Những thói quen vô tình nhưng ngốn nhiều điện năng cần tránh trước khi vào mùa nắng nóng

4 giờ trướcBài gốc

Những thiết bị ngốn điện khó ngờ trong gia đình

Trong cuộc sống hiện đại, các thiết bị điện đã trở thành một phần không thể thiếu trong mỗi gia đình, từ những món đồ quen thuộc như tivi, quạt, tủ lạnh đến các thiết bị tiện ích như lò vi sóng, máy giặt hay sạc điện thoại. Cùng với sự tiện nghi đó là những thói quen sử dụng điện chưa thực sự hợp lý.

Không khó để bắt gặp hình ảnh quen thuộc trong nhiều gia đình: điều hòa, tivi, quạt, lò vi sóng hay các bộ sạc điện thoại luôn ở trạng thái cắm điện 24/24. Không ít người cho rằng chỉ cần tắt thiết bị là đã ngừng tiêu thụ điện, việc rút phích cắm là không cần thiết, thậm chí còn bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên, thực tế lại không hoàn toàn như vậy.

Sử dụng thiết bị điện đúng cách giúp hóa đơn tiền điện hàng tháng giảm đi đáng kể.

Khái niệm "điện năng chờ" (standby power), hay còn được gọi là "điện ma", từ lâu đã được các chuyên gia năng lượng cảnh báo. Đây là lượng điện mà các thiết bị vẫn tiêu thụ dù đã tắt nguồn nhưng vẫn cắm điện.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cảnh báo, nhiều thiết bị điện gia dụng vẫn tiêu thụ điện khi ở chế độ chờ, đặc biệt là các thiết bị có đèn báo, màn hình hiển thị hoặc điều khiển từ xa. Mỗi thiết bị có thể tiêu thụ không nhiều, nhưng khi cộng dồn trong một gia đình có nhiều đồ điện, con số này trở nên đáng kể.

Không chỉ dừng lại ở việc lãng phí điện năng, thói quen cắm điện liên tục còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Trong nhiều gia đình, các thiết bị thường được cắm chung vào một ổ điện hoặc ổ nối dài, dẫn đến tình trạng quá tải.

Theo chuyên gia năng lượng Nguyễn Đăng Hải, trong các hộ gia đình, tình trạng lắp đặt hệ thống chiếu sáng vượt nhu cầu vẫn khá phổ biến. Không ít người sử dụng điều hòa ở mức nhiệt quá thấp (18–22 độ C), thậm chí mở cửa khi đang bật máy, khiến điện năng bị thất thoát lớn. Bên cạnh đó, thói quen bật bình nóng lạnh từ rất sớm hoặc duy trì trong thời gian dài trước khi sử dụng cũng làm tăng tiêu thụ điện không cần thiết.

Một sai lầm khác là sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn vào giờ cao điểm như bếp điện, máy giặt, bình nóng lạnh… Điều này không chỉ làm tăng hóa đơn tiền điện mà còn gây áp lực cho hệ thống điện. Ngoài ra, nhiều gia đình chưa tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên, vẫn bật đèn, quạt, điều hòa ngay cả khi không thực sự cần thiết. Việc mở tủ lạnh nhiều lần hoặc cho thực phẩm còn nóng vào tủ cũng khiến thiết bị phải tiêu tốn thêm điện năng để làm lạnh.

Đối với nhà hàng, khách sạn, tình trạng vận hành điều hòa liên tục ngay cả khi phòng không có khách vẫn còn diễn ra. Hệ thống chiếu sáng trang trí, đặc biệt ở biển hiệu và mặt tiền, thường được sử dụng quá mức cần thiết. Các thiết bị bếp và kho lạnh nhiều nơi hoạt động chưa tối ưu, thiếu bảo trì định kỳ, trong khi chưa áp dụng các hệ thống kiểm soát năng lượng theo khu vực hoặc theo thời gian sử dụng.

Tại các tòa nhà công sở, việc bật toàn bộ hệ thống chiếu sáng và điều hòa ngay từ đầu giờ và duy trì suốt cả ngày, dù không sử dụng hết không gian, là khá phổ biến. Nhiều thiết bị như máy tính, máy in, đèn… không được tắt sau giờ làm việc. Bên cạnh đó, việc tiếp tục sử dụng các thiết bị cũ, hiệu suất thấp, cùng với thiếu quy chế và giám sát trong tiết kiệm điện, cũng góp phần làm gia tăng lãng phí năng lượng.

"Những sai lầm tưởng chừng nhỏ lẻ này, khi diễn ra thường xuyên và trên diện rộng, đã dẫn đến mức tiêu thụ điện tăng cao không cần thiết", chuyên gia nói.

Điều chỉnh thói quen để tiết kiệm năng lượng

Theo khuyến nghị của EVN, người dân nên hình thành thói quen rút phích cắm các thiết bị không cần thiết khi không sử dụng, vừa giúp tiết kiệm điện, vừa đảm bảo an toàn trong sinh hoạt. Những thiết bị nên rút điện sau khi dùng bao gồm sạc điện thoại, laptop, quạt, tivi khi không sử dụng trong thời gian dài hoặc bình nóng lạnh – thiết bị tiêu thụ công suất lớn nhưng không cần thiết phải duy trì liên tục.

Tuy nhiên, không phải thiết bị nào cũng cần rút điện hoàn toàn. Với các thiết bị như tủ lạnh hoặc hệ thống cần duy trì hoạt động liên tục, người dùng chỉ cần đảm bảo sử dụng đúng cách, không cắm chung với nhiều thiết bị công suất lớn và kiểm tra định kỳ hệ thống điện.

Theo thống kê, từ năm 2015-2025, tổng lượng tiêu thụ điện trên toàn quốc tăng gần như gấp đôi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Các chuyên gia khuyến nghị, người dân cần tắt thiết bị khi không dùng, sử dụng hợp lý các thiết bị điện, tận dụng ánh sáng tự nhiên, đồng thời vệ sinh bảo dưỡng định kỳ. Ưu tiên sử dụng thiết bị có nhãn tiết kiệm năng lượng hoặc đầu tư điện mặt trời khi có điều kiện.

Hiện, tiết kiệm năng lượng luôn là nguồn "năng lượng rẻ nhất". Theo nghiên cứu quốc tế, nếu các quốc gia thực hiện hiệu quả chương trình tiết kiệm năng lượng, nhu cầu tiêu thụ có thể giảm từ 10 - 20%, tương đương với việc xây dựng thêm nhiều nhà máy điện mới nhưng với chi phí thấp hơn rất nhiều.

Tại Việt Nam, Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 - 2030 đặt mục tiêu tiết kiệm từ 8 - 10% tổng tiêu thụ năng lượng. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/nhung-thoi-quen-vo-tinh-nhung-ngon-nhieu-dien-nang-can-tranh-truoc-khi-vao-mua-nang-nong-169260326145950326.htm