Nhường đất dựng trường, gieo nền tri thức nơi phên dậu Tổ quốc

3 giờ trướcBài gốc

Khu vực xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS xã Đức Long hiện nay được 100% hộ dân bàn giao mặt bằng.

Bản Pò là xóm vùng cao giáp biên thuộc xã Đức Long, điều kiện kinh tế còn nhiều hạn chế. Đất sản xuất ở đây không dư dả, mỗi thửa ruộng, nương mía đều là tài sản lớn của người dân. Vì vậy, chủ trương thu hồi đất để xây dựng trường nội trú, dù mang ý nghĩa tích cực, vẫn là bài toán không dễ. Thế nhưng, bằng sự công khai, minh bạch trong chính sách bồi thường và cách làm bài bản trong vận động, tuyên truyền, chính quyền địa phương đã tạo được niềm tin. Từ những cuộc họp dân, những lần đi từng nhà, đến việc cập nhật thông tin qua các tổ, nhóm, các kênh thông tin nội bộ của xóm, chủ trương xây dựng trường nội trú dần trở thành câu chuyện chung, tạo sự thống nhất trong nhận thức.

Gia đình chị Nông Thị Lê, xóm Bản Pò, xã Đức Long là một trong những hộ có diện tích đất bị ảnh hưởng lớn. Hơn 4.000 m² đất trồng mía của gia đình nằm trong phạm vi quy hoạch xây dựng trường. Với người dân miền núi, đất trồng mía không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là chỗ dựa tài chính của cả gia đình. Khi phương án giải phóng mặt bằng được triển khai, chị Lê đã đồng thuận bàn giao, phối hợp với tổ công tác để đo đạc, kiểm đếm và hoàn thiện hồ sơ theo quy định. Gia đình chị nhận mức bồi thường hơn 1 tỷ đồng, song điều khiến chị quan tâm nhất không phải là con số ấy, mà là lợi ích lâu dài cho thế hệ trẻ. Chị Lê chia sẻ: Đất trồng mía là nguồn thu của gia đình. Nhưng nếu có trường nội trú thì con em mình sau này đỡ khổ hơn. Trước mắt mình có thiệt, nhưng các cháu được học hành đầy đủ thì giá trị không thể đo đếm được.

Không chỉ chị Lê, nhiều hộ dân khác cũng sẵn sàng nhường đất, đồng thuận với chủ trương. Những câu chuyện “nhường đất dựng trường” ở vùng biên vì thế không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành hành động cụ thể, được đo bằng mét vuông đất sản xuất và bằng sự hy sinh thầm lặng của người dân. Theo thống kê, toàn xóm Bản Pò có 23 hộ dân có đất bị ảnh hưởng, diện tích thu hồi dao động từ vài trăm đến hàng nghìn mét vuông, có hộ lên tới 4.000 - 5.000 m². Dù hoàn cảnh mỗi hộ khác nhau, nhưng điểm chung là sự đồng tình cao đối với công trình giáo dục được xem là cú hích tạo động lực cho giáo dục cho vùng biên.

Anh Vi Hùng Trường, Trưởng xóm Bản Pò cho biết: Ngay từ khi tiếp nhận thông tin về dự án, xóm đã chủ động vào cuộc. Xóm phối hợp với UBND xã tổ chức họp dân, thông tin rõ ràng về mục tiêu đầu tư, quy mô công trình và các chế độ chính sách bồi thường. Song song với đó, việc tuyên truyền trên các nhóm của xóm được duy trì thường xuyên để người dân nắm bắt kịp thời và hạn chế tin đồn, hiểu sai. Đây là chủ trương lớn, rất đúng và rất cần thiết. Nếu có trường nội trú, các em học sinh sẽ có điều kiện học tập tốt hơn. Bà con hiểu được ý nghĩa nên ủng hộ, tạo điều kiện để bàn giao đất, mặt bằng đúng tiến độ.

Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học THCS xã Đức Long được xây dựng trên diện tích 5 ha, với quy mô dự kiến 27 lớp học, phục vụ trên 1.000 học sinh. Tổng mức đầu tư khoảng 190 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách Trung ương, triển khai trong giai đoạn 2025 - 2026. Dự án thuộc nhóm B, cấp III, được đầu tư đồng bộ các hạng mục quan trọng gồm: nhà hiệu bộ, lớp học văn hóa và phòng học bộ môn, khu nội trú cho học sinh và giáo viên, nhà ăn, bếp, nhà đa năng, thư viện, sân thể thao, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị dạy học theo chuẩn Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều này đồng nghĩa, học sinh vùng biên không chỉ được học trong môi trường tốt hơn, mà còn được tiếp cận với mô hình giáo dục nội trú bài bản, ăn ở tập trung, rèn nền nếp sinh hoạt, phát triển kỹ năng sống, có điều kiện học 2 buổi/ngày, học ngoại ngữ, tin học, tham gia hoạt động trải nghiệm và giáo dục thể chất… Với địa bàn miền núi, nơi nhiều học sinh phải đi bộ hàng giờ để đến trường, mô hình nội trú không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần giảm nguy cơ bỏ học, giảm tỷ lệ nghỉ học theo mùa vụ, đặc biệt trong mùa mưa lũ.

Xã Đức Long chi trả trên 14 tỷ đồng bồi thường giải phóng mặt bằng dự án trường nội trú liên cấp.

