Những trái xoài mùa sau

3 giờ trướcBài gốc

Bài trên Báo Giác Ngộ số 1337 - Thiết kế: Phòng Mỹ thuật BGN/Tống Viết Diễn

Ông Tình không nhớ chính xác lúc nào hàng rào này trở thành ranh giới không thể vượt qua. Chỉ biết rằng mỗi sáng khi mở cửa, ông nhìn thấy nó và nghĩ đến người đàn ông bên kia với một cảm giác khó chịu âm ỉ.

Mọi chuyện bắt đầu từ một cây xoài mọc sát ranh giới. Ông Tình vẫn còn nhớ ngày hái những trái xoài đầu tiên rụng sang sân nhà mình trái ngọt thơm, vỏ vàng ươm. Hôm đó ông Lam sang, đứng bên này hàng rào nói giọng cộc lốc:

- Xoài của nhà tôi đấy.

Ông Tình sững người, quả xoài còn đang cầm trên tay:

- Nó rụng sang bên nhà tôi thì tôi sử dụng.

- Ông nói thế mà cũng nghe được à? Ông xem gốc cây nó ở chỗ nào?

Họ cãi nhau cả buổi sáng hôm đó. Tiếng to dần lên, từ việc trái cây đến ranh giới đất đai, đến những chuyện tích sự từ nhiều năm trước mà cả hai đều không còn nhớ rõ nguồn gốc. Cuối cùng ông Lam quay lưng bỏ đi. Ông Tình đứng nhìn lưng người hàng xóm, quả xoài trong tay bỗng nhiên mất hết vị ngọt.

Những năm sau đó, bóng mát của cây xoài che khuất luống rau cải nhà ông Tình khiến rau thối rễ, lá vàng úa. Ông nhìn những luống rau héo dần mỗi ngày, lòng tức nghẹn. Một hôm ông hỏi ông Lam có thể tỉa bớt cành không. Ông Lam đứng bên kia hàng rào, nhìn ông qua những kẽ hở của gỗ:

- Bóng cây rơi đâu là việc của nó, tôi không tỉa tót gì hết.

Đêm hôm đó ông Tình nằm trằn trọc. Ông nhớ lại thời còn trẻ, vợ ông từng nói đừng tranh cãi với hàng xóm, nhưng giờ vợ đã mất ba năm rồi, không còn ai nhắc nhở. Sáng hôm sau ông lấy kéo ra, tỉa trụi hết những cành xoài chìa sang phía nhà mình. Lá rụng đầy sân. Ông Lam đứng bên kia hàng rào nhìn, mặt tái xanh, nhưng không nói gì. Cây xoài ấy chững lại, không ra trái suốt hai mùa.

Từ đó hàng rào trở thành một bức tường vô hình. Có lần con mèo nhà ông Tình nhảy sang vồ mất con cá cảnh trong chậu của ông Lam. Ông Tình nghe tiếng la hét, chạy ra thấy ông Lam đang xách cây chổi lông gà lùa con mèo. Con mèo tam thể chạy trối chết, kêu thảm thiết. Ông Tình định mở miệng xin lỗi, nhưng nhìn mặt ông Lam đỏ bừng vì tức giận, lời xin lỗi nghẹn lại. Ông chỉ im lặng bế con mèo vào nhà.

Hôm sau ông Lam dựng những tấm lưới rách vây kín hàng rào. Ông Tình đứng nhìn từ cửa sổ, thấy bàn tay già nua của người hàng xóm cột dây thép vào từng cọc gỗ. Chiều hôm đó, ông cũng làm một tấm biển nhỏ, viết lên đó: “Chó dữ - Cấm vào”, dù nhà ông chẳng nuôi con chó nào. Ông đóng biển ngay ranh giới, nhìn sang bên kia qua khe hở. Bên đó vắng tanh.

Mười năm trôi qua như thế. Hai ông già sống cạnh nhau nhưng không nói với nhau một lời. Có những buổi sáng ông Tình ra vườn tưới cây, nghe thấy tiếng ho khan của ông Lam bên kia. Ông dừng tay, lắng nghe, rồi lại tiếp tục tưới như không có gì. Đêm về ông nằm nghe cả tiếng tivi từ nhà bên - một giọng phát thanh viên đọc bản tin thời sự. Ông tự hỏi liệu ông Lam có cô đơn không, rồi nghĩ ngay: “Ai bảo ông ta cứng đầu”.

