Đại diện Bộ GD&ĐT cho biết, kết quả khảo sát việc tổ chức dạy, học tiếng Anh và chuyển đổi số đối với 92 trường ĐH, CĐ cho thấy, số lượng chương trình đào tạo ngành khác bằng tiếng Anh, chương trình tiếng Anh tăng cường... tăng trưởng khá với số lượng sinh viên tăng lên.
Xu hướng này thể hiện nỗ lực quốc tế hóa giáo dục ĐH khi các trường ngày càng chú trọng phát triển các chương trình giảng dạy bằng tiếng Anh, nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo cơ hội cho sinh viên tiếp cận kiến thức chuyên ngành theo tiêu chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, theo Bộ GD&ĐT, hiện nay trình độ tiếng Anh đầu vào của sinh viên không đồng đều và nhìn chung còn thấp, đặc biệt là các kỹ năng nghe và nói.
Sự chênh lệch lớn về nền tảng kiến thức và khả năng tiếp thu giữa các nhóm sinh viên gây ra thách thức đáng kể cho giảng viên trong việc thiết kế và triển khai bài giảng, áp dụng các phương pháp dạy học tương tác và đảm bảo mục tiêu đầu ra cho tất cả người học.
Đại diện các ĐH, trường ĐH chia sẻ thông tin về thực hiện đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
Bên cạnh đó, một bộ phận sinh viên còn thiếu động lực học tập rõ ràng, chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của tiếng Anh trong bối cảnh hội nhập, dẫn đến ý thức tự học thấp, thói quen học đối phó và gặp khó khăn khi chuyển đổi sang môi trường học tập chủ động, có ứng dụng công nghệ.
Nhóm khó khăn về đội ngũ giảng viên cũng là một yếu tố cản trở. Mặc dù có nhiều nỗ lực trong công tác bồi dưỡng, một số giảng viên vẫn gặp khó trong cập nhật và ứng dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, đặc biệt là sử dụng công nghệ thông tin và các công cụ số vào giảng dạy.
Khả năng thu hút và giữ chân giảng viên có trình độ chuyên môn cao, năng lực ngoại ngữ xuất sắc còn hạn chế tại nhiều trường do cạnh tranh từ các cơ sở đào tạo khác hoặc khu vực tư nhân.
Vấn đề cơ sở vật chất và nguồn lực tài chính là khó khăn phổ biến của nhiều trường. Hạn chế về kinh phí là rào cản lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư đồng bộ và hiện đại hóa cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tiếng Anh, bao gồm phòng lab chuyên dụng, hệ thống nghe nhìn, hạ tầng công nghệ thông tin và các phần mềm, học liệu số bản quyền.
Bà Nguyễn Thị Mai Hữu, Trưởng Ban quản lí đề án Ngoại ngữ Quốc gia (Bộ GD&ĐT) chia sẻ, mục tiêu của đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học" là nhằm hướng tới việc sử dụng tiếng Anh như một công cụ để giao tiếp, học tập và nghiên cứu các môn chuyên ngành. Quan trọng nhất là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển đất nước.
Để đạt hiệu quả, mục tiêu, bà Mai Hữu cho rằng, công nghệ tiên tiến và AI được xác định là giải pháp then chốt trong tiến trình này. Trong đó, AI hỗ trợ giảng viên trong việc soạn giáo án, giảng dạy và kiểm tra đánh giá một cách cá nhân hóa.
Hiện nay, Bộ GD&ĐT đã xây dựng hơn 5.000 học liệu điện tử dùng chung từ các nguồn uy tín trên thế giới và các cơ sở đào tạo trong nước. Các đơn vị, nhà trường cùng chung tay xây dựng hệ thống dùng chung (không chỉ cho tiếng Anh mà còn cho các môn chuyên ngành bằng tiếng Anh) để tối ưu hóa nguồn lực và tránh lãng phí.
Dù hạ tầng công nghệ và chính sách tốt, bà Mai Hữu nhấn mạnh rằng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào năng lực của đội ngũ giảng viên. Do đó, cần chú trọng bồi dưỡng đội ngũ để họ có thể sử dụng hiệu quả các nền tảng công nghệ và AI trong giảng dạy.
Đại diện ĐH Kinh tế Quốc dân cho biết, từ năm 2025, đơn vị đã tiến hành thí điểm việc sinh viên học, giao tiếp bằng tiếng Anh. Hiện nay, trong gần 100 chương trình đào tạo đã có khoảng 50-60 chương trình thuần túy bằng tiếng Anh; các chương trình còn lại cũng có khoảng 30% môn học giảng dạy bằng tiếng Anh. Để triển khai, tất cả học liệu, hệ thống quản lý đều dựa trên nền tảng tiếng Anh.
Tuy nhiên, để thực hiện yêu cầu đặt ra, phải có con người có đủ năng lực, đáp ứng yêu cầu. Do đó, khi tuyển dụng giảng viên, ĐH Kinh tế Quốc dân yêu cầu rõ phải có chứng chỉ tiếng Anh, ưu tiên IELTS từ 6.5 đến 7.0; ưu tiên tốt nghiệp trường quốc tế có uy tín…
Tại tọa đàm, các chuyên gia cũng chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp, lộ trình từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, trong đó nêu những khó khăn, thách thức đồng thời khẳng định không thể thiếu sự hỗ trợ của công nghệ trong dạy và học đạt hiệu quả.
Hà Linh