Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đang bước vào giai đoạn then chốt với những chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ. Tại phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm quốc gia, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương xác định hướng tuyến theo tư duy mở và mở rộng phạm vi nghiên cứu để tạo điều kiện cho các địa phương sớm thực hiện bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Tỉnh Ninh Bình sẽ "cất cánh" lên thành phố vào năm 2030. Ảnh minh họa
Tác động của dự án đường sắt tốc độ cao tại Ninh Bình
Tỉnh Ninh Bình là một trong những địa phương chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất từ siêu dự án này. Đoạn tuyến đi qua địa phận tỉnh có chiều dài khoảng 86km, trải dài trên 23 xã và phường. Dự án bao gồm 3 nhà ga và 3 trạm bảo dưỡng, với điểm đầu tại phường đồng Văn và điểm cuối tại phường Trung Sơn.
Theo số liệu từ Sở Xây dựng tỉnh Ninh Bình, tổng diện tích đất cần thu hồi để phục vụ dự án lên đến hơn 1.000ha. Quá trình này ảnh hưởng tới hơn 9.000 hộ dân trên địa bàn. Để ổn định đời sống nhân dân, địa phương dự kiến sẽ bố trí 27 điểm tái định cư. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng đang đối mặt với thách thức lớn khi hướng tuyến đi qua một số công trình tôn giáo và di tích lịch sử.
Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam là công trình giao thông trọng điểm quốc gia. Ảnh minh họa
Chiến lược phát triển đô thị theo mô hình TOD
Ninh Bình đã chủ động ban hành chủ trương lập quy hoạch phân khu vùng đô thị gắn với phát triển các điểm trung chuyển giao thông (TOD) tại các ga đường sắt tốc độ cao. Đây là bước đi chiến lược nhằm biến các nhà ga thành hạt nhân phát triển kinh tế, thay vì chỉ là điểm dừng kỹ thuật thuần túy.
Cụ thể, quy hoạch sẽ tập trung vào các khu vực:
Khu vực Ninh Bình hiện hữu: Phát triển tại các phường Đông Hoa Lư, Nam Hoa Lư và Yên Thắng.
Ga Khánh Thượng: Nghiên cứu tổ chức không gian đô thị, dịch vụ thương mại và dân cư xoay quanh nhà ga tốc độ cao.
Kết nối liên vùng: Hình thành chuỗi đô thị - giao thông liên hoàn dọc tuyến đi qua Hà Nam - Nam Định - Ninh Bình.
Ninh Bình quy hoạch đô thị gắn với TOD được xem là bước đi chiến lược. Ảnh minh họa
Tầm nhìn lên thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030
Việc triển khai dự án đường sắt tốc độ cao 350 km/h sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Ninh Bình và các trung tâm kinh tế lớn. Đây là cơ sở để địa phương tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, chuyển dịch từ phát triển phân tán sang phát triển theo trục và điểm nút giao thông chiến lược.
Theo định hướng Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I (tháng 10/2025), Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Tỉnh sẽ tập trung xây dựng đô thị di sản thiên niên kỷ gắn với Quần thể danh thắng Tràng An, đồng thời trở thành trung tâm du lịch quốc tế, công nghiệp công nghệ cao và sản xuất cơ khí ô tô của cả nước.
Lưu ý: Thông tin quy hoạch và các số liệu về bồi thường có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
Tuệ Nhân