Cơn bão cuối tháng Chín đến bất ngờ. Gió gào từ đêm hôm trước, những tấm ván mục rung chuyển dữ dội. Ông Tình nằm trong phòng nghe tiếng gió rít, tiếng gì đó đổ ập xuống đất. Sáng hôm sau, khi mở cửa, ông sững sờ. Hàng rào đã ngã. Những tấm ván nằm ngổn ngang trên mặt đất ướt sũng. Ranh giới giữa hai nhà giờ chỉ là một dải đất trống, lạ lẫm đến mức ông đứng nhìn mãi không nhận ra đây là sân nhà mình.

Ông Lam cũng đang đứng đó, bên kia dải đất ấy. Hai người nhìn nhau một cái nhìn chạm vào rồi lại tránh đi, như sợ chạm phải điều gì đó quá đau. Họ đều già rồi. Tóc ông Tình bạc trắng, lưng ông Lam còng xuống nhiều hơn lần cuối họ nói chuyện. Mười năm đã trôi qua trên khuôn mặt của cả hai.

Ngày đầu tiên, ông Tình hì hục dọn dẹp phần của mình. Ông cố ý ném đống ván hỏng sang phía nhà ông Lam. Ông không biết tại sao mình làm vậy, chỉ thấy cần làm điều gì đó để chứng minh cái gì đó, rằng mình vẫn tức giận, rằng mười năm ấy chưa qua. Ông Lam cũng không vừa, dùng xẻng hất hết bùn đất từ sân nhà ông Tình trở lại. Hai người làm việc đó cả buổi sáng, không nói một lời.

Đến chiều, ông Tình ngồi trên bậc thềm nhìn đống ván gỗ. Tay ông mỏi nhừ. Từ bao giờ ông đã trở nên yếu đuối thế này? Ông nhớ những năm trước, ông có thể xách hai thùng nước cùng lúc, có thể đào đất cả ngày không mệt. Giờ chỉ dọn mấy tấm ván mà ông đã thấy hơi thở dốc, đầu gối đau nhức.

Đêm hôm đó ông mơ thấy vợ. Bà đứng trong vườn rau, tay vẫy gọi ông. Ông muốn chạy đến nhưng chân không nhấc lên được. Bà nói gì đó nhưng ông không nghe rõ. Chỉ thấy bà mỉm cười buồn, rồi quay lưng bước đi. Ông tỉnh giấc lúc trời vừa sáng, gối ướt đẫm mồ hôi.

Sáng hôm sau, ông mang ra mấy tấm ván gỗ thông mới. Ông định dựng lại hàng rào, dựng thật cao thật chắc. Nhưng khi cầm tấm ván đầu tiên lên, tay ông run. Ông cố giữ thăng bằng, nhưng tấm ván nghiêng sang một bên. Ông thử lại lần nữa nhưng vẫn không được. Ông đứng nhìn tấm ván, bỗng thấy mình thật già yếu, thật vô dụng.

- Cứ đóng thế kia thì bão sau lại đổ.

Giọng nói từ phía sau làm ông giật mình. Ông Lam đang đứng đó, nhìn ông qua khoảng trống của hàng rào sập. Hai người im lặng nhìn nhau. Gió thổi nhẹ, mang theo mùi đất ẩm sau mưa. Ông Tình chờ đợi - không biết chờ đợi điều gì, chỉ thấy cái im lặng này nặng nề quá mức.

Rồi ông Lam bước sang. Những bước chân chậm chạp, khập khiễng. Ông đưa bàn tay sạm nắng ra đỡ lấy đầu kia của tấm ván. Bàn tay ấy cũng run, cũng già, cũng chai sần vì những năm tháng lao động. Ông Tình nhìn bàn tay ấy, cổ họng nghẹn lại. Ông muốn nói gì đó, xin lỗi, cảm ơn, hay bất cứ điều gì nhưng không lời nào thoát ra được.