Theo UBND xã Đức Long, đến nay 21 hộ dân đã nhận tiền bồi thường đất đai, tài sản gắn liền với đất và hoa màu; đồng thời được hỗ trợ chuyển đổi nghề, ổn định đời sống và thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng. Tổng kinh phí chi trả trên 14 tỷ đồng. Để bảo đảm tính chính xác và đồng thuận, địa phương thực hiện đầy đủ các bước theo quy định, đo đạc, kiểm đếm chi tiết; công khai phương án bồi thường tại nhà văn hóa xóm; tổ chức đối thoại trực tiếp; giải thích cụ thể từng nội dung chính sách. Cách làm đó giúp hạn chế phát sinh khiếu nại, tạo tâm lý yên tâm cho người dân.

Ông Nông Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Đức Long cho biết: Ngay sau khi có chủ trương xây dựng 100 trường nội trú trên cả nước, trong đó có xã Đức Long thì xã đã xác định đây là dự án có ý nghĩa đặc biệt đối với khu vực biên giới. Cấp ủy, chính quyền đã tập trung tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ với xóm để vận động nhân dân. Người dân đồng thuận rất cao vì hiểu rằng lợi ích đầu tiên là dành cho học sinh, chất lượng giáo dục sẽ được nâng lên rõ rệt. Diện tích 5 ha thu hồi chủ yếu là đất canh tác các loại cây có giá trị kinh tế, song chính sách bồi thường được thực hiện đầy đủ, đúng quy định. Nhờ đó, người dân không chỉ đồng thuận mà còn chủ động phối hợp, tạo điều kiện thuận lợi để dự án sớm triển khai.

Không cần những lời lẽ lớn lao, chỉ cần nghe câu chuyện của học sinh vùng biên cũng đủ thấy sự cần thiết của một ngôi trường nội trú. Em Đinh Thị Kim Tuyền, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học và THCS Đức Long, xóm Bản Nghèn chia sẻ: Mỗi ngày em phải đi học khoảng 4 - 5 km. Đường núi quanh co, có đoạn dốc cao, mùa mưa trơn trượt, nhiều hôm em và các bạn phải đi rất sớm để kịp giờ vào lớp. Em mong sắp tới có trường nội trú mới để chúng em không phải đi học xa. Em hy vọng trường sẽ có thư viện, phòng học đẹp, có máy tính để học tốt hơn. Em muốn ngôi trường mới sẽ là ngôi nhà thứ hai của em.

Lời nói của cô học trò nhỏ không chỉ là sự háo hức trẻ thơ, mà còn phản ánh đúng thực tế giáo dục vùng cao biên giới. Khoảng cách địa lý vẫn là một rào cản lớn, mỗi km đường đến trường đều có thể trở thành nguyên nhân khiến học sinh bỏ học nếu gia đình khó khăn, nếu mưa lũ kéo dài, nếu sức khỏe không đảm bảo. Bởi vậy, trường nội trú không chỉ là công trình xây dựng, mà là giải pháp chiến lược để “giữ học sinh ở lại với lớp”, giữ tương lai ở lại với bản làng.

Các em học sinh Trường Tiểu học và THCS Đức Long đọc sách trong phòng thư viện tạm thời của trường.

Trong điều kiện hiện nay, cơ sở vật chất của Trường Tiểu học và THCS trên địa bàn xã Đức Long còn nhiều hạn chế. Một số phòng chức năng chưa đảm bảo, Thư viện chủ yếu tận dụng phòng học cũ, không gian chật hẹp, điều kiện che chắn còn tạm bợ. Việc tổ chức hoạt động đọc sách, tra cứu tài liệu, học nhóm, trải nghiệm thực hành chưa đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới.

Cô Hà Thị Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Đức Long cho biết: Nhà trường hiện còn thiếu phòng đa chức năng, phòng thư viện chưa đạt chuẩn, thiếu phòng học bộ môn nên ảnh hưởng đến việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày. Nếu có trường nội trú liên cấp, học sinh sẽ được học trong môi trường đồng bộ, hiện đại, có điều kiện rèn kỹ năng, nâng chất lượng giáo dục. Trường nội trú còn mang ý nghĩa nhân văn rất rõ, học sinh nhà xa, hoàn cảnh khó khăn được ăn ở tập trung, giảm gánh nặng đi lại cho phụ huynh. Đồng thời các em có môi trường sinh hoạt tập thể, hình thành nề nếp, kỹ năng sống và tinh thần kỷ luật.

Giữa những thửa đất trồng cây ăn quả, hoa màu, trồng mía… từng gắn bó với cuộc sống của bao gia đình, một công trình giáo dục đang dần hiện hữu. Mỗi mét vuông đất bàn giao không chỉ là giá trị kinh tế, mà còn là sự gửi gắm niềm tin, là quyết định có tầm nhìn dài hạn của người dân vùng biên. Một ngôi trường mới trong tương lai sẽ góp phần tạo nguồn nhân lực tại chỗ, thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa miền núi và miền xuôi, đồng thời giữ vững thế trận lòng dân nơi biên cương Tổ quốc, đặt nền cho một tương lai bền vững.

Thế Hiển

Nguồn Cao Bằng : https://baocaobang.vn/nhuong-dat-dung-truong-gieo-nen-tri-thuc-noi-phen-dau-to-quoc-3185680.html