Những vấn đề đáng chú ý liên quan đến hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung sắp tới

2 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại cuộc gặp ở Busan, Hàn Quốc, ngày 30/10/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung Quốc đầy biến động và phức tạp, cuộc gặp thượng đỉnh giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại Bắc Kinh vào ngày 14-15/5 tới đang trở thành tâm điểm chú ý. Bình luận trên trang phân tích chinausfocus.com, Giáo sư Gaston Sigur - Giám đốc Chương trình Chính sách Trung Quốc tại Đại học George Washington - nhận định rằng cả hai nhà lãnh đạo trên đều đang mong muốn ổn định mối quan hệ song phương.

Nỗ lực chuẩn bị và bối cảnh ngoại giao

Theo Giáo sư Sigur, Tổng thống Trump đã chuẩn bị cho chuyến thăm này bằng nhiều hành động chính sách nhạy cảm nhằm làm hài lòng phía Trung Quốc. Các biện pháp bao gồm: hoãn thương vụ vũ khí cho Đài Loan trị giá 14 tỷ USD, cho phép bán vi mạch H200 tiên tiến của Nvidia cho Trung Quốc, duy trì thỏa thuận ngừng thuế quan đạt được tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái và nới lỏng hạn chế đầu tư.

Ông Trump cũng không chỉ trích sự ủng hộ của Bắc Kinh đối với Iran và cấm các quan chức Nhà Trắng công khai chỉ trích Trung Quốc. Đặc biệt, ông Trump không đưa ra bình luận về vấn đề nhân quyền hay hệ thống chính trị của Trung Quốc. Sự ổn định này không chỉ được hai cường quốc mong đợi mà còn được các quốc gia khác ở châu Á, châu Âu và Trung Đông hoan nghênh, khi họ đang chịu áp lực phải "chọn phe" trong cuộc cạnh tranh địa chiến lược.

Những vấn đề trọng tâm tại hội nghị

Giáo sư Sigur lưu ý có nhiều lĩnh vực cụ thể cần theo dõi và dự đoán từ cuộc gặp cấp cao trên:

Thứ nhất, nghi lễ đón tiếp: Dự kiến chính phủ Trung Quốc sẽ tổ chức một nghi lễ hoành tráng để đón tiếp Tổng thống Trump. Các nghi thức có thể vượt xa thông lệ, ví dụ như một cuộc duyệt binh hoặc mít tinh quy mô lớn tại Quảng trường Thiên An Môn.

Thứ hai, vấn đề Đài Loan: Đây là nội dung ưu tiên hàng đầu của phía Trung Quốc. Ông Tập Cận Bình có thể thúc đẩy nhà lãnh đạo đạo Mỹ chấp nhận chính sách "một Trung Quốc". Có lo ngại rằng ông Trump coi Đài Loan là trở ngại cho quan hệ thương mại và địa chiến lược, dẫn đến khả năng thay đổi khuôn khổ chính sách đã tồn tại từ năm 1982 hoặc thảo luận về một "Thỏa thuận lớn".

Thứ ba, cam kết đầu tư: Dự đoán Trung Quốc sẽ đưa ra cam kết đầu tư khổng lồ vào Mỹ, có thể vượt con số 550 tỷ USD của Nhật Bản vào tháng 7/2025. Đây sẽ là thử thách đối với bộ máy hành chính Mỹ vốn đang tìm cách hạn chế đầu tư của Trung Quốc trong một số lĩnh vực.

Thứ tư, thương mại nông sản và công nghiệp: Trung Quốc dự kiến cam kết mua lượng lớn đậu nành, lúa mì, thịt lợn, máy bay Boeing, khí đốt tự nhiên và dầu mỏ. Ngược lại, Mỹ tìm kiếm cơ hội mở rộng đầu tư và cải thiện môi trường hoạt động cho doanh nghiệp tại Trung Quốc.

Thứ năm, kiểm soát xuất khẩu khoáng sản: Phái đoàn Mỹ sẽ tìm cách gia hạn vô thời hạn việc tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc đối với một số khoảng sản then chốt liên quan đến chất bán dẫn - những mặt hàng Trung Quốc đang gần như độc quyền toàn cầu và có vai trò then chốt trong sản xuất công nghệ cao.

Thứ sáu, quan hệ quân sự: Mỹ kỳ vọng đạt được tiến triển trong các cơ chế liên lạc trong khủng hoảng và đối thoại về "ổn định chiến lược" vũ khí hạt nhân, dù phía Trung Quốc có thể chưa thực sự quan tâm đến vấn đề hạt nhân.

Thứ bảy, vấn đề Iran: Tổng thống Trump có thể đề nghị ông Tập Cận Bình gây ảnh hưởng để thuyết phục Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân và mở lại vĩnh viễn eo biển Hormuz. Tuy nhiên, khả năng Bắc Kinh sử dụng ảnh hưởng này được đánh giá là không cao.

Thứ tám, giao lưu nhân dân: Hai bên có thể nhất trí nới lỏng các quy định khắt khe về giáo dục (du học sinh) vốn bị thu hẹp từ sau đại dịch COVID-19. Hiện chỉ có khoảng 1.200 sinh viên Mỹ tại Trung Quốc so với 270.000 sinh viên Trung Quốc tại Mỹ.

Thứ chín, trí tuệ nhân tạo (AI): Khởi xướng đối thoại về AI và tìm kiếm khuôn khổ hợp lý hóa các biện pháp kiểm soát xuất khẩu trong cuộc cạnh tranh công nghệ cao.

Theo đánh giá của Giáo sư Sigur, ý nghĩa thực sự của hội nghị thượng đỉnh nằm ở mong muốn chung là ổn định quan hệ. Nếu thiết lập được khuôn khổ quản lý cạnh tranh hiệu quả, đây sẽ được coi là một hội nghị thượng đỉnh thành công, dù những khác biệt căn bản giữa hai bên vẫn sẽ tồn tại lâu dài.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/nhung-van-de-dang-chu-y-lien-quan-den-hoi-nghi-thuong-dinh-my-trungsap-toi-20260509164318979.htm