Họ bắt đầu làm việc. Ông Tình đóng đinh, ông Lam giữ ván. Những nhát búa vang lên trong im lặng của buổi sáng. Thỉnh thoảng búa trượt, đập vào ngón tay. Ông Tình rít lên, ông Lam hỏi đau không. Ông Tình lắc đầu. Họ lại tiếp tục.

Đến trưa, họ ngồi nghỉ trên bậc thềm. Hai người không ngồi cạnh nhau mà ngồi mỗi người một bên, nhưng khoảng cách ấy đã gần hơn mười năm qua rất nhiều. Ông Tình lấy bình nước ra, uống một hơi dài. Ông đưa bình sang phía ông Lam. Ông Lam ngập ngừng, rồi nhận lấy. Họ uống nước trong im lặng. Nước lã nhạt nhẽo, nhưng mát lạnh thấm vào cổ họng khô khan.

- Chúng ta già thật rồi. Ông Lam lên tiếng, giọng trầm đục.

Ông Tình gật đầu, không cần nói thêm. Cả hai đều hiểu sự già yếu đang len lỏi vào từng khớp xương, từng cử động. Hiểu rằng những cơn giận dữ của mình thật ra chẳng còn sức mạnh nào nữa.

Chiều hôm đó, hàng rào mới đã hoàn thành. Chắc chắn và ngay ngắn hơn cái cũ. Ông Tình đứng nhìn nó, tay vuốt nhẹ lên mặt gỗ thô ráp. Ông Lam cũng đứng đó, cách ông vài bước chân.

- Ngày mai tôi sẽ mua sơn về sơn lại hàng rào. - Ông Tình nói.

- Tôi cũng vậy. Ông Lam đáp.

Họ không hỏi nhau sơn màu gì, cũng không thỏa thuận, chỉ gật đầu chào nhau rồi ai về nhà nấy.

Sáng hôm sau, ông Tình xách ra một lon sơn màu xanh lá. Ông mở lon ra, mùi sơn nồng nặc xộc lên. Ông nhúng cọ, bắt đầu sơn những nhát đầu tiên. Màu xanh tươi sáng trên mặt gỗ xám, như một làn gió mới thổi qua. Ông sơn chậm rãi, tỉ mẩn từng góc cạnh.

Vừa sơn được một nửa, ông nghe tiếng động bên kia. Ông liếc qua khe hở, thấy ông Lam cũng đang sơn. Nhưng ông Lam dùng màu vàng. Màu vàng nắng, rực rỡ. Hai màu sắc khác nhau hiện lên trên cùng một hàng rào, tách biệt bởi những khe hở của gỗ.

Ông Tình dừng tay. Ông nhìn màu xanh của mình, rồi nhìn màu vàng bên kia. Trong lòng trào lên một cảm giác kỳ lạ, không phải tức giận, không phải buồn cười, mà là điều gì đó giữa nuối tiếc và chấp nhận. Họ vẫn khác nhau, vẫn muốn giữ ranh giới riêng. Nhưng ít nhất, ranh giới ấy giờ do cả hai cùng dựng lên.

Khi sơn đến đoạn giữa, cả hai dừng lại cùng một lúc. Ở dưới chân hàng rào, con mèo mướp nhà ông Tình đang đứng đó, mắt nhìn qua khe gỗ như tìm kiếm lối đi quen thuộc đã biến mất. Con vật kêu “meo” một tiếng nghe thảm thiết.

Ông Tình nhìn con mèo. Ông nhớ lại ngày nó vồ cá của ông Lam, nhớ tiếng chổi quệt trên lưng nó, tiếng kêu sợ hãi. Ông cúi xuống vuốt ve con mèo, lòng bỗng trĩu nặng. Bao nhiêu năm qua, ông đã nhốt cả con vật lẫn chính mình trong cái hàng rào vô hình ấy.

Ông ngẩng lên, nhìn sang ông Lam. Ông Lam cũng đang nhìn xuống con mèo. Ánh mắt ông không còn căm giận như ngày nào. Chỉ còn một chút mệt mỏi, một chút buồn bã.

- Cái lỗ ở góc này... - Ông Tình lên tiếng, giọng khan khan vì lâu ngày không trò chuyện. Ông ngập ngừng, tìm từ ngữ: - Hồi trước con mèo hay chạy qua.

