Gần 4 giờ sáng 14-1, tiếng xích neo ràn rạt lao xuống lòng biển xã đảo Tiên Hải (Hòn Đốc) phá vỡ màn đêm tĩnh mịch. Đây là điểm dừng chân cuối cùng của tàu 528 (Lữ đoàn 127, Vùng 5 Hải quân) trong hải trình 6 ngày chở đoàn công tác đi thăm, chúc Tết quân dân vùng biển Tây Nam.
Khi con tàu vận tải có lượng giãn nước hơn 1.500 tấn vừa kết thúc chặng di chuyển xuyên đêm từ Nam Du để neo đậu an toàn và hơn 200 đại biểu trên tàu vẫn còn chìm trong giấc ngủ, thì ở phía đuôi tàu, một ngày làm việc mới đã bắt đầu đối với nhiều chiến sĩ.
Đó là "đại bản doanh" của tổ phục vụ tàu - những người lính hậu cần đang thực hiện nhiệm vụ đảm bảo hơn 600 suất ăn mỗi ngày cho cả đoàn công tác và thủy thủ đoàn trong suốt hành trình hơn 650 km trên biển.
Những người lính bắt đầu ngày mới từ 4 giờ sáng trong căn bếp nhỏ trên tàu 528. Ảnh: TT
Căn bếp 10m2 trên boong
Khác với hình dung về những khoang bếp tiện nghi trong lòng tàu, khu vực nấu ăn phục vụ chuyến đi này được dựng dã chiến ngay trên mặt sàn thép của boong sau.
Trong diện tích chừng 10m2, những khung sắt được hàn vội để căng tấm bạt xanh che gió. Không gian này trở thành một "lò bát quái" đúng nghĩa vào những khi 3-4 bếp công suất lớn cùng hoạt động. Hơi nóng, mùi dầu mỡ gần như bị quây kín trong lớp bạt, cộng hưởng với cái nắng ban ngày hay hơi ẩm mặn mòi ban đêm tạo nên một môi trường làm việc khắc nghiệt.
Trong không gian chật hẹp ấy, 9 quân nhân của tổ phục vụ bắt đầu ca làm việc từ khi trời chưa sáng. Đại úy Quân nhân chuyên nghiệp (QNCN) Đào Ngọc Huấn - một trong hai bếp trưởng - đứng lọt thỏm giữa những nồi quân dụng cỡ lớn. Mồ hôi ướt đẫm lưng áo người lính có hơn 10 năm tuổi quân.
Anh Huấn múc một thìa nước dùng (nước lèo), đưa về phía người đối diện: "Nhờ đồng chí nếm xem vừa miệng chưa. Đứng đây ngửi mùi thức ăn và nếm gia vị liên tục mấy ngày nay, lưỡi tôi mất cảm giác rồi, không phân biệt được độ mặn nhạt chuẩn nữa". Câu nói gói gọn áp lực của người "làm dâu trăm họ", khi phải cân chỉnh khẩu vị cho hàng trăm con người đến từ nhiều vùng miền khác nhau, trong điều kiện thiếu thốn đủ bề.
Đại úy QNCN Đào Ngọc Huấn - một trong hai bếp trưởng trên tàu 528. Ảnh: TT
Tàu 528 là loại tàu vận tải, đổ bộ đa năng. May mắn cho đoàn công tác năm nay, thời tiết vùng biển Tây Nam những ngày giáp Tết khá thuận hòa. Mặt biển êm giúp con tàu lướt đi nhẹ nhàng, giảm bớt phần nào áp lực cho tổ phục vụ trong những ca trực kéo dài.
Tuy nhiên, vừa nhanh tay đảo chảo thức ăn, Đại úy Huấn vừa chia sẻ sự bình yên này là điều hiếm có. Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, anh vẫn không quên những hải trình gặp phải mùa biển động, biến căn bếp trở thành thử thách cực hạn về thể lực.
Anh Huấn mô tả lại tư thế "đứng bếp" đặc thù của lính biển trong những ngày sóng lớn: Hai chân phải mở rộng kiểu đứng tấn để hạ trọng tâm, tay trái gồng lên giữ chặt quai nồi canh đang chao đảo, tay phải vòng ra sau ôm chặt lấy cột sắt khung rạp hoặc bám vào vách tàu để trụ vững.
"Chuyến này trộm vía sóng êm nên anh em đỡ vất vả. Gặp những hôm sóng lớn, chỉ cần sơ sẩy một nhịp là nồi canh đổ", Đại úy Huấn nói.
Tổ phục vụ gồm 9 người, đảm bảo toàn bộ quy trình ăn uống của hơn 200 đại biểu. Ảnh: TT
Dù chuyến đi này sóng yên biển lặng, công việc nấu nướng đỡ vất vả hơn về mặt thao tác, nhưng áp lực để đảm bảo hàng trăm suất ăn nóng sốt, đúng giờ cho đoàn công tác thì chưa bao giờ "hạ nhiệt".
