Cánh đồng lúa trĩu hạt của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên (xã Thanh Sơn, thành phố Đồng Nai) vào vụ thu hoạch. Ảnh: Lê Trung
Trên những thửa ruộng vàng óng, từng hạt lúa nặng trĩu bông như gom đầy hy vọng về một mùa no ấm. Đồng thời mở ra kỳ vọng cho hướng đi nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ bền vững tại địa phương.
Mùa lúa chín
Giữa tháng 5, chúng tôi có dịp về thăm cánh đồng lúa của Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên, xã Thanh Sơn, thành phố Đồng Nai. Từ sáng sớm, cả cánh đồng đã nhộn nhịp tiếng máy gặt đập liên hợp chạy nối nhau giữa những ruộng lúa vàng óng. Dưới cái nắng gắt, những bông lúa cúi đầu nặng hạt trải dài đến tận cuối chân trời, tạo nên khung cảnh yên bình, trù phú của miền quê đang vào mùa thu hoạch.
Tiếng máy gặt hòa cùng tiếng cười nói của người dân khiến không khí đồng quê thêm rộn ràng. Từng xe lúa đầy ắp thu về mang theo niềm vui của một vụ mùa bội thu. Nhiều nông dân đứng bên bờ ruộng, trong mắt ánh lên niềm vui khi nhìn thành quả sau nhiều tháng ngày vất vả.
Cánh đồng lúa chín tại xã Xuân Phú đang vào vụ thu hoạch Đông Xuân. Ảnh: C.T.V
Giữa cánh đồng vàng óng, ông Nguyễn Thanh Hùng, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Bầu Kiên theo dõi từng chiếc máy gặt hoạt động giữa ruộng đồng. Hơn 30 năm gắn bó với cây lúa, người nông dân ấy không giấu được niềm vui khi chứng kiến những bông lúa nặng trĩu hạt đang được thu hoạch. Ánh mắt ông ánh lên niềm vui, nụ cười luôn thường trực trên gương mặt rám nắng. Theo ông Hùng, với điều kiện thời tiết thuận lợi cùng việc áp dụng phương thức canh tác sạch, năng suất vụ này dự kiến đạt khoảng 7-8 tấn/ha.
Ông Hùng kể, những ngày đầu bắt tay làm lúa sạch, ông gặp không ít khó khăn. Khi ấy, do chưa có nhiều chính sách hỗ trợ, người dân vẫn quen sử dụng phân hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Thế nhưng, với mong muốn làm ra hạt gạo an toàn cho gia đình và người tiêu dùng, ông mạnh dạn tự bỏ kinh phí để thử nghiệm đất, tìm giống lúa phù hợp, học hỏi thêm kỹ thuật canh tác sạch.
“Làm hữu cơ cực hơn nhưng an toàn hơn nhiều. Mình làm trước hết là tốt cho sức khỏe của mình, rồi đến người tiêu dùng. Trồng lúa hữu cơ chưa thể đạt 100% theo ý muốn nhưng an toàn hơn rất nhiều và sẽ cho kết quả lâu dài” - ông Hùng chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả tích cực từ mô hình trồng lúa hữu cơ, ông bắt đầu vận động bà con xung quanh cùng tham gia. Từ vài thửa ruộng nhỏ ban đầu, đến nay diện tích lúa sạch, lúa hữu cơ của HTX Bầu Kiên đã mở rộng lên khoảng 40ha. Không chỉ nâng cao chất lượng hạt gạo, mô hình còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người dân, hướng đến nền nông nghiệp bền vững.
Theo ông, điều người dân mong muốn nhất hiện nay vẫn là đầu ra ổn định cho sản phẩm lúa sạch, lúa hữu cơ. Nếu có thị trường tốt, giá bán phù hợp thì bà con sẽ mạnh dạn chuyển đổi nhiều hơn.
Không riêng HTX Bầu Kiên, năm nay nhiều nông dân ở các vùng sản xuất lúa của thành phố Đồng Nai đều phấn khởi vì vụ Đông Xuân đạt năng suất cao. Đứng bên ruộng lúa vừa thu hoạch xong, ông Trần Văn Tròn (60 tuổi, ở xã Phú Vinh) không giấu được niềm vui. Gia đình ông hiện canh tác hơn 10ha lúa, toàn bộ đều áp dụng cơ giới hóa.