Ông Lam im lặng, đứng nhìn con mèo, rồi nhìn lên ông Tình. Khuôn mặt ông Lam gầy guộc hơn ông nhớ, những nếp nhăn sâu hun hút.

- Để hổng một đoạn. - Ông Lam nói, giọng nhỏ. - Cho mấy đứa nhỏ đi lại.

Ông Tình gật đầu. Họ cùng lấy cưa ra, cắt bớt một góc của hai tấm ván cuối cùng. Tiếng cưa kéo vang lên đều đặn. Mùn cưa rơi xuống đất như những mảnh thời gian đang bị xén bớt. Họ tạo thành một chiếc “cửa vòm” nhỏ, ngay sát mặt đất.

Con mèo đi qua. Nó chạy chậm chạp, còn e dè, nhưng rồi cũng chui qua được. Nó dừng lại bên kia, quay đầu nhìn hai ông già như tò mò. Rồi nó bước đi, biến mất sau những luống rau.

Họ đứng nhìn theo con mèo, không ai nói gì. Chỉ có tiếng gió thổi nhẹ qua những tấm ván mới, mùi sơn tươi hòa lẫn mùi đất.

Chiều hôm đó, ông Lam xách một bình nước trà xanh đá lạnh ra. Ông đặt lên chiếc cột trụ ở giữa hàng rào đúng vị trí ngày xưa họ hay đứng cãi nhau. Ông không gọi, không nói gì, chỉ để nước ở đó rồi quay về.

Ông Tình nhìn thấy từ trong nhà. Ông đứng nhìn bình nước một lúc lâu. Rồi ông bước ra, cầm lấy bình. Nước trà lạnh, còn đọng những giọt sương bên ngoài. Ông uống một hơi dài. Vị trà đắng chát, nhưng thấm vào tận cổ họng khô nóng. Ông nhắm mắt lại, để vị đắng ấy lan tỏa. Như cách những năm tháng đã từng đắng chát thế nào trong cuộc đời hai người.

Ông mở mắt, nhìn qua hàng rào. Bên kia, ông Lam đang đứng tưới nước cho cây xoài cũ. Cây đã đâm chồi xanh mướt. Những trái xoài non đang lớn dần trên cành, màu xanh nhạt dưới ánh chiều tà. Năm sau, có lẽ cây sẽ ra trái trở lại.

Ông Tình hình dung mình hái những trái xoài ấy, đem sang đặt trước cửa nhà ông Lam. Không nói gì, chỉ để đó. Như cách ông Lam để bình trà này.

Đêm hôm đó, ông Tình nằm nghe tiếng tivi từ bên kia vẫn vang lên như mọi đêm. Nhưng lần này ông không thấy khó chịu. Ông chỉ nghĩ, có lẽ ông Lam cũng đang nằm một mình như mình, nghe tiếng đồng hồ tích tắc trong đêm vắng. Cả hai đều già rồi. Cả hai đều cô đơn. Mười năm qua, có lẽ họ đã lãng phí một thứ gì đó quý giá - không phải là những trái xoài, mà là thời gian. Thời gian mà lẽ ra họ có thể ngồi bên nhau, uống trà, nói chuyện về những điều vụn vặt của cuộc sống. Về cách trồng rau, về thời tiết, về những đứa con xa nhà, về sự cô đơn của tuổi già.

Nhưng giờ còn kịp. Còn kịp cho những buổi chiều bên bình trà. Còn kịp cho những trái xoài mùa sau. Còn kịp cho một cái gật đầu, một nụ cười nhạt, một câu hỏi “hôm nay khỏe không?”.

Ranh giới bằng gỗ vẫn còn đó, một mặt xanh, một mặt vàng. Nhưng cái tường thành trong lòng họ đã bắt đầu đổ sụp, không phải trong một khoảnh khắc, mà từng mảnh nhỏ, chậm rãi, như cách những người già chấp nhận rằng mình không còn nhiều thời gian để giận hờn nữa.

Ngọc Linh/Báo Giác Ngộ

Nguồn Giác ngộ : https://giacngo.vn/nhung-trai-xoai-mua-sau-post78559.html