hiện sản phẩm nhãn Ido của HTX đã có mặt tại nhiều hệ thống siêu thị lớn như GO, Bách Hóa Xanh… Đây là minh chứng rõ nét cho thấy, khi HTX đóng vai trò “bà đỡ” kết nối sản xuất – tiêu thụ, nông dân sẽ có thêm niềm tin và động lực gắn bó lâu dài với cây trồng chủ lực.
Tạo khác biệt nhờ liên kết chuỗi
HTX công nghệ cao ODA (phường An Bình) cũng là một trong nhiều mô hình HTX trên địa bàn TP Cần Thơ tạo khác biệt khi phát triển theo hướng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
Sản phẩm sợi sấy thăng hoa đông trùng hạ thảo của HTX đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao, lọt Top 100 sản phẩm tiêu biểu toàn quốc, được Liên minh HTX Việt Nam trao giải thưởng “Mai An Tiêm” năm 2024. Sản phẩm hiện có mặt tại nhiều cửa hàng, siêu thị thực phẩm sạch ở TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ và các tỉnh phía Bắc.
Ông Phạm Ngọc Đá – Giám đốc HTX – cho biết: “Chúng tôi xác định muốn HTX phát triển bền vững thì phải dựa trên đổi mới công nghệ, nâng tầm sản phẩm, từ đó mở rộng thị trường và gia tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo, làm giàu cho thành viên”.
Không chỉ riêng hai HTX kể trên, trên địa bàn Cần Thơ hiện có hàng trăm HTX nông nghiệp đang hoạt động trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, dịch vụ nông nghiệp. Nhiều HTX đã tham gia chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dựng thương hiệu gắn với đặc sản địa phương như cam, bưởi, xoài, gạo hữu cơ, cá thát lát…
Những mô hình HTX tiêu biểu không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo thêm nhiều việc làm tại chỗ, góp phần giữ chân lao động trẻ ở lại quê hương, thúc đẩy kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo tại các địa phương.
Những mô hình sản xuất tiền tỷ tạo điểm tựa cho nông thôn mới.
Để HTX phát triển mạnh mẽ, các ngành chức năng TP Cần Thơ đã phối hợp với Liên minh HTX Việt Nam, Liên minh HTX TP Cần Thơ để triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thiết thực. Trong đó, nổi bật là các chương trình tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng quản trị cho cán bộ HTX, giúp họ nâng cao năng lực điều hành trong bối cảnh chuyển đổi số.
Các chương trình của Liên minh HTX Việt Nam và Liên minh HTX TP Cần Thơ cũng tập trung hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, đăng ký mã số vùng trồng, chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, nhằm đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
Cùng với đó là xúc tiến thương mại, kết nối thị trường thông qua hội chợ, hội nghị kết nối cung cầu, giúp sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương tiếp cận hệ thống phân phối lớn. Hỗ trợ tín dụng và vốn vay ưu đãi để HTX đầu tư cơ sở hạ tầng, nhà xưởng, máy móc chế biến.
Ngoài ra, Liên minh HTX Việt Nam cùng Liên minh HTX TP Cần Thơ còn triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho HTX, khuyến khích sinh viên sau khi ra trường về quê khởi nghiệp trong mô hình hợp tác xã. Đây là hướng đi quan trọng để làm mới đội ngũ cán bộ quản lý, đồng thời tạo điều kiện cho thế hệ trẻ đóng góp vào sự phát triển nông thôn mới.
Cần thêm cú hích cho nông thôn mới bền vững
Dù đã đạt được nhiều kết quả khả quan, nhưng thực tế phát triển HTX ở Cần Thơ cũng đối diện không ít khó khăn. Nhiều HTX quy mô nhỏ, thiếu vốn, thiếu nhân lực có trình độ chuyên môn cao, khả năng tiếp cận thị trường còn hạn chế...
Để tháo gỡ, các chuyên gia cho rằng cần có những chính sách đồng bộ hơn như tăng cường hỗ trợ vốn thông qua quỹ hỗ trợ phát triển HTX, tạo điều kiện để các HTX đầu tư chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển các HTX kiểu mới, liên hiệp HTX quy mô lớn, có sức cạnh tranh và khả năng tham gia xuất khẩu trực tiếp. Đẩy mạnh liên kết “4 nhà” (nhà nước – nhà nông – nhà khoa học – doanh nghiệp), trong đó HTX đóng vai trò cầu nối trung tâm, đảm bảo lợi ích hài hòa cho các bên.
Nhìn lại hành trình xây dựng nông thôn mới ở Cần Thơ, có thể thấy các HTX đã góp phần quan trọng đưa sản xuất nông nghiệp thoát khỏi manh mún, tiến tới chuyên nghiệp, hàng hóa hóa. Khi nông dân vào HTX, họ không chỉ được hỗ trợ kỹ thuật, vốn, tiêu thụ sản phẩm mà còn thay đổi tư duy, gắn bó với thị trường, từ đó nâng cao thu nhập và đời sống. Đây chính là yếu tố then chốt để các xã duy trì và nâng chất tiêu chí nông thôn mới, hướng đến nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.
Có thể khẳng định, sự phát triển của HTX ở Cần Thơ đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị hiện đại, bền vững. Với sự đồng hành của chính quyền, sự hỗ trợ của Liên minh HTX Việt Nam và sự nỗ lực vươn lên của chính các HTX, chắc chắn trong tương lai, nông thôn Cần Thơ sẽ tiếp tục khoác lên mình diện mạo mới – giàu đẹp, văn minh, xanh – sạch – bền vững.
Đông Phong