“Năm nay trúng mùa nên bà con ai cũng phấn khởi. Bởi vì, cứ 1ha thu được từ 7-9 tấn lúa. Giờ làm bằng máy móc nên đỡ cực hơn ngày xưa nhiều. Từ cày bừa, gieo lúa đến thu hoạch đều có máy hỗ trợ nên giảm chi phí và đỡ ảnh hưởng sức khỏe” - ông Tròn nói.
Theo ông, năm nay thời tiết khá thuận lợi, nguồn nước dồi dào nhờ hệ thống thủy lợi hoạt động hiệu quả nên cây lúa phát triển tốt. Dù giá lúa có thời điểm biến động nhưng nhìn chung người dân vẫn có thu nhập ổn định sau vụ lúa Đông Xuân này.
“Hệ thống thủy lợi hoạt động tốt nên lượng nước vào ruộng đủ đầy, bà con rất yên tâm sản xuất. Chỉ mong thời gian tới mô hình trồng lúa hữu cơ được mở rộng thêm, cơ quan chức năng hỗ trợ kỹ thuật và kết nối sản phẩm để người dân có điều kiện làm lúa sạch”- ông Tròn bày tỏ.
Chiều xuống, ánh nắng cuối ngày phủ vàng trên những thửa ruộng vừa gặt xong. Với người nông dân, niềm vui lớn nhất có lẽ chính là khoảnh khắc nhìn những bao lúa đầy ắp được chở về sau một vụ mùa vất vả chăm bón cho ruộng đồng.
Hướng tới nông nghiệp hữu cơ
Không chỉ mang lại niềm vui được mùa, vụ Đông Xuân năm nay còn cho thấy những chuyển biến tích cực trong định hướng phát triển nông nghiệp sạch tại nhiều địa phương của thành phố Đồng Nai.
Theo ông Nguyễn Cao Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn, toàn xã hiện có khoảng 500ha trồng lúa, trong đó tập trung nhiều ở khu vực ấp 8 với khoảng 200ha. Khoảng 80% người dân địa phương sống bằng nông nghiệp. Mỗi năm, bà con sản xuất 3 vụ lúa với năng suất trung bình đạt từ 6-8 tấn/ha.
“Địa phương đang tập trung phát triển lúa theo hướng hữu cơ, lúa sạch nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong đó, cánh đồng lúa của HTX Bầu Kiên là mô hình tiêu biểu đang được định hướng phát triển thành sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm)” - ông Cường cho biết.
Cũng theo ông Nguyễn Cao Cường, thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân, phối hợp với các đơn vị chuyên môn hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao khoa học - công nghệ và từng bước kết nối đầu ra cho sản phẩm. Từ đó giúp tăng năng suất trồng lúa và giúp nông dân ứng dụng kỹ thuật tốt hơn trong canh tác theo từng vụ mùa.
Để lúa đạt năng suất cao, trong năm nay, hệ thống thủy lợi tại nhiều địa phương cũng được quan tâm đầu tư, góp phần giúp người dân chủ động nguồn nước tưới trong sản xuất. Những tuyến mương nội đồng dẫn nước liên tục đã giúp các cánh đồng duy trì độ ẩm ổn định trong suốt mùa vụ, hạn chế ảnh hưởng của thời tiết.
Ông Nguyễn Công Quán, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Vinh cho biết: Sản xuất lúa vẫn là ngành kinh tế chủ lực của địa phương. Hiện năng suất bình quân đạt khoảng 7-9 tấn/ha, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Cũng theo ông Nguyễn Công Quán, ngoài việc hỗ trợ thủy lợi, đảm bảo nguồn nước thì Hội Nông dân và các ngành chuyên môn còn thường xuyên tổ chức tập huấn cho người dân về phòng trừ sâu bệnh, sử dụng phân hữu cơ và áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất.
“Chúng tôi hướng đến xây dựng vùng sản xuất lúa sạch, liên kết tiêu thụ để nâng cao giá trị sản phẩm. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục thành lập các tổ hợp tác, chuỗi liên kết nhằm ổn định nguồn nguyên liệu chất lượng và đầu ra cho nông dân” - ông Quán cho hay.
Mặc dù những năm gần đây, thời tiết có nhiều bất thường nhưng những cánh đồng lúa vẫn trĩu bông, trải dài như tấm lụa khổng lồ vàng óng, có thể thấy nông dân Đồng Nai hôm nay đã thay đổi tư duy, ứng dụng công nghệ và hướng đến nền nông nghiệp an toàn, bền vững. Giữa những mùa lúa chín thơm hương đồng nội, niềm tin về một nền nông nghiệp xanh, hiện đại vẫn đang được vun đắp từng ngày trên chính những thửa ruộng quê hương.
Tố Tâm