Những thực phẩm quen thuộc chứa đầy vi nhựa

26 phút trướcBài gốc

Vi nhựa là những hạt nhựa rất nhỏ, thường có kích thước dưới 5 mm; nhỏ hơn nữa là nano nhựa, dưới 1 micromet. Ảnh: Freepik.

Theo bác sĩ Nguyễn Hoài Thu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, vi nhựa đang hiện diện ngày càng phổ biến trong môi trường và có thể đi vào chuỗi thực phẩm. Tuy nhiên, việc đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe vẫn còn nhiều thách thức.

Vi nhựa là gì và vì sao khó kiểm soát?

Vi nhựa là những hạt nhựa rất nhỏ, thường có kích thước dưới 5 mm; nhỏ hơn nữa là nano nhựa, dưới 1 micromet. Để dễ hình dung, một sợi tóc người có đường kính khoảng 70 micromet.

Những hạt này hình thành khi các sản phẩm nhựa trong đời sống - từ đồ gia dụng, mỹ phẩm, vật liệu y tế đến bao bì - bị phân rã dưới tác động của ánh nắng, nhiệt độ và ma sát. Phần lớn rác thải nhựa hiện nay không được tái chế mà tích tụ ngoài môi trường, tạo nguồn phát sinh vi nhựa lâu dài.

Vi nhựa có thể tồn tại trong không khí, đất và nước, sau đó xâm nhập vào thực phẩm. Con người tiếp xúc qua hít thở, ăn uống hoặc thậm chí qua da khi sử dụng sản phẩm chăm sóc cá nhân.

"Điểm đáng chú ý là vi nhựa rất đa dạng về kích thước, hình dạng, màu sắc và thành phần polymer, kèm theo nhiều phụ gia hóa học. Sự phức tạp này khiến việc phát hiện, định lượng và đánh giá tác động sức khỏe trở nên khó khăn. Hiện nay, vẫn chưa có định nghĩa chuẩn toàn cầu hay phương pháp tiêu chuẩn để đo lường chính xác vi nhựa trong thực phẩm", bác sĩ Thu nói.

Những thực phẩm thường phát hiện có vi nhựa

Theo bác sĩ Hoài Thu, các nghiên cứu đã ghi nhận sự hiện diện của vi nhựa trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống. Tuy nhiên, sự hiện diện này không đồng nghĩa chắc chắn gây hại, bởi bằng chứng hiện tại chưa đủ để khẳng định mức vi nhựa trong thực phẩm gây rủi ro cho sức khỏe con người. Các cơ quan quản lý như Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) vẫn đang tiếp tục theo dõi dữ liệu khoa học.

Các nghiên cứu đã ghi nhận sự hiện diện của vi nhựa trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống. Ảnh: SCMP.

Nước đóng chai

Nước đóng chai nhựa được xem là một trong những nguồn vi nhựa đáng kể. Một số nghiên cứu cho thấy trong 1 lít nước có thể chứa tới hàng trăm nghìn hạt nhựa siêu nhỏ, phần lớn là nano nhựa. Ngay cả thao tác mở nắp cũng có thể làm phát sinh thêm các mảnh nhựa.

Thực phẩm giàu protein chế biến sẵn

Các sản phẩm như xúc xích, thịt hộp, gà viên đông lạnh hoặc thực phẩm thay thế thịt từ thực vật có thể chứa nhiều vi nhựa hơn so với thực phẩm tươi. Nguyên nhân có thể đến từ bao bì, quy trình chế biến công nghiệp và dụng cụ tiếp xúc.

Đồ ăn nhanh và thức ăn mang đi

Bao bì nhựa, hộp xốp, ly và nắp dùng một lần có thể giải phóng vi nhựa, đặc biệt khi tiếp xúc với thực phẩm nóng. Găng tay nhựa trong chế biến cũng là một nguồn tiềm ẩn.

Sản phẩm từ sữa

Sữa và các chế phẩm từ sữa có thể nhiễm vi nhựa từ bao bì. Ngoài ra, các hợp chất nhựa có xu hướng liên kết với chất béo, khiến thực phẩm giàu béo có thể giữ lại nhiều hạt hơn. Vi nhựa thậm chí đã được phát hiện trong sữa mẹ.

Gạo

Gạo, nhất là sản phẩm ăn liền, có thể nhiễm vi nhựa từ môi trường và khâu đóng gói. Việc vo gạo kỹ trước khi nấu được ghi nhận giúp giảm đáng kể số hạt.

Kẹo cao su

Ngay cả kẹo cao su được quảng cáo là “tự nhiên” cũng có thể chứa vi nhựa. Khi nhai, các hạt này có thể giải phóng vào khoang miệng và đi vào cơ thể qua nước bọt.

Túi trà và đồ uống nóng mang đi

Một số túi trà được làm từ vật liệu có thành phần nhựa, có thể giải phóng lượng lớn vi nhựa khi gặp nước sôi. Tương tự, cốc cà phê dùng một lần thường có lớp lót nhựa bên trong, dễ thôi nhiễm ở nhiệt độ cao.

Hiện nay, chúng ta vẫn chưa có định nghĩa chuẩn thống nhất trên toàn cầu về vi nhựa và nano nhựa, đồng thời cũng chưa có phương pháp tiêu chuẩn để định lượng chính xác các hạt này trong thực phẩm. Ảnh: Freepik.

Muối

Nhiều nghiên cứu cho thấy muối ăn có thể chứa vi nhựa, phản ánh tình trạng ô nhiễm lan rộng trong môi trường tự nhiên, kể cả ở những nguồn được coi là tinh khiết.

Có thể tránh hoàn toàn vi nhựa?

Theo bác sĩ Hoài Thu, câu trả lời là rất khó, bởi ô nhiễm nhựa đã lan rộng từ đất liền ra đại dương. Tuy vậy, mỗi người vẫn có thể chủ động giảm phơi nhiễm bằng những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt:

Dùng bình nước, cốc cá nhân thay đồ dùng một lần
Ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế đồ chế biến sẵn
Pha trà lá rời thay túi trà có thành phần nhựa
Vo gạo kỹ trước khi nấu
Tránh đựng thực phẩm nóng trong hộp nhựa dùng một lần

Việc hiểu đúng về vi nhựa giúp mỗi người chủ động hơn trong lựa chọn hàng ngày. Song song đó, giới khoa học và cơ quan quản lý vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để làm rõ mức độ phơi nhiễm và ảnh hưởng thực sự của vi nhựa và nano nhựa đối với sức khỏe con người.

Phương Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/nhung-thuc-pham-quen-thuoc-chua-day-vi-nhua-post1645449.html