(KTSG Online) - Báo cáo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quí 1-2026 do EuroCham công bố chiều 15-4 cho thấy tâm lý doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đã trở nên thận trọng hơn trước các biến động địa chính trị toàn cầu, dù triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực.
Doanh nghiệp châu Âu tăng niềm tin, chuyển hướng đầu tư giá trị cao tại Việt Nam
Niềm tin doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam đạt mức cao nhất trong 7 năm
Sản xuất của một doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. Ảnh: TL
Cụ thể, BCI đạt 72,7 điểm, giảm 7,3 điểm so với mức đỉnh 80 điểm của quí 4-2025. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn cao hơn đáng kể so với mức trung bình của nhiều năm gần đây, phản ánh niềm tin cơ bản vào thị trường Việt Nam chưa bị suy chuyển. Đáng chú ý, có tới 93% lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu cho biết sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư, một trong những mức cao nhất từng ghi nhận.
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), sự điều chỉnh của BCI chủ yếu phản ánh yếu tố tâm lý ngắn hạn trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, gây áp lực lên giá năng lượng và chuỗi cung ứng. Tuy vậy, kết quả kinh doanh thực tế của doanh nghiệp lại cho thấy khả năng thích ứng tốt hơn dự báo.
Trong năm 2025, 77% doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam vẫn duy trì hoặc gia tăng doanh thu, trong đó 40% ghi nhận tăng trưởng; tỷ lệ doanh nghiệp sụt giảm doanh thu chỉ chiếm 23% và phần lớn ở mức vừa phải.
Dù vậy, áp lực chi phí đang nổi lên là rủi ro lớn nhất trong năm 2026. Có tới 75% doanh nghiệp lo ngại biến động giá năng lượng, 61% chịu áp lực chi phí vận hành và 55% quan ngại nhu cầu tiêu dùng toàn cầu suy yếu. Tổng cộng 90% doanh nghiệp xác định chi phí và bất ổn địa chính trị là những rủi ro trọng yếu, cho thấy thách thức hiện nay không nằm ở việc thiếu cơ hội mà là cách khai thác cơ hội trong môi trường biến động.
Khảo sát cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm doanh nghiệp. Các ngành dịch vụ, đặc biệt là du lịch và khách sạn, vẫn duy trì mức lạc quan cao, trong khi nông nghiệp -thực phẩm chịu tác động mạnh hơn do chi phí đầu vào và logistics gia tăng. Doanh nghiệp quy mô lớn có xu hướng ổn định hơn nhờ năng lực tài chính và vận hành tốt hơn, trong khi nhóm doanh nghiệp nhỏ ghi nhận mức độ thận trọng cao hơn.
Mức độ phụ thuộc vào thị trường quốc tế cũng ảnh hưởng đáng kể đến niềm tin kinh doanh. Các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa Việt Nam ghi nhận mức BCI cao hơn trung bình, trong khi những doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc có liên kết lớn với các thị trường biến động như Mỹ và Trung Đông lại chịu tác động tiêu cực rõ rệt hơn.
Dù 56% doanh nghiệp báo cáo kết quả kinh doanh tích cực trong quí 1, con số này vẫn thấp hơn mức kỳ vọng 69% được đưa ra trước đó. Khoảng cách này phản ánh tác động của chi phí gia tăng, tiến độ thực thi hợp đồng chậm lại và nhu cầu bên ngoài suy yếu, hơn là sự suy giảm mang tính cấu trúc của thị trường.
Bên cạnh yếu tố bên ngoài, môi trường kinh doanh trong nước tiếp tục là điểm nghẽn. Thủ tục hành chính vẫn là rào cản lớn nhất với 61% doanh nghiệp phản ánh, tiếp theo là quy định chưa rõ ràng hoặc thiếu nhất quán (51%) và các vấn đề liên quan đến thuế (44%). Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao đang gia tăng, với tỷ lệ doanh nghiệp quan ngại tăng lên 33%.
Dù ghi nhận một số cải thiện như thủ tục thị thực và giấy phép lao động thông thoáng hơn, EuroCham cho rằng các cải cách hiện nay vẫn chưa đủ để giảm đáng kể chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả vận hành.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tiếp tục kiến nghị Việt Nam đẩy mạnh phát triển hạ tầng, tinh giản thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Theo EuroCham, việc cải thiện các yếu tố này sẽ đóng vai trò then chốt để củng cố sức hấp dẫn đầu tư, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng.
L. H