Đại úy QNCN Nguyễn Thành Trung cho biết, guồng quay tại "công trường" 10m2 này vẫn kéo dài liên tục khoảng 16 tiếng mỗi ngày.
"Anh em dậy từ 4 giờ sáng để lo bữa sáng. Dọn dẹp xong là bắt tay sơ chế bữa trưa ngay. Làm một mạch đến 12 giờ trưa mới nghỉ một chút. Chiều lo bữa tối, đêm đến lại đỏ lửa nấu cháo cá, cháo gà phục vụ đoàn ăn đêm đến tận khuya", anh Trung nhẩm tính về lịch trình dày đặc của tổ.
Những người lính trong tổ phục vụ làm việc khoảng 16 tiếng mỗi ngày. Ảnh: TT
Những người lính đi chợ đảo
Dù thực phẩm chính như thịt, cá, rau củ đã được cấp đông và chuẩn bị kỹ lưỡng từ đất liền để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm cho cả hành trình dài, nhưng những chuyến đi chợ chớp nhoáng tại các điểm đảo vẫn là một phần không thể thiếu của tổ phục vụ.
Trong suốt hải trình qua Nam Du hay Thổ Chu, mỗi khi tàu thả neo, trong khi các đại biểu tranh thủ lên bờ tham quan, chúc Tết, các anh nuôi cũng vội vã rời tàu. Điểm đến của họ là các chợ dân sinh địa phương.
Tổ phục vụ tranh thủ đi chợ khi tàu 528 cập đảo. Ảnh: TT
Họ đi tìm những thứ hương vị nhỏ nhặt nhưng quan trọng nhất để làm nên linh hồn món ăn: Một nắm hành ngò tươi, vài cân ớt hiểm, đôi củ gừng hay chút gia vị đặc thù bị thiếu hụt do phát sinh.
Tại chợ xã đảo, người dân thấy những người lính hải quân tỉ mẩn chọn từng bó rau thơm. Sự cầu toàn ấy xuất phát từ mong muốn mang đến những bữa cơm trọn vẹn nhất. "Đồ ăn thì đủ cả rồi, nhưng nấu nướng phát sinh nhiều thứ, thiếu chút hành, chút ớt là món ăn mất ngon ngay. Tranh thủ tàu neo là anh em chạy ù ra chợ mua thêm liền", một chiến sĩ trẻ thuộc tổ phục vụ chia sẻ khi đang nhanh tay nhặt lại mớ rau thơm vừa mua được.
Tổ phục vụ lấy sự hài lòng và thoải mái của đại biểu là thước đo chất lượng công việc. Ảnh: TT
Ngay phía sau lưng người đồng đội đang tíu tít với mớ rau hành ấy, một nhịp điệu trầm lắng hơn diễn ra bên ngoài vách bạt. Chìu Cắm Hồng (2005, dân tộc Dao), một trong những thành viên trẻ nhất tổ phục vụ, đang ngồi lọt thỏm giữa chồng bát đĩa.
Không ồn ào, Hồng làm việc bền bỉ và chính xác. Đôi bàn tay chàng trai 20 tuổi trơn láng vì nước rửa chén và dầu mỡ. Chuyến đi biển cuối năm này mang ý nghĩa đặc biệt với Hồng: Nhiệm vụ lớn cuối cùng trước khi cởi áo lính.
"Tết này em xuất ngũ. Gần 2 năm rồi mới được về nhà", Hồng vừa nói vừa nhẩm tính như đang đếm ngược từng ngày, mắt vẫn không rời tay làm. Những ngày tháng chịu áp lực cao độ trong căn bếp chòng chành trên tàu 528 đã định hình cho Hồng một ngã rẽ mới.
Em dự định sau khi ra quân sẽ đi học nghề bếp chuyên nghiệp tại quê nhà Quảng Ninh. Ước mơ ấy được nhen nhóm ngay bên cạnh những lò bếp hừng hực lửa giữa trùng khơi.
Tổ phục vụ nhận được nhiều sự ghi nhận và tình cảm của những đại biểu trên tàu 528. Ảnh: TT
Theo ông Lại Văn Tung, Phó Chính ủy Lữ đoàn 127, Vùng 5 Hải quân, tổ phục vụ là một trong những nhóm có nhiệm vụ nặng nề, vất vả nhất trong hải trình lần này. "Các anh em đã và đang làm rất tốt, nhận được nhiều sự ghi nhận, trân trọng và tình cảm của các đại biểu", ông Tung nói.
Chiều nay 14-1, tàu 528 sẽ nhổ neo rời Hòn Đốc, quay mũi về Phú Quốc, khép lại hành trình ý nghĩa. Nhiệm vụ của đoàn công tác kết thúc, nhưng với 9 người lính tổ phục vụ, công việc chỉ dừng lại khi chiếc bát cuối cùng được rửa sạch và xếp lên giá. Họ là những người thức dậy sớm nhất và đi ngủ muộn nhất con tàu, lặng lẽ giữ lửa để mùa xuân ra đảo được trọn vẹn.
THANH TÚ