Nỗ lực giải bài toán chỗ học sau cấp THCS

một giờ trướcBài gốc

Học sinh TPHCM tham gia kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2025. Ảnh: MA

Mục tiêu là bảo đảm 100% học sinh sau THCS đều có chỗ học, đồng thời giảm áp lực thi cử và đa dạng hóa lựa chọn học tập.

Quy mô mạng lưới trường lớp mở rộng

Theo số liệu Sở GD&ĐT TPHCM công bố cuối tháng 4/2026, tổng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của 181 trường THPT công lập trên địa bàn đạt 118.550 chỗ học, tương đương khoảng 70% học sinh tốt nghiệp THCS có cơ hội tiếp tục học tại các trường công lập. Nhìn chung, đa số trường THPT giữ ổn định hoặc tăng chỉ tiêu so với năm học trước - một bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh số lượng học sinh tốt nghiệp THCS tăng mạnh.

Trong đó, Trường THPT Phước Kiển (xã Nhà Bè) tăng cao nhất với 375 chỉ tiêu; tiếp đến là Trường THPT Thái Hòa (phường Tân Khánh) tăng 365 chỉ tiêu. Các trường THPT Nguyễn Văn Tăng (phường Long Bình), Võ Trường Toản (phường Tân Thới Hiệp) và Hồ Thị Bi (xã Hóc Môn) cùng tăng 315 chỉ tiêu mỗi trường. Đáng chú ý, nhiều trường “hot” cũng mở rộng quy mô: Trường THPT Trần Phú (phường Phú Thọ Hòa) tăng 135 chỉ tiêu; Trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa (phường Sài Gòn) và Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (phường Thủ Đức) cùng tăng 180 chỉ tiêu… Việc tăng chỉ tiêu tại các trường có mức độ cạnh tranh cao không chỉ mở rộng cơ hội trúng tuyển mà còn góp phần “hạ nhiệt” áp lực kỳ thi lớp 10.

Năm học 2025 - 2026, TPHCM có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng 42.734 em so với năm trước. Tuy nhiên, mức tăng phân bố không đồng đều: khu vực TPHCM cũ tăng 27.106 học sinh; khu vực Bình Dương cũ tăng 8.419 học sinh; khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ tăng 7.209 học sinh. Sự gia tăng mạnh và chênh lệch này tạo áp lực lớn cho hệ thống giáo dục THPT, nhất là tại các khu vực đô thị hóa nhanh.

Trước thực tế đó, ngành Giáo dục TPHCM triển khai phương án tăng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập trên diện rộng. Điểm mới là cách phân bổ chỉ tiêu theo hướng linh hoạt, dựa trên đặc điểm dân số từng khu vực và năng lực tiếp nhận của từng trường, thay vì áp dụng cứng như trước. Nhờ đó, nguồn lực hiện có được khai thác hiệu quả hơn.

Song song, Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu các trường rà soát toàn diện cơ sở vật chất, từ phòng học, phòng chức năng đến trang thiết bị dạy học; trên cơ sở đó đề xuất phương án sửa chữa, nâng cấp nhằm nâng cao năng lực tiếp nhận học sinh. Đây được xem là giải pháp “tận dụng nội lực”, giúp mở rộng quy mô tuyển sinh mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc xây dựng mới.

Bên cạnh việc tăng chỉ tiêu ở các trường hiện hữu, thành phố cũng đẩy mạnh phát triển mạng lưới trường học. Năm học 2026 - 2027, TPHCM đưa vào hoạt động 5 trường THPT mới, gồm 2 trường xây dựng hoàn toàn mới và 3 trường chuyển đổi từ trụ sở UBND cũ, với tổng chỉ tiêu khoảng 3.330 học sinh. Nguồn bổ sung này góp phần đáng kể trong việc giảm áp lực cho hệ thống trường công lập.

