Hàng nghìn hộ dân tái định cư
Theo UBND tỉnh Ninh Bình, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa phương có chiều dài khoảng 86km, đi qua 23 xã, phường. Trên tuyến dự kiến bố trí 3 nhà ga gồm ga Phủ Lý, ga Nam Định và ga Ninh Bình, đồng thời xây dựng 3 trạm bảo dưỡng tại xã Bình Sơn, xã Liên Minh và phường Yên Thắng.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua tỉnh Ninh Bình, có chiều dài khoảng 86km, đi qua 23 xã, phường.
Kết quả rà soát cho thấy, theo phạm vi ranh giới bảo vệ công trình, dự án ảnh hưởng đến khoảng 3.989 hộ dân với diện tích hơn 406ha. Trong đó có hơn 34ha đất ở, đất vườn; 261ha đất nông nghiệp; gần 24ha đất rừng và hơn 87ha các loại đất khác. Nếu tính cả hành lang an toàn đường sắt, số hộ bị ảnh hưởng khoảng 5.600 hộ với diện tích hơn 631ha.
Để phục vụ công tác GPMB, toàn tỉnh dự kiến có khoảng 1.683 hộ dân phải bố trí tái định cư. Tỉnh đã quy hoạch 30 khu tái định cư, gồm 3 khu đang triển khai và 27 khu xây dựng mới nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho các hộ dân bị ảnh hưởng.
Hiện, một khu tái định cư phục vụ dự án đã được khởi công tại phường Đồng Văn, một khu khác được phê duyệt tại phường Trung Sơn. Các vị trí còn lại đang được các sở, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, thẩm định và phê duyệt theo quy định.
Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn thực hiện GPMB theo phạm vi bảo vệ công trình khoảng 9.781 tỷ đồng; nếu tính cả hành lang an toàn đường sắt, kinh phí dự kiến hơn 13.198 tỷ đồng.
Tại phường Đồng Văn, công tác chuẩn bị mặt bằng đang được triển khai quyết liệt. Ông Đặng Văn Hồng, Chủ tịch UBND phường Đồng Văn cho biết, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo GPMB do Bí thư Đảng ủy phường làm trưởng ban, tập trung chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Đặc biệt, khu tái định cư gần 1,2ha do UBND phường làm chủ đầu tư đã được khởi công, với 49 lô đất, hệ thống giao thông và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Khi hoàn thành, khu tái định cư sẽ đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho khoảng 30 hộ dân phải di dời để phục vụ dự án.
Nhiều hộ dân đồng thuận chủ trương và sẵn sàng chuyển đến nơi ở mới, khi được bố trí tái định cư.
Bà Nguyễn Thị Loan, người dân thôn Ngũ Hội, phường Đồng Văn cho biết, gia đình có ngôi nhà nằm trong diện giải tỏa. Sau khi được chính quyền địa phương tuyên truyền, giải thích về ý nghĩa và tầm quan trọng của dự án đối với sự phát triển của đất nước, gia đình đồng thuận chủ trương và sẵn sàng chuyển đến nơi ở mới khi được bố trí tái định cư.
Đẩy mạnh giải phóng mặt bằng
Bên cạnh những kết quả bước đầu, công tác GPMB phục vụ dự án vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.
Theo ông Nguyễn Cao Sơn, Phó chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là hướng tuyến dự án đi qua nhiều công trình tôn giáo, di tích lịch sử và khu dân cư đông đúc.
Cụ thể, tuyến đường sắt dự kiến ảnh hưởng đến nhà thờ giáo xứ Trình Xuyên, chùa thôn Trình Xuyên Thượng, đền thờ Tả Xủng Hy - công trình đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, cùng một số cơ sở tín ngưỡng khác như chùa Yên Khoái Hạ, đình làng Văn Lâm...
Theo lãnh đạo UBND tỉnh, việc tuyến đường đi qua các khu vực có yếu tố tín ngưỡng, tôn giáo, di tích lịch sử và dân cư tập trung đòi hỏi quá trình khảo sát, thiết kế, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, nhằm hạn chế tối đa tác động đến đời sống người dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Các địa phương trên địa bàn tỉnh đang triển khai, đầu tư hạ tầng các khu tái định cư.
Đại diện Ban Quản lý dự án Thăng Long cho biết, công tác GPMB phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Ninh Bình đang được các địa phương tích cực triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ.
Hiện nay, Ban Quản lý dự án đang thực hiện các bước chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ dự án theo quy định. Đối với công tác GPMB, trách nhiệm tổ chức thực hiện được giao cho các địa phương.
Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ và chính xác, các đơn vị liên quan cần chờ cấp có thẩm quyền phê duyệt, chốt hướng tuyến cụ thể làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.
Tại các địa phương có tuyến đường đi qua, công tác chuẩn bị GPMB đang được triển khai đồng bộ. Các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, rà soát hiện trạng sử dụng đất, thống kê tài sản trên đất và chuẩn bị quỹ đất tái định cư.
Theo lãnh đạo phường Trường Thi, do chưa có hướng tuyến chính thức nên một số nội dung liên quan đến kiểm đếm, xác định phạm vi ảnh hưởng đang chờ ý kiến từ cơ quan có thẩm quyền.
Tại phường Yên Thắng, nơi dự kiến bố trí ga Ninh Bình và một trạm bảo dưỡng, chính quyền địa phương đang phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn để rà soát các hộ dân thuộc diện thu hồi đất, bảo đảm việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đúng quy định.
Ông N.V.S, một hộ dân thuộc diện bị ảnh hưởng bởi dự án cho biết, gia đình luôn đồng thuận và ủng hộ chủ trương của Nhà nước. Điều người dân quan tâm nhất là các chế độ bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cần được thực hiện công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi chính đáng để người dân yên tâm bàn giao mặt bằng.
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận của người dân, Ninh Bình đặt mục tiêu sớm hoàn thành các nhiệm vụ được giao, tạo điều kiện thuận lợi để dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam triển khai đúng tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ.
Tiến Anh