Làng Canh Tiến với gần 200 hộ dân lâu nay lọt thỏm giữa bốn bề núi dựng, rừng già vây kín. Muốn ra vào, người dân phải đi đò vượt hồ Đồng Mít rồi men theo lối mòn lưng đồi. Ngày nắng còn đỡ, mùa mưa nước hồ Núi Một dâng cao, suối nguồn cuộn xiết, cả làng như mắc kẹt giữa đại ngàn.
Làng Canh Tiến ngày nay
Bà Đinh Sa (76 tuổi) nhắc về hai nỗi khổ lớn nhất của làng Canh Tiến xưa, đó là không đường giao thương và không điện. Đêm xuống cả làng leo lét đèn dầu.
Làng chỉ có một điểm trường 4 phòng dạy 5 khối nên học ghép chật chội. Hết lớp 5, trẻ 11-15 tuổi muốn học tiếp thì phải gói ghém áo quần, băng đồi ra Trường Phổ thông dân tộc bán trú Canh Liên để theo con chữ.
Con đò từng chở người dân ở làng Canh Tiến ra ngoài, giờ dần đi vào hoài niệm
Ở làng Canh Tiến, anh Đinh Văn Quanh - một trong số ít người học hết cấp 3 nay làm trưởng thôn, anh kể phần lớn thanh niên ở đây chỉ học hết lớp 9.
Các lớp học ở Canh Tiến được đầu tư, nâng cấp khang trang, sạch đẹp
Trước cảnh cô lập, nhiều nhiệm kỳ, lãnh đạo tỉnh Bình Định (nay là tỉnh Gia Lai) luôn trăn trở tìm cách mở lối cho Canh Tiến. Ngày 22-1-2024, tuyến đường bê tông dài 13km tổng vốn 156 tỷ đồng chính thức khởi công. Hôm động thổ, máy móc gầm vang giữa núi rừng, người làng đứng xem đông như hội, trong lòng rộn ràng hy vọng. Cuối năm 2025, đường hoàn thành, xe cộ nối nhau về làng, đại ngàn như thức giấc, bao gương mặt người Ba Na vỡ òa niềm vui sướng.
Đường giao thông mở ra cơ hội phát triển mới cho làng Canh Tiến
Song song với con đường, dự án kéo điện lưới quốc gia triển khai cuối năm 2024 với kinh phí 9 tỷ đồng. Tuyến điện dài 13km vào tận làng, xây 3 trạm biến áp cấp điện cho 178 hộ. Ngày 26-4-2025, điện sáng khắp Canh Tiến, những mái nhà Ba Na bừng lên ánh sáng mới, thắp lên niềm tin về một tương lai tốt đẹp.
Các lãnh đạo tỉnh Gia Lai cùng đại diện cắt băng khánh thành dự án điện chiếu sáng vào làng Canh Tiến
Trong những mái nhà ở làng Canh Tiến vẫn còn gìn giữ những bản sắc, văn hóa độc đáo của người Ba Na
Trưởng thôn Đinh Văn Quanh nói, làng Canh Tiến nếu phát triển theo hướng du lịch cộng đồng thì sẽ rất tiềm năng, bà con có thu nhập bền vững. Làng nằm bên hồ Núi Một, đi thuyền qua lòng hồ thấy rừng nguyên sinh bao quanh, cảnh còn hoang sơ. Trong làng, văn hóa Ba Na với cồng chiêng, dệt thổ cẩm đặc sắc. Vừa qua, chính quyền tổ chức tập huấn lữ hành lưu trú ẩm thực cho người dân, 60 người hoàn thành khóa học, sẵn sàng làm du lịch cộng đồng.
Làng Canh Tiến bước vào mùa xuân mới
NGỌC OAI