Từ góc nhìn cơ sở, ông Đinh Văn Trinh - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Hiền (phường Tân Thới Hiệp) cho rằng việc tăng chỉ tiêu và đưa thêm trường THPT vào hoạt động đã giúp học sinh lớp 9 giảm áp lực tâm lý trong kỳ thi chuyển cấp. “Ở những nơi dân số tăng nhanh, nếu không kịp thời bổ sung trường lớp, áp lực sẽ dồn lên một số trường trung tâm, dẫn đến quá tải. Việc đầu tư đồng đều giúp học sinh có cơ hội học gần nơi cư trú, đồng thời giảm chi phí và thời gian đi lại cho gia đình”, ông Trinh chia sẻ.

Giờ học của học sinh Trường THCS Lam Sơn (phường Bình Phú). Ảnh: MA

Bảo đảm học sinh sau THCS đều có chỗ học

Một điểm mới trong tuyển sinh lớp 10 năm 2026 là Sở GD&ĐT TPHCM điều chỉnh phương thức tuyển sinh. Kỳ thi được tổ chức sớm hơn, vào ngày 1/6 - 2/6, giúp rút ngắn thời gian và tạo thuận lợi cho các bước tiếp theo. Đồng thời, cơ chế tuyển sinh hai giai đoạn cho phép tuyển bổ sung tại các trường chưa đủ chỉ tiêu, hạn chế tình trạng “thừa - thiếu” cục bộ và tối ưu hóa nguồn lực.

Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT TPHCM, nếu chỉ nhìn vào chỉ tiêu lớp 10 công lập, nhiều người có thể cảm thấy áp lực do tỷ lệ trúng tuyển không đạt 100%. Tuy nhiên, hệ thống giáo dục của thành phố được thiết kế đa tầng, bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội tiếp tục học tập. Ngoài hệ THPT công lập, thành phố còn khoảng 18.000 chỉ tiêu thuộc hệ giáo dục thường xuyên công lập.

Ông Đỗ Minh Hoàng cho biết: “Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THPT hiện nay được công nhận tương đương Chương trình GDPT 2018, giúp học sinh vẫn bảo đảm kiến thức và cơ hội học lên cao. Vì vậy, đây đang là lựa chọn ‘ưu tiên’ của nhiều học sinh không trúng tuyển lớp 10 công lập”. Bên cạnh đó, TPHCM kiên định định hướng phân luồng học sinh sau THCS, với một bộ phận lựa chọn học tại các trường tư thục, trung cấp… Đây là chiến lược lâu dài nhằm đa dạng hóa con đường học tập.

Theo ThS Bùi Khánh Nguyên - chuyên gia giáo dục độc lập tại TPHCM: “Các mô hình giáo dục ngoài công lập và giáo dục nghề nghiệp ngày càng nâng cao chất lượng, mở ra cơ hội nghề nghiệp sớm, linh hoạt. Nếu được định hướng đúng, đây hoàn toàn là lựa chọn hiệu quả, không kém con đường học thuật truyền thống”.

Thực tế, nếu không trúng tuyển lớp 10 công lập, học sinh vẫn có nhiều lựa chọn như: Trường THPT tư thục; trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; trung tâm giáo dục thường xuyên; hoặc học hệ trung cấp tại các trường cao đẳng, trung cấp. Theo Sở GD&ĐT TPHCM, tổng chỉ tiêu của tất cả loại hình đào tạo đạt 180.662, cao hơn 11.582 chỉ tiêu so với số học sinh dự kiến tốt nghiệp lớp 9. Điều này cho thấy thành phố hoàn toàn có thể bảo đảm chỗ học cho 100% học sinh sau THCS.

Ông Hồ Tấn Minh - Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết: “Tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT công lập TPHCM thực hiện theo hai hình thức: Thi tuyển đối với các trường THPT công lập và xét tuyển đối với các trường tư thục, trường trung học nghề và một số trường THPT đặc thù. Đối với các trường công lập, Sở GD&ĐT TPHCM sẽ xét tuyển học sinh vào các trường: Trường THCS - THPT Thạnh An; Trường THPT Võ Thị Sáu - đặc khu Côn Đảo; và Trường Phổ thông Dân tộc nội trú”.

Hồ Phúc

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/no-luc-giai-bai-toan-cho-hoc-sau-cap-thcs-